Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Partyzantka radziecka (partyzantka sowiecka) – partyzantka Związku Radzieckiego w czasie II wojny światowej.
Spis treści |
Partyzantka radziecka powstała po 22 czerwca 1941, gdy w wyniku Operacji Barbarossa III Rzesza dokonała inwazji na ZSRR. Tworzenie jej oddziałów inicjowała tajna policja NKWD/NKGB, której oficerowie byli zrzucani na spadochronach na niemieckie tyły. Jej szeregi zasiliły dziesiątki tysięcy żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej, którzy pozostali na zapleczu frontu w wyniku szybkich postępów Wehrmachtu, a także ukrywający się przed Niemcami Żydzi. Zorganizowana była w partie i grupy o charakterze bandycko-komunistycznym, która napadała, rabowała, gwałciła i zabijała (w razie najmniejszego oporu) miejscową ludność. Takie akcje aprowizacyjne nazywano "bombioszki" i miały wyższy priorytet niż działania wojskowe[1][2].
Działalność oddziałów partyzanckich była skierowana przede wszystkim przeciwko nazistowskim niemieckim okupantom i ich sojusznikom na terenach ZSRR (w granicach z przed 1939 roku). Natomiast na terenie dawnej II RP operacje radzieckiej partyzantki (w tym Gwardii Ludowel) były skierowane w pierwszej kolejności przeciw innym „wrogom komunizmu”, m.in. polskim partyzantom początkowo głównie AK, a później również NSZ i WiNu. Do ich głównych zadań należało inwigilowania i zwalczanie polskiego podziemia niepodległościowego, donoszenie o nich sowieckim władzom (a czasem i Niemieckim), a dopiero na trzecim miejscu walka z Niemcami. Po początkowych próbach porozumienia się ze strony polskich partyzantów z komunistycznymi (broń zawsze pierwsi wyciągali komuniści), na kresach wybuchła między nimi niewielka lokalna wojna, w której stoczono ponad 230 potyczek i bitew[1][2].
Liczba partyzantów radzieckich do stycznia 1944 roku wynosiła 187571, w tym około 10% kobiet. Najsilniejsze sowieckie oddziały partyzanckie istniały na okupowanych terenach Białorusi, gdzie w czasie wojny walczyło 121903 (65%) uzbrojonych partyzantów radzieckich[1], w tym 28 tysięcy na Polesiu, a także w Rosji, gdzie w czasie wojny osiągnęły liczebność 220 tysięcy partyzantów, oraz Ukrainy gdzie liczyły 110 tysięcy partyzantów (w tym 10 tysięcy na bojowników na Wołyniu)[potrzebne źródło]. Oddziały partyzantki sowieckiej operowały także na terytorium Czechosłowacji, Litwy, Łotwy, Estonii i Finlandii.
Działalność partyzantki sowieckiej była wspierana przez Armię Czerwoną m.in. masowymi zrzutami zaopatrzenia i specjalistów, a także przerzuceniem przez linię frontu korpusu powietrznodesantowego i korpusu kawalerii. Od połowy 1943 przy każdym oddziale partyzantki sowieckiej funkcjonował Wydział Specjalny NKGB, do zadań którego należało tworzenie sieci agenturalnej, wykrywanie ekspozytur obcych wywiadów, zwalczanie dezercji, kontrola politycznej prawomyślności partyzantów, sporządzenie wykazów osób wrogo nastawionych do ZSRR i ich zwalczanie, wydawanie i wykonywanie wyroków[3].
Na Ukrainie i Białorusi w ramach partyzantki sowieckiej istniały polskie oddziały partyzanckie z których największy był oddział Jeszcze Polska nie zginęła dowodzony przez Roberta Satanowskiego. W partyzantce sowieckiej brało udział około 12 tysięcy Polaków.
