Pałka szerokolistna

Pałka szerokolistna
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	jednoliścienne
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	pałkowate
Rodzaj	pałka
Gatunek	pałka szerokolistna
Nazwa systematyczna
Typha latifolia L. Sp. pl. 2:971. 1753
Zdjęcia i grafiki w Commons

Pałka szerokolistna (Typha latifolia L.) – gatunek rośliny należący do rodziny pałkowatych (Typhaceae). Roślina nazywana też rogożą.

Morfologia

Pałka szerokolistna

Łodyga

Prosta, o rurkowatej budowie, wzniesiona, sztywna. Do 2,5 m wysokości i 1–2 cm średnicy. Znaczna część łodygi ma postać kłącza. Jest w nim magazynowana skrobia.

Liście

Równowąskie o unerwieniu równoległym, płaskie, wzniesione, sinozielone. Do 3 m długości i 1–2 cm szerokości.

Kwiaty

Roślina jednopienna, rozdzielnopłciowa. Kwiaty o okwiecie zredukowanym do wieńca szczecinek otaczających 3 pręciki (w kwiecie męskim) lub 1 słupek (w kwiecie żeńskim). Kwiatostan typu kolba - w górnej części kwiaty męskie, w dolnej żeńskie, zawsze zrośnięte ze sobą.

Owoce

Jednonasienne orzeszki, opatrzone włoskami okwiatu (w formie puchu).

Biologia i ekologia

Przekrój przez pęd

Roślina kwitnie od czerwca do sierpnia. Nasiona dzięki aparatowi lotnemu w postaci puchu przenoszone są przez wiatr.

Tworzy zwarte fitocenozy szuwaru właściwego. Występuje głównie w rejonie wód stojących, wolno płynących, eutroficznych (płycizny jezior, stawy, starorzecza, doły potorfowe, rowy, kanały). Często spotykana na torfowiskach niskich i przejściowych. Preferuje glebę bogatą w składniki odżywcze (torf, gytia, muł). Rośnie na głębokości od kilkudziesięciu centymetrów do 1 metra.

Jest gatunkiem charakterystycznym dla zespołu roślinności Typhetum latifoliae.

W Ameryce Północnej tworzy z pałką wąskolistną hybrydy Typha ×glauca, czego nie zaobserwowano w Europie.

Cechy fitochemiczne

Skład chemiczny tkanek pałki szerokolistnej jest zmienny. Nieco inny skład mają pędy nadziemne i kłącza. Zaobserwowano również różnice między roślinami z odmiennych siedlisk. W poniższej tabeli uwzględniono dane z kilku badań dotyczące głównie pędów wynurzonych:

substancja	udział procentowy w suchej masie
Substancje mineralne (popiół)	4,2-12
N	0,35-0,42
P	0,02-0,66
K	0,35-5,0
Ca	0,21-2,5
Mg	0,1-0,77
Na	0,07-0,55
S	0,1-0,2
Si	0,22
Fe	0,007-0,02
Mn	0,01-0,34
Zn	0,0017-0,01
białka	10,3
tłuszcze	3,9
celuloza (błonnik)	33,2
chlorofile	0,26
taniny	2,1
kwas asparaginowy	1,35
kwas glutaminowy	1,31
lizyna	0,66
histydyna	0,25
arginina	0,62
treonina	0,5
seryna	0,52
prolina	0,48
glicyna	0,63
alanina	0,75
izoleucyna	0,62
leucyna	1,05
cysteina	0,57
metionina	0,16
tyrozyna	0,39
fenyloalanina	0,6
wartość energetyczna [kJ/g]	16,7

Zastosowanie

Wszystkie części rośliny są jadalne.

Bibliografia

1. Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007, seria: Flora Polski. ISBN 978-83-7073-248-6.