Parsek

Parsek – jednostka odległości używana w astronomii. Jest to odległość, dla której paralaksa roczna wynosi 1 sekundę łuku. Parsek można równoważnie opisać jako odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (czyli 1 j.a.) jest widoczna jako łuk o długości 1 sekundy kątowej.

Słowo parsek zostało wprowadzone przez Herberta Turnera w XIX w. Utworzył on je jako zbitkę pierwszych sylab słów paralaksa i sekunda. Parsek oznaczany jest skrótem pc lub ps. Używanie drugiego ze skrótów nie jest wskazane, gdyż jest on identyczny ze skrótem dla pikosekundy (1 ps = 10^-12 s).

$1\,\mathrm{pc}=\frac{1\,\mathrm{j.a.}}{2\sin 0,5''} \approx \frac{1\,\mathrm{j.a.}}{1''} \approx 206264{,}8\,\mathrm{j.a.}$

W przeliczeniu na inne jednostki:

1 pc ≈ 3,2616 roku świetlnego ≈ 206265 jednostek astronomicznych ≈ 3,086·10¹⁶ m

Odległość wyrażona w parsekach jest odwrotnością paralaksy heliocentrycznej danego obiektu (wyrażonej w sekundach łuku).

Często stosowane jednostki pochodne to

• w astronomii galaktycznej:
  • kiloparsek (kpc) = 10³ pc
• w astronomii pozagalaktycznej i kosmologii:
  • megaparsek (Mpc) = 10⁶ pc
  • gigaparsek (Gpc) = 10⁹ pc

Przykładowe odległości

• Odległość od Słońca do Proxima Centauri (V645 Centauri) – 1,29 pc.
• Średnica Drogi Mlecznej – ok. 30 kpc.
• Grubość Drogi Mlecznej – ok. 3500 pc.
• Odległość Drogi Mlecznej od Galaktyki Andromedy – ok. 770 kpc.

Zobacz też

• pozaukładowe jednostki miary,
• układ SI.