Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Państwa częściowo uznane na arenie międzynarodowej (przynajmniej przez jedno państwo członkowskie ONZ)
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej, de facto kontrolujące swoje terytorium
Terytoria o nieustalonym statusie politycznym
Historyczne państwa nieuznawane lub częściowo uznane, de facto kontrolujące swoje terytorium, istniejące po 1945
Państwa nieuznawane (inne terminy stosowane zamiennie: państwa nieuznane, quasi-państwa, parapaństwa, państwa de facto niepodległe) – termin stosowany dla kilku jednostek politycznych świata, które pomimo braku uznania (lub z minimalnym uznaniem) na arenie międzynarodowej de facto są niepodległymi państwami.
Praktyka uznawania państw pojawiła się pod koniec XVIII w. i była związana z uznaniem niepodległości Stanów Zjednoczonych przez niektóre inne państwa. Później praktyka ta się rozszerzała, by osiągnąć swoją kulminację w postaci uznawania niepodległości byłych kolonii.
W myśl dominującego w prawie międzynarodowym przekonania, uznanie państwa na arenie międzynarodowej nie jest warunkiem koniecznym do jego powstania. W praktyce jednak jest inaczej – państw nieuznawanych na arenie międzynarodowej nie uznaje się za niepodległe. Jednak nie zmienia to faktu, że państwa takie funkcjonują, mają swoje terytoria, ludność i rządy sprawujące suwerenną nad nimi kontrolę. Obszarów separatystycznych, które ogłosiły niepodległość jest na świecie wiele, lecz tylko nieliczne z nich można zaliczyć do państw de facto niepodległych. Nie będą nimi regiony, które proklamowały niepodległość, lecz w dalszym ciągu pozostają pod faktyczną władzą kraju, do którego dotychczas należały. Państwami nie są również obszary separatystyczne, na których wciąż trwają walki i sytuacja może ciągle ulegać zmianie. Tu przykładem jest Czeczenia, w której trwa wojna z Rosją i która obecnie jest w znacznej części podporządkowana Rosji.
Obecnie za de facto niepodległe można uznać osiem państw, których niepodległość, ogłoszona co najmniej kilkanaście lat temu, zdążyła już okrzepnąć lub została uznana przez co najmniej jedno państwo uznawane na arenie międzynarodowej, a ich rządy bez przeszkód sprawują władzę nad terytorium mającym w miarę określone granice i stałą ludność.
Podobny nieco charakter do państw nieuznawanych mają terytoria o nieustalonym statusie. Są to terytoria, które domagają się uznania niepodległości, i których aspiracje są poważnie brane pod uwagę na arenie międzynarodowej. Jednak zawiłości świata międzynarodowej polityki powodują, że dotychczas kraje te faktycznie pozostają pod władzą państw sąsiednich, a ich ostateczny status, tzn. nadanie niepodległości, lub pozostanie w jakiejś formie związku z państwem administrującym obecnie to terytorium, ma zostać rozstrzygnięty w bliżej nieokreślonej przyszłości. Obecnie na świecie istnieją dwa takie terytoria (Sahara Zachodnia i Palestyna), które mimo swojego nieuregulowanego statusu, są przez część państw uznawane za kraje niepodległe.
Państw nieuznawanych nie należy mylić z takimi bytami jak Sealand, Seborga czy Hutt River, które w ogóle nie są elementem międzynarodowej polityki (choć część z nich do tego aspiruje), a ich "istnienie" wynika w głównej mierze z ich ignorowania lub traktowania jako swoisty folklor przez władze poszczególnych państw. Wspomniane państwa są w języku angielskim określane jako micronations, co jednak nie przekłada się na polskie określenie mikronacje – które z kolei jest zazwyczaj stosowane do państw wirtualnych.
