Pacanów

Pacanów
Herb Pacanowa
Bazylika Mniejsza św. Marcina, Pacanów, ul. Kościelna
Państwo	Polska
Województwo	świętokrzyskie
Powiat	buski
Gmina	Pacanów
Liczba ludności (2003)	1137
Strefa numeracyjna	(+48) 41
Kod pocztowy	28-133
Tablice rejestracyjne	TBU
Położenie na mapie Polski Pacanów
50°24′N 21°03′E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Koziołek Matołek - symbol Pacanowa

Pomnik Koziołka Matołka na pacanowskim rynku

 

Pacanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Pacanów, na południowo-wschodnim skraju Garbu Pińczowskiego.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Pacanów, stanowi ośrodek usługowy dla rolnictwa.

Sławę zawdzięcza Przygodom Koziołka Matołka Kornela Makuszyńskiego. Od 2003 roku odbywa się tu ogólnopolski "Festiwal Kultury Dziecięcej".

Historia

Pacanów (prawa miejskie od 1265 do 1869) leży na skrzyżowaniu dróg łączących Kielce z Tarnowem oraz dawnego szlaku książęcego - królewskiego łączącego Kraków z Sandomierzem. Jan Długosz podaje, że założycielem Pacanowa był Seminarius. Na jego prośbę ówczesny biskup krakowski Maur w latach 1109-1118 poświęcił świątynię w Pacanowie i uposażył ją dziesięcinami. Erygował w Pacanowie - pierwszą „wiejską” parafię, nie związaną z podlegającą księciu kasztelanią.

Zabytki

• Kościół św. Marcina z Tours, wybudowany w II poł. XIII wieku, po zniszczeniu przebudowany (II poł. XVII wieku, rozbudowany w 1768; odbudowany po pożarze w 1906 r.) z renesansową kaplicą (1633). Od 1615 miejsce kultu Pana Jezusa Konającego. W zrębie dzi­siejszego kościoła zachowane są fragmenty murów kościoła wczesnogotyckiego. Od strony południowej znajduje się późnorenesansowa kaplica Pana Jezusa z barokowym ołta­rzem. Kościół jest Sanktuarium Jezusa Konającego. 14 listopada 2008 r. papież Benedykt XVI nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. To czwarta bazylika mniejsza w diecezji kieleckiej - po kieleckiej katedrze oraz świątyniach w Miechowie i Wiślicy. Decyzję tę ogłosił 14 września 2009 r. prymas Polski kard. Józef Glemp podczas Mszy św. w odpust Podwyższenia Krzyża Świętego. Kustoszem sanktuarium i zarazem proboszczem parafii Pacanów jest ks. prałat Lucjan Sito.

Infrastruktura

Opieka medyczna

• Ośrodek Zdrowia w Pacanowie.

Kultura, sport, turystyka

Funkcjonują: Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka i biblioteka publiczna. Od ponad 20 lat istnieje zespół folklorystyczny „Pacanowianie”. Z inicjatywy samorządu ukazuje się miesięcznik „Z życia gminy”. GLKS "Zorza - Tempo" prowadzi sekcje piłki nożnej seniorów, juniorów i trampkarzy. Istnieje Szkoła Podstawowa/Gimnazjum im. Kornela Makuszyńskiego oraz Gimnazjum im. Michała Janasa.

Osoby związane z Pacanowem

• Stanisław Pytko - specjalista tribolog, profesor zwyczajny, dr habilitowany, inżynier.
• Marek Dziekan - kierownik Katedry Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki Uniwersytetu Łódzkiego, pracownik Katedry Arabistyki i Islamistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Zobacz też

• Pacanówka
• Cmentarz żydowski w Pacanowie
• Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka