|
|
Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), często nazywany palmą daktylową lub daktylem – gatunek rośliny z rodziny arekowatych (popularnie nazywanych palmami). Jest uprawiany w południowo-zachodniej Azji, północnej Afryce i na południu USA. W stanie dzikim nie występuje.
[edytuj] Morfologia
- Kłodzina
- Brązowa, zwężająca się ku górze, zwieńczona zielonym pióropuszem liści. Osiąga wysokość do 35 m (zwykle do 20 m).
- Liście
- Pióropusz może się składać z 80–120 pierzastozłożonych liści o długości dochodzącej do 6 m.
- Kwiaty
- Daktylowiec właściwy jest wiatropylną rośliną dwupienną. Drobne, niepozorne kwiaty osadzone są na osiach zwanych kolbami, tworzących rozgałęzione kwiatostany, u nasady wsparte pochwą kwiatostanową, wyrastające w kątach liści. Silnie rozgałęzione kwiatostany żeńskie są baldachokształtne[2] i zawierają około 10 000 kwiatów. Każdy z nich składa się z trzech słupków, z których tylko jeden ulega zapyleniu. Męskie kwiatostany zawierają jeszcze więcej kwiatów. Zazwyczaj na plantacji sadzi się drzewa w proporcji 3–5 osobników męskich na 100 osobników żeńskich.
- Owoce
- Nazywane daktylami, czerwonożółte jagody o długości do 70 mm, zawierające podłużne, brązowe nasiono. Pozostają na drzewie do wyschnięcia. Proces suszenia nie powoduje zbyt dużych zmian w wartościach odżywczych owocu, ponieważ zawiera on stosunkowo niewiele wody. Daktyle są bardzo dobrym źródłem przeciwutleniaczy i wykazują właściwości przeciwmutagenne w badaniach in vitro.
[edytuj] Zastosowanie
Szacuje się, że jest wykorzystywany od około 5-6 tysięcy lat.
- daktyle: drzewo może wydawać owoce przez około 80 lat; może nawet urodzić do 300 kg owoców; wyróżnia się trzy typy daktyli:
- twarde – o dużej zawartości skrobi; zjadane na surowo lub mielone na mąkę, z której po dodaniu mąki jęczmiennej wypieka się tzw. "chleb pustyni"; owoce lub same nasiona stanowią paszę dla zwierząt hodowlanych
- miękkie – po wyciśnięciu uzyskuje się sok zwany "miodem palmowym"
- półtwarde – formy pośrednie między daktylami miękkimi i twardymi
- wino i wódka palmowa: z soku uzyskanego z naciętego kwiatostanu daktylowca otrzymuje się po fermentacji wino palmowe, a w procesie jego destylacji wódkę palmową
- kłody i liście: stanowią materiał budowlany
- włókno: uzyskiwane z liści; stosuje się w plecionkarstwie
- roślina ozdobna: od XIX wieku do dnia dzisiejszego palmy daktylowe są modne jako rośliny doniczkowe; w warunkach domowych palmę można wyhodować z pestki, kiełkuje nawet około pół roku; w klimatach ciepłych są chętnie sadzone w ogrodach i parkach; sadzi się je też w miastach jako zieleń ozdobną wzdłuż ulic, wokół domostw
[edytuj] Znaleziska archeologiczne
W latach 1963–1965 w twierdzy Masada w Izraelu archeolodzy znaleźli nasiona daktylowca sprzed 2000 lat. Jedno z nasion – nazwane Matuzalem – wykiełkowało. Według Pliniusza Starszego najsłodsze daktyle w I w. n.e. pochodziły właśnie z Judei.
Przypisy
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Zdjęcia i grafiki w Commons
