Pałasz

Pałasze wschodnie.

Pałasz - broń biała, przeznaczona do cięć i do sztychów, z prostą, długą i szeroką jedno lub obosieczną głownią. Pałasze posiadały najczęściej rękojeści w stylu szablowym, niektóre jednak posiadały rękojeści rapierowe.

Pałasz wywodzi się z krajów Bliskiego Wschodu. W Polsce pałasze używane były w XVI - XVIII przez husarię, obok szabli, a zamiast koncerza, oraz na początku XIX wieku przez kirasjerów Księstwa Warszawskiego.

Pałasz husarski charakteryzował się metrową, jednosieczną głownią oraz rękojeścią posiadającą esowaty jelec, zastąpioną później rękojeścią identyczną jak w szabli husarskiej. Terminem pałasz husarski określa się często szablę husarską, co może być mylące. W starych inwentarzach nazwą pałasz często określano każdą długą broń sieczną. Szczególnym typem pałasza jest pałasz koszowy o obosiecznej głowni i rękojeści z furdymentem. Pałasze tego typu od XVII wieku po dziś dzień (reprezentacyjnie) są narodową bronią Szkotów. Współcześnie jedynym używanym pałaszem w Polsce jest szabla oficerska Marynarki Wojennej wzór 1976 (tradycyjnie nazywany szablą jednak konstrukcyjnie jest to pałasz, gdyż posiada prostą głownię).

W języku staropolskim pod pojęciem pałasz rozumiano również szable i tasaki używane przez wojsko.

Pałasz claymore.

Pałasz jest przywoływany w jednej ze zwrotek Hymnu Polskiego (współcześnie nie śpiewanej):

"Niemiec, Moskal nie osiędzie, gdy jąwszy pałasza, hasłem wszystkich zgoda będzie i ojczyzna nasza."

Zobacz też

• pałasz waloński

Bibliografia

• Włodzimierz Kwaśniewicz: Leksykon broni białej i miotającej. Warszawa: wyd. Bellona, 2003. ISBN 83-11-09617-1. 
• Zdzisław Żygulski (junior): Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu. Warszawa: PWN, 1982. ISBN 83-01-02515-8. 
• Michał Gradowski, Zdzisław Żygulski Słownik uzbrojenia historycznego, Wyd. PWN, Warszawa 2010, s. 31, ISBN 978-83-01-16260-3