Palermo

	Palermo
Państwo	Włochy
Region	Sycylia
Prowincja	Palermo
Powierzchnia	158 km²
Populacja (2004); • liczba ludności; • gęstość	; 657 936; 4140,6/km²
Numer kierunkowy	091
Kod pocztowy	90100
Patron	św. Rozalia
Kod ISTAT	082053
	Położenie na mapie Włoch ; Palermo
	38°07′N 13°22′E / 38.11667, 38.11667Na mapach: 38°07′N 13°22′E / 38.11667, 38.11667
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ten artykuł dotyczy miasta włoskiego. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Palermo jest położone w półn-zach. Sycylii

Palermo (włoski: Palermo, sycylijski: Palermu lub Palemmu, grecki: Panormos) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Panormos powstało już w starożytności, jako kolonia fenicka. Według danych na rok 2009 gminę zamieszkuje 657 936 osób, 4140,6 os./km².

Palermo jest kulturalną, gospodarczą i turystyczną stolicą Sycylii. Jest miastem bogatym w historię, kulturę, sztukę, muzykę i potrawy regionalne. Palermo przyciąga wiele turystów dobrą, śródziemnomorską pogodą, renomowaną kuchnią i restauracjami,a ponadto romańskimi, gotyckimi i barokowymi kościołami, pałacami i budynkami, nocnym życiem i muzyką. Palermo jest głównym Sycylijskim centrum przemysłowym i handlowym. Główne gałęzie gospodarki to turystyka, usługi, handel i rolnictwo. Palermo obecnie ma międzynarodowe lotnisko. Obecnie Palermo jest wśród głównych celów turystycznych regionu turystów z Włoch i Europy.

[edytuj] Historia

Powstało jako Panormos (grec.), kolonia fenicka. Od V wieku p.n.e. miasto kartagińskie, a od 254 p.n.e. rzymskie. Palermo zostało w V wieku opanowane przez Wandalów, Gotów, w 535 przez Bizancjum. W roku 831 znalazło się pod panowaniem Arabów, od 1072 Normanów, 1194 Hohenstaufów i później Andegawenów. Palermo było centrum kulturowym królestwa Sycylii. W 1282 doszło do antyfrancuskiego powstania (tzw. Nieszpory sycylijskie), które oddało miasto pod rządy aragońskie i potem hiszpańskie. Palermo podupadało aż do utworzenia w czasie rewolucji (1848-49) tymczasowego rządu. Sytuacja miasta poprawiła się po 1860 gdy doszło do zjednoczenia Włoch.

[edytuj] Zabytki

Główne zabytki Palermo to pozostałości murów rzymskich, punickiej nekropolii, pałac królewski wzniesiony w XI wieku przez Normanów na ruinach zamku arabskiego, wewnątrz którego znajduje się słynna Capella Palatina z XII wieku, arabsko-bizantyjskie sklepienie stalaktytowe, mozaiki z XII wieku. Inną historyczną budowlą miasta jest katedra S. Rosalia ozdobiona mozaikami (XII w.), posiadająca w sobie grobowce królów. Znajduje się tu również romański kościół S. Cataldo i S. Giovanni degli Eremiti, S. Giovanni dei Lebrossi, della Martorana, del Vespro oraz pałace Zisa i Cuba z XII wieku. Z kościołów gotyckich możemy wymienić tu S. Agostino (XIV w.), della Gancia, delle Ree Pentife i della Catena. Z tego okresu pochodzą też pałace Chiaromonte, Sclafani, Pietratagliata, Abbatelli, Aiutamicristo i Marchesi. Jako przykład zabudowy renesansowej możemy podać kościoły S. Maria dei Miracoli, S. Giovanni di Napoletani, S. Gorgio dei Genovesi i pałace Scavuzzo, Fieravecchia. Liczna jest tu także zabudowa barokowa reprezentowana przez kościoły S. Matteo, S. Giuseppe, S. Teresa, del Salvatore i del Olivella.

[edytuj] Demografia

Miasto zamieszkuje około 670 000 ludzi. Populacja aglomeracji Palermo jest szacowana przez Eurostat na 855 255 mieszkańców, podczas gdy zespół miejski Palermo jest piątym najbardziej zaludnionym zespołem miejskim we Włoszech i mieszka w nim około 1,2 mln ludzi. Język używany przez mieszkańców Palermo to język włoski i dialekt sycylijski.

W roku 2007 47,6% mieszkańców Palermo stanowili mężczyźni, a 52,4% stanowiły kobiety. Osoby niepełnoletnie stanowiły 21,64% populacji, a emeryci stanowili 16,54% populacji. Wiek przeciętnego mieszkańca Palermo wynosił 37 lat. Pomiędzy rokiem 2002 a 2007 populacja Palermo zmniejszyła się o 2,92%. Przyczyną tego spadku jest ucieczka mieszkańców Palermo terenów podmiejskich i północnych Włoszech. Obecny współczynnik urodzeń w Palermo wynosi 10,75 urodzeń na 1000 mieszkańców.