Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Pasym | |||
 |
|||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | warmińsko-mazurskie | ||
| Powiat | szczycieński | ||
| Gmina | Pasym gmina miejsko-wiejska |
||
| Założono | 1386 | ||
| Prawa miejskie | 1386-1946, 1997 | ||
| Burmistrz | Bernard Mius | ||
| Powierzchnia | 15,18 km² | ||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
2539[1] 167 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 89 | ||
| Kod pocztowy | 12-130 | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Pasym
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
6283617044 | ||
|
Urząd miejski
Rynek 812-130 Pasym |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Pasym (do 1945 niem. Passenheim) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, położone na Pojezierzu Olsztyńskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pasym. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.
Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 2522 mieszkańców.
Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy "Kalwa" (stanica wodna, obiekty wczasowe i kolonijne, kempingi) i usługowy dla rolnictwa; drobny przemysł (spożywczy, drzewny). Prawa miejskie 1386-1946 i ponownie od 1997 roku. Miasto położone pomiędzy trzema jeziorami: Kalwa (584 ha), Leleskim (482,2 ha) i Gromem (241 ha).
Spis treści |
Pierwotnie istniała tu wieś kościelna biskupów warmińskich Heinrichswalde (Henrykowo). Miasto w 1386 r. lokowane na miejscu wsi na prawie chełmińskim przez wielkiego mistrza Konrada Zöllnera, wraz z nadaniem praw miejskich miejscowość otrzymała nową nazwę od nazwiska komtura elbląskiego Zygfryda Walpota von Bassenheima. Forma ta ewoluowała potem do postaci Passenheim. Wraz z z późniejszym osadnictwem mazurskim w Prusach Książęcych, wytworzyło się także jej polskie przyswojenie – Pasym. Nazwa ta została oficjalnie przyjęta po włączeniu miejscowości do Polski w 1945 r.
Pierwotnie ziemie te zamieszkiwał pruski szczep Galindów, który w latach 800-1300 posiadał tu liczne osady i grody, a jeden z nich znany jako Okrągła Góra zlokalizowany był na półwyspie Gajka wrzynającym się z wody jeziora Kalwa. W latach 992-1223 tereny te były areną działań wojennych pomiędzy wojskami polskimi a Prusami. W 1225 ziemie Prus zaczęli najeżdżać Krzyżacy i udało im się je podbić w 1283.
Miasto założone przez Krzyżaków w 1386 r., nazwę otrzymało od założyciela – komtura elbląskiego, Zygfryda von Passenheima. W czasie wojny trzynastoletniej opowiedziało się za Polską, jednakże po pokoju toruńskim wróciło pod panowanie Zakonu. Zamek został wzniesiony po wojnie trzynastoletniej, później nazywany był Schervitzen Hof. Budowla ta została zniszczona w połowie XVII w., a ostatecznie rozebrana w XIX w. Na miejscu dawnego zamku wzniesiono kościół (obecnie katolicki).
W 1461 mieszkańcy Pasymia przystąpili do Związku Pruskiego i prowadzili działania przeciwko Zakonowi – w 1459 wycięto oddział krzyżacki zwabiony obietnicą poddania im miasta, w 1462 zajęto krzyżackie Jeziorany, Barczewo i Zalewo. Na początku XVI wieku, gdy Albrecht Hohenzollern odmówił złożenia hołdu królowi polskiemu doszło do kolejnej wojny, w wyniku której Pasym trafił w ręce polskie na 5 lat.
W latach 1547-1549 proboszczem był ksiądz Andrzej Samuel, doktor teologii, pisarz religijny. W Pasymiu młode lata spędził Krzysztof Hartknoch (1644-1687) – historyk Polski i Prus, profesor Gimnazjum Toruńskiego. W 1657 r. miasto zostało zniszczone w czasie najazdu tatarskiego. Od XVIII wieku miasto traciło na znaczeniu na rzecz rozwijającego się niedaleko Szczytna. W lutym 1807 r. przez kilka dni stacjonował tu Napoleon wraz z 60 tys. armią. Kwatera Napoleona mieściła się na plebanii. W 1868 roku ucierpiało na skutek dużego pożaru, podobnie jak i wcześniej w 1750 r.
W 1883 r. o 3 km od Pasymia przebiegła linia kolejowa, w 1898 r. wybudowano gazownię, w 1904 r. rzeźnię, a w 1911 r. wodociągi. Na początku XX w. Pasym zaczął rozwijać się jako ośrodek turystyczny.
W 1935 r. odwiedził Pasym Melchior Wańkowicz, zbierając materiału do książki Na tropach Smętka. Stąd pochodził królewiecki duchowny polski ks. Wawrzyniec Rast, do szkoły uczęszczał jeden z jego następców, Jerzy Olech.
Przed 1945 r. Pasym znany był jako ośrodek sportów wodnych i zimowych oraz jako miejscowość turystyczna. Nad jeziorem Kalwa wzniesiono wtedy kompleks turystyczny (obecnie jako Rudziska Pasymskie), z pensjonatem z 1927 r. małą skocznią narciarską z wyciągiem krzesełkowym, przystanią wodną i licznymi kawiarniami.
22 stycznia 1945 r. Pasym zajęły oddziały I frontu białoruskiego. Wkrótce wysiedleniu do Niemiec uległa większość pozostałej w mieście ludności, a wiosną 1946 r. w wyniku zniszczeń wojennych Pasym utracił prawa miejskie. Dopiero w 1996 r. miejscowość ponownie uzyskała status miasta. W Rudziskach Pasymskich po 1945 r. funkcjonował założony przez Karola Małłka Mazurski Uniwersytet Ludowy.
II wojna światowa nie oszczędziła Pasymia. 30% zabudowy legło w gruzach. Najstarsze miasto na Mazurach zostało wyludnione (część mieszkańców wywieziono, część wyjechała dobrowolnie). Powoli jednak w Pasymiu zaczęło przybywać mieszkańców. Wracała z przymusowej ewakuacji ludność rodzima, przybyli osadnicy z Mazowsza, Kurpi, repatrianci z Wileńszczyzny i Kresów Wschodnich. W latach 1945 - 1949 zostały uruchomione zakłady przemysłowe: młyn, tartak, wodociągi, mleczarnia, cegielnia, przetwórnia owoców i warzyw, zespół rybacki. Rozwijał się handel, rzemiosło, usługi i oświata. 15 maja 1945 roku do Pasymia przybywa powołany na Burmistrza Miasta mgr Edmund Staniszewski i zostaje zorganizowany Zarząd Miasta.
W Pasymiu młode lata spędził Czesław Jerzy Małkowski – były prezydent Olsztyna, któremu w 2011 r. białostocka prokuratura przedstawiła cztery zarzuty dotyczące gwałtu i usiłowania gwałtu oraz uporczywe naruszanie praw pracowniczych
Na terenie miasta działają:
Inne wyznania
Przez miasto przebiega droga krajowa nr 53 Olsztyn-Ostrołęka, a w odległości 3 km linia kolejowa Olsztyn-Szczytno ze stacją Pasym.
Miasta i gminy partnerskie: 
Bassenheim[potrzebne źródło]
|
||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||
