Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Estado Español Państwo Hiszpańskie |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza: (łac.) Plvs Vltra Una, Grande y Libre (Wciąż Dalej Jedna, Wielka i Wolna) |
|||||
| Język urzędowy | hiszpański | ||||
| Język używany | hiszpański, kataloński, baskijski, galicyjski | ||||
| Stolica | Madryt | ||||
| Ustrój polityczny | republika, od 1947 formalnie monarchia (bez króla) | ||||
| Typ państwa | dyktatura | ||||
| Ostatnia głowa państwa | szef Państwa Hiszpańskiego, regent Królestwa Hiszpanii Francisco Franco | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
504 030 km² |
||||
| Liczba ludności (1975) • całkowita • gęstość zaludnienia |
35 515 000[1] 70,6 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | Peseta hiszpańska (ESP) | ||||
| obalenie republiki | 1 kwietnia 1939 | ||||
| Wprowadzenie monarchii konstytucyjnej | 29 listopada 1975 | ||||
Państwo Hiszpańskie (hiszp. Estado Español) - niedemokratyczne, autorytarne państwo, istniejące w latach 1939-1975, rządzone przez Francisco Franco.
Państwo powstało na skutek zwycięstwa w hiszpańskiej wojnie domowej, toczonej w latach 1936-9 pomiędzy nacjonalistami Franco, wspieranymi przez III Rzeszę i Włochy Mussoliniego. Druga Republika Hiszpańska została obalona 1 kwietnia 1939, a Franco ogłosił się szefem Państwa Hiszpańskiego.
W 1947 Franco ogłosił wprowadzenie monarchii (Reino de España), siebie mianował regentem i zarezerwował prawo wyboru króla. W 1969 Juan Carlos Borbón został wyznaczony oficjalnie następcą Franco, który zmarł 20 listopada 1975 roku.
Spis treści |
Hiszpania była w czasie II wojny światowej niezaangażowana w bezpośrednią wojnę, Franco sprzyjał jednak Hitlerowi, który wsparł go w czasie wojny domowej. Hiszpanie pomagali także niemieckim służbom w poszukiwaniu członków ruchu oporu na terenie hiszpańskim.
Do spotkania Franco z Hitlerem doszło w Hendaye w okupowanej Francji 23 października 1940 roku. Wielkie roszczenia Franco, obejmujące zaopatrzenie, wyposażenie armii, przyznanie Gibraltaru i francuskich posiadłości w północnej Afryce spowodowały, że Niemcy zrezygnowali z prób wciągnięcia Hiszpanii do wojny.
W 1943 roku Franco ogłosił całkowitą neutralność Hiszpanii i zrezygnował z jakiejkolwiek współpracy z przegrywającym wówczas wojnę Hitlerem.
Po zakończeniu wojny rząd Franco był izolowany na arenie międzynarodowej, nie tylko przez blok wschodni, ale także przez kraje demokratyczne, gdyż był postrzegany jako pozostałość faszyzmu.
Na Hiszpanię nałożone zostało w 1946 roku antyfrankistowskie embargo, obejmujące zamknięcie granicy z Francją. Embargo zostało przez władze wykorzystane do propagandowego przedstawienia go jako masońskiego spisku przeciwko katolickiej Hiszpanii. Paradoksalnie embargo i późniejsza akcja propagandowa skonsolidowały społeczeństwo wokół władz i umocniło dyktaturę.
Gospodarka hiszpańska znajdowała się w złym stanie, aż do roku 1952 stosowany był system kartkowy. Jednocześnie rozwijano doktrynę autarkii, dążąc do samowystarczalności.
Narastające napięcie i rywalizacja USA w stosunkach ze ZSRR wymusiła na Amerykanach poszukiwanie nowych sojuszników w Europie, w tym nawiązanie współpracy z Franco, jako ideologicznym przeciwnikiem stalinizmu.
Ostatecznie izolacja Hiszpanii na arenie międzynarodowej została przełamana w 1953 roku, gdy USA i Hiszpania podpisały pakt madrycki. W 1955 poziom zamożności społeczeństwa osiągnął stan sprzed wybuchu wojny domowej. W tym samym roku Hiszpanię przyjęto do Organizacji Narodów Zjednoczonych, a w trzy lata później do Banku Światowego.
Hiszpański miraż (Desarrollo) to nazwa nadana hiszpańskiemu bumowi gospodarczemu lat 1959-1973. Był on efektem włączenia się do rządu technokratów, którzy przygotowali reformy pobudzające inwestycje, rekomendowane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
Symbolem Desarrollo był SEAT 600 (licencyjna wersja Fiata 600), reklamowany jako pierwszy hiszpański samochód dla szerokiej rzeszy ludzi pracujących.
W 1969 roku wprowadzono blokadę granicy z Gibraltarem, która utrzymała się do śmierci Franco.
Franco zmarł 20 listopada 1975 roku, jego następcą został Juan Carlos z dynastii Burbonów, dwa dni po śmierci Franco, 22 listopada 1975 objął tron jako Jan Karol I. Po wstąpieniu na tron opowiedział się za demontażem systemu zbudowanego przez Franco i przyjęciem przez Hiszpanię ustroju demokratycznego.