Abchazja od 1992 (w 2011 uznawana przez 6 państw członkowskich ONZ-u: Rosję, Nauru, Nikaraguę, Tuvalu, Vanuatu oraz Wenezuelę)
Cypr Północny od 1974 (w 2011 uznawany przez 1 państwo członkowskie ONZ-u: Turcję)
Kosowo od 2008 (13 Marca 2012 uznawane przez 89 państw członkowskich ONZ-u: Afganistan, Albanię, Andorę, Arabię Saudyjską, Australię, Austrię, Bahrajn, Belgię, Belize, Benin, Bułgarię, Burkinę Faso, Chorwację, Czarnogórę, Czechy, Danię, Dominikanę, Dżibuti, Estonię, Finlandię, Francję, Gabon, Gambię, Ghanę, Gwineę, Gwineę-Bissau, Haiti, Holandię, Honduras, Irlandię, Islandię, Japonię, Jordanię, Kanadę, Katar, Kiribati, Kolumbię, Komory, Koreę Południową, Kostarykę, Kuwejt, Liberię, Liechtenstein, Litwę, Luksemburg, Łotwę, Macedonię, Malawi, Malediwy, Malezję, Maltę, Mauretanię, Mikronezję, Monako, Nauru, Niemcy, Niger, Nigerię, Norwegię, Nową Zelandię, Oman, Palau, Panamę, Peru, Polskę, Portugalię, Republikę Środkowoafrykańską, Saint Lucia, Samoa, San Marino, Senegal, Sierra Leone, Słowenię, Somalię, Stany Zjednoczone, Suazi, Szwajcarię, Szwecję, Turcję, Tuvalu, Ugandę, Vanuatu, Węgry, Wielką Brytanię, Włochy, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Marshalla, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Zjednoczone Emiraty Arabskie)
Osetia Południowa od 1991 (w 2011 uznawana przez 5 państw członkowskich ONZ-u: Rosję, Nauru, Nikaraguę, Tuvalu oraz Wenezuelę)
Republika Chińska od 1949 (w 2011 uznawany przez 23 państwa członkowskie ONZ-u: Belize, Burkinę Faso, Dominikanę, Gambię, Gwatemalę, Haiti, Honduras, Kiribati, Nauru, Nikaraguę, Palau, Panamę, Paragwaj, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, Suazi, Tuvalu, Watykan, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą)
Górski Karabach od 1991; uznawany za część Azerbejdżanu
Naddniestrze od 1990; uznawane za część Mołdawii
Somaliland od 1991; uznawany za część Somalii
Palestyna (nieuznawana jako państwo przez USA, ONZ i UE, jednak ponad 100 państw, w tym Polska uznaje Palestyńskie Władze Narodowe za podmiot prawa międzynarodowego; niektóre z państw uznają państwowość Palestyny, pomimo że ta nie ogłosiła niepodległości)
Sahara Zachodnia od 1976 (w 2012 uznawana przez 59 państw jako niepodległe państwo, pełnoprawny członek Unii Afrykańskiej, większość terenów pozostaje pod administracją marokańską)
Adżaria od 1991 do 2005 (formalnie nie proklamowała niepodległości), obecnie część Gruzji.svg&filetimestamp=20091004105215){kind=small}
Anguilla od 1967 do 1969, obecnie terytorium zależne Wielkiej Brytanii
Anjouan od 1997 do 2002, obecnie część Komorów
Biafra od 1967 do 1970, obecnie część Nigerii
Bophuthatswana od 1977 do 1994, obecnie część RPA
Ciskei od 1981 do 1994, obecnie część RPA
Czeczenia od 1996 do 1999, obecnie część Rosji
Gagauzja od 1990 do 1994, obecnie część Mołdawii
Herceg-Bośnia od 1992 do 1994, obecnie część Bośni i Hercegowiny
Jubaland od 1998 do 2001, obecnie część Somalii
Kabinda od 1975 do 1976, obecnie część Angoli
Kaczin od 1962 do 1994, obecnie część Birmy
Kasai Południowe od 1960 do 1961, obecnie część Demokratycznej Republiki Konga
Katanga od 1960 do 1964, obecnie część Demokratycznej Republiki Konga
Kurdystan od 1991 do 2003 (formalnie nie proklamował niepodległości), obecnie część Iraku
Mohéli od 1997 do 1998, obecnie część Komorów
Nachiczewan w 1990, obecnie część Azerbejdżanu
Południowe Moluki w 1950, obecnie część Indonezji
Republika Serbska od 1992 do 1995, obecnie część Bośni i Hercegowiny
Republika Serbskiej Krajiny od 1991 do 1995, obecnie część Chorwacji
Rodezja od 1965 do 1980, obecnie Zimbabwe.svg&filetimestamp=20061126122813){kind=small}
Rotuma od 1987 do 1988, obecnie część Fidżi
Suwadiwy od 1959 do 1963, obecnie część Malediwów
Tałysz-Mughan w 1993, obecnie część Azerbejdżanu
Tanna w 1980, obecnie część Vanuatu
Tatarstan od 1991 do 1994, obecnie część Rosji
Transkei od 1976 do 1994, obecnie część RPA
Tybet do 1950, obecnie część Chin
Vemerana w 1980, obecnie część Vanuatu
Venda od 1979 do 1994, obecnie część RPA.svg&filetimestamp=20060919204803){kind=small}
Waziristan w 2006, obecnie część Pakistanu
Wyspa Bougainville'a od 1990 do 1997, obecnie część Papui-Nowej Gwinei
Zachodnia Bośnia od 1993 do 1995, obecnie część Bośni i Hercegowiny
