Paragoga

Paragoga - zjawisko rozszerzania spółgłoskowego wygłosu wyrazu przez dodanie samogłoski (często, choć nie bezwzględnie zawsze tożsamej z samogłoską sylaby wygłosowej oryginału). Jest to więc rodzaj epentezy. Odwrotnością paragogi jest apokopa.

Zjawisko to - dość rzadkie w językach indoeuropejskich poza romańskimi - występuje na przykład w sardyńskim paraghulaza 'porównanie' z łacińskiego parabolas. Powszechne jest natomiast w wyrazach zapożyczonych do języków mających wymóg sylab otwartych lub inne ograniczenia fonotaktyczne wygłosu, np. holend. glas 'szklanka' > jap. garasu; holend. mes 'nóż' > jap. mesu 'skalpel'; ang. viking 'wiking' > jap. baikingu; ang. rack 'wieszak' > fiń. räkki; ros. bogát 'bogaty' > fiń. pohatta 'bogacz'; ros. prusák 'prusak (insekt)' > fiń. rusakka; arab. ‘araq 'pot; sok; woda destylowana' > gr. raki 'rodzaj wódki'.

Zobacz też

• anaptyksa
• epenteza

Bibliografia

• Pöckl W. / Rainer F.: Einführung in die romanische Sprachwissenschaft, Tübingen 1990, str. 59.