Półtorak (moneta)

Półtorak – srebrna moneta bita w Polsce i na Litwie (równa 1,5 grosza) za czasów Zygmunta III i Jana Kazimierza. Za panowania Augusta III podjęto nieudaną próbę restytucji nominału, tym razem wybitego w miedzi.

Ich bicie podjęto w roku 1614 w związku z zapotrzebowaniem na monetę o nominale pośrednim między groszem i trojakiem. Pierwsza emisja miała na awersie Orła polskiego. Już od roku 1615 zastąpiono go ukoronowaną tarczą pięciopolową z Orłem, Pogonią (umieszczonymi podwójnie) oraz Snopkiem Wazów. Na rewersie utrzymało się, wzorowane na groszu brandenburskim, wyobrażenie królewskiego jabłka. W kolejnych rocznikach zmieniały się subtelnie jego detale.

Półtorak od początku był monetą ze srebra niskiej próby (0,469), lekką i drobną, mało starannie wykonaną. Przeznaczona dla handlu nadgranicznego, była na tyle mało wartościowa, że nie było zagrożenia jej ucieczką poza granice Rzeczypospolitej. Początkowo półtoraki koronne bito zarówno w mennicy krakowskiej, jak i bydgoskiej. W latach 1617–1627 bito ją wyłącznie w mennicy bydgoskiej. Półtoraki litewskie bito w mennicy wileńskiej w latach 1619–1620.