Papiernia (zakład przemysłowy)

Współczesna papiernia

Papiernia – zakład wytwarzający papier. Na ogół jest zlokalizowany przy naturalnym zbiorniku wodnym (rzeka, jezioro).

Produkcja papieru w papierni odbywa się za pomocą spilśniania włókien naturalnych na sicie (np. włókno ścieru drzewnego) metodą "czerpaną" (papier czerpany) lub maszynowo (za pomocą dużego obrotowego sita). Dwa podstawowe etapy wytwarzania papieru to: odwadnianie (na sicie i prasach) oraz suszenie (np. na cylindrach suszących ogrzewanych parą wodną o ustalonej tzn. "krzywej suszenia" lub, w przypadku papieru czerpanego, na lince z klamerkami). Pozostałe etapy jego wytwarzania zależą od rodzaju i jakości papieru, użytych w produkcji surowców i klasy wody (przy wodzie "twardej" niemożliwa jest produkcja papierów białych, i konieczne jest jej zmiękczanie).

Historia papiernictwa

Historia wytwarzania papieru sięga do 105 roku n.e., kiedy to w czasach chińskiej Dynastii Han odkryto papier. Technologia jego wytwarzania rozprzestrzeniła się ze Wschodniej Azji na kraje islamskie (794 rok n.e. w Iraku, później, w Syrii, Egipcie, i Maroku). W ciągu X wieku n.e. wypierał papirus, drewno, jedwab i pergamin jako najtańszy materiał używany dla piśmiennictwa. Najstarsze rejestrowane europejskie dokumenty na papierze pochodzą z XI wieku n.e.

Papiernictwo w Polsce

W Polsce pierwsza papiernia powstała w 1491 roku w Prądniku Czerwonym pod Krakowem. Od 1510 roku była własnością wydawcy pierwszych polskich druków Jana Hallera.

Dzięki dynamicznemu rozwojowi rękodzieła nastąpiło szybkie i trwałe upowszechnienie się papiernictwa na obszarze środkowo-wschodniej Europy. Produkowany wówczas w Polsce papier zaspokajał nie tylko krajowe potrzeby, ale docierał także do krajów ościennych, m.in. na Węgry, Mołdawię i do Państwa Moskiewskiego. Do dnia dzisiejszego zachował się moskiewski dokument z XVI w. sporządzony na papierze pochodzącym ze świdnickiej papierni.

Do najstarszych papierni na obecnych ziemiach polskich należały młyny w Toruniu (XV w.), we Wrocławiu, Świdnicy, Nysie, Raciborzu. Później powstały kolejne w okolicy Poznania, Wilna, Lublina, Warszawy i Krakowa.

Najstarszą polską papiernią działającą do dnia dzisiejszego jest założona w 1774 r. papiernia w Jeziornie koło Warszawy.

Podstawowe surowce dla papierni

• Włókno celulozy,
• włókno ścieru drzewnego,
• makulatura (wtórne oczyszczone z farb drukarskich włókno),
• wypełniacze (np. kaolin, skrobia ziemniaczana, węglan wapnia),
• wybielacze mas włóknistych i barwniki chemiczne (dla otrzymania właściwego odcienia i białości papieru).

Technologia produkcji, a podstawowe parametry papieru

• Stałe normy jakościowe produkcji zależą od poziomu technologii w papierni, jej maszyn papierniczych (MP), oraz całej pozostałej infrastruktury .
• Podstawowe parametry papieru to: gramatura, samozerwalność, białość, gładkość, nieprzezroczystość, odcień, wilgotność, grubość (parametr szczególnie istotny w przypadku papieru książkowego).
• Elementy maszyny papierniczej (MP) to: wlew, sito na stole sitowym, część prasowa, część susząca, kalander gładzący, nawijarka papieru, przewijarko-krajarka papieru, oraz tzn. pakarka papieru.
• Elementami infrastruktury papierni są : kotłownia wywarzająca parę wodną, młyny ścieru drzewnego, młyny celulozy, oczyszczalnia i dyspersja makulatury, kadzie mas zawiesin włókna, dozowniki, zbiorniki sedymentacji wody obiegu zamkniętego, systemy automatyki, pompy, silniki, wentylatory, kompresory powietrza, oczyszczalnie ścieków, instalacje: wodne, masowe, powietrza technicznego automatyki przemysłowej, instalacje elektryczne, oprogramowane komputery , oraz inne.

Czołowi wytwórcy maszyn i urządzeń papierniczych

Wiodącymi na świecie wytwórcami maszyn papierniczych są: Metso i Voith.

Linki zewnętrzne

• Papiernie i papiernictwo toruńskie