Park Narodowy Doliny Dyi (Czechy)

Park Narodowy Doliny Dyi Národní park Podyjí
Logo parku
Położenie	Kraj południowomorawski, wzdłuż granicznego (Czechy-Austria) odcinka rzeki Dyi, między Wranowem a Znojmem
Data utworzenia	1 lipca 1991
Powierzchnia - leśna - uprawna - wodna	63 km² 52,92 km² 5,67 km² 4,41 km²
Pow. ochrony - ścisłej - częściowej	29 km² 34 km²
Długość szlaków turystycznych	76 km
Siedziba	Znojmo
Położenie na mapie Czech Park Narodowy Doliny Dyi
Zdjęcia i grafiki w Commons
Strona internetowa parku

Park Narodowy Doliny Dyi^{[potrzebne źródło]} (czes. Národní park Podyjí) o powierzchni 63,0 km², utworzony 1 lipca 1991, graniczy z austriackim Parkiem Narodowym Doliny Dyi (Nationalpark Thayatal). Położony na skalistym Masywie Czeskim wzdłuż malowniczo meandrującego 40-kilometrowego odcinka rzeki Dyja między Wranowem na zachodzie, a Znojmem na wschodzie. Chroni naturalny kanion doliny rzeki Dyja o głębokości do 220 m. Unikalny obszar wrzosowisk i stepów ze stanowiskami ciepłolubnej flory i fauny. Symbolem Parku Narodowego Doliny Dyi jest bocian czarny (Ciconia nigra), który gniazduje tu w liczbie 4-6 par (2006)

• najwyższy punkt: 536 m n.p.m. - (czes.: Býčí hora, niem.: Stierwiesberg), 3 km na południowy wschód od Wranowa nad Dyją, na granicy czesko-austriackiej. Po stronie austriackiej Heimatkreuz (krzyż ojczyźniany).
• najniższy punkt: 207 m n.p.m. - równina Dyja w Znojmie

Historia

Początki ochrony przyrody sięgają 1843, kiedy to właścicielem Wranowa i rozległych okolic stał się polski magnat, hrabia Edward Stadnicki herbu Szreniawa. Jego syn, hrabia Adam Stadnicki, po ukończeniu wydziału leśnego politechniki w Monachium zajmował się gospodarką leśną. Wykupił lasy od Austriaków i jako pierwszy w Polsce (1906) założył w swoich prywatnych lasach rezerwaty przyrody (obecnie w Popradzkim Parku Krajobrazowym). Istnieją wszelkie przesłanki ku temu, że Stadniccy byli prekursorami ochrony przyrody także w lasach doliny Dyi. Ich działalność została nagle przerwana wybuchem II wojny światowej. Dopiero w 1978 utworzono CHKO Obszar chronionego krajobrazu Doliny Dyi. Obejmował głównie tereny przygraniczne z Austrią i nie był dostępny do zwiedzania. Po wielkich przemianach politycznych w 1989 wreszcie można było dokonać wszechstronnych badań naukowych tego niezwykle unikalnego obszaru przyrodniczego, ustanawiając go w 1991 parkiem narodowym, by w końcu zaprezentować go i szeroko udostępnić społeczeństwu.

Pomniki przyrody (PP)

• "Fládnitzské vřesoviště" ("Wrzosowiska fladnickie") - o powierzchni 4,03 ha, utworzony 12 kwietnia 2002, 0,5 km na północ od wsi Hnanice. Występują tu m.in. rzadkie, pięknie kwitnące rośliny: sasanka wielkokwiatowa (Pulsatilla grandis), dziewanna fioletowa (Verbascum phoeniceum), kocanka piaskowa (Helichrysum arenarium), a ze świata zwierząt modliszka zwyczajna (Mantis religiosa), jaszczurka zielona (Lacerta viridis) oraz niejadowity wąż gniewosz plamisty (Coronella austriaca).

• "Horáčkův kopeček" ("Pagórek Horáčkův") - o powierzchni 1,0 ha, utworzony 12 kwietnia 2002, 0,2 km na północny wschód od Popic koło Znojma. Skalisty pagórek z roślinnością stepowych muraw i formami krzaczastymi. Jedyne w całym Parku Narodowym stanowisko występowania kosaćca niskiego (Iris pumila). Inne unikalne rośliny to malwa blada (Alcea biennis) i jastrzębiec żmijowcowaty (Hieracium echioides). Owady są reprezentowane przez chrząszcza kwietnicę węgierską (Protaetia /Netocia/ ungarica). Gniazduje tu śpiewająca jarzębatka (Sylvia nisoria).

• "Horecký kopec" ("Wzgórze Horeckie") - o powierzchni 1,4 ha, utworzony 12 kwietnia 2002, 1 km na południowy zachód od wsi Hnanice, nad granicą austriacką. Murawy stepowe z ciepłolubnymi krzewami i wrzosowiska na skalnym podłożu. Późnym latem obficie kwitnie chroniona ożota zwyczajna (Aster linosyris). Inne pięknie kwitnące kwiaty: sasanka wielkokwiatowa (Pulsatilla grandis) i róża francuska (Rosa gallica). Wśród chrząszczy, z bogatkowatych (Habroloma geranii) żyjący na bodziszku czerwonym (Geranium sanguineum) i z kózkowatych zgrzytnica (Agapanthia dahli).

Turystyka

• piesza - sieć znakowanych szlaków o całkowitej długości 76 km (najdłuższy szlak to czerwony ze Znojma do Wranowa)
• rowerowa - sześć znakowanych tras czesko-austriackich
• wodna (rekreacyjna) - zbiornik wodny Wranow

Utrzymaniem stanu tras znakowanych zajmuje się KČT (Klub Czeskich Turystów) z ponad 100-letnią tradycją uprawiania i krzewienia turystyki pieszej w rejonie Znojma i Wranowa. Pierwsze szlaki były wyznakowane już w roku 1883, przez działaczy znojemskiej sekcji austriackiego klubu turystycznego.

Administracja

(Zarząd Parku Narodowego Doliny Dyi)
Správa Národního parku Podyjí
Na Vyhlidce 5
669 01 Znojmo
tel. +420 515 282 241
E-mail: info@nppodyji.cz

Galeria

• 
• 
• 
• 
• 
• 

Zobacz też

• Dyja (rzeka)
• Wranow nad Dyją
• Pomnik przyrody w Czechach

Linki zewnętrzne

• Park Narodowy Doliny Dyi (Czechy) [dostęp 23 kwietnia 2009]