Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Paul Hindemith (ur. 16 listopada 1895 w Hanau, zm. 28 grudnia 1963 we Frankfurcie nad Menem) – niemiecki kompozytor, dyrygent, altowiolista.
Spis treści |
Hindemith urodził się w rodzinie malarza pokojowego. W l. 1915-23 był koncertmistrzem Opery we Frankfurcie nad Menem, a równocześnie grał na skrzypcach i altówce w kwartecie smyczkowym. W 1923 dzięki jego inicjatywie odbył się pierwszy festiwal nowej muzyki w Donaueschingen. Od 1927 nauczał kompozycji w Berlinie.
Uważany za jednego z czołowych kompozytorów niemieckich, po dojściu Hitlera do władzy stał się przedmiotem napaści ze strony nazistów, a nawet osobiście Hitlera, którego zgorszyły jego wczesne opery. W obronę wziął go wówczas dyrygent Wilhelm Furtwängler, lecz niewiele to pomogło. W tej sytuacji Hindemith przyjął zaproszenie rządu tureckiego i wyjechał do Turcji, gdzie w latach 1935-37 przeprowadzał reformę życia muzycznego na wzór zachodnioeuropejski.
W 1940 Hindemith zamieszkał w USA. Jako jeden z nielicznych muzyków europejskich szybko zdobył stabilizację zawodową. Występował jako dyrygent, otrzymywał zamówienia na utwory. Jako profesor w uniwersytecie Yale uczył m.in. muzyki dawnej, wtedy w Ameryce nieznanej.
Dopiero dwa lata po wojnie Hindemith przyjechał do Europy, przyjmując zaproszenie na koncerty. Zapraszano go również w następnych latach, ale nie zdecydował się na powrót do Niemiec na stałe. Przyjął zaproszenie uniwersytetu w Zurychu, gdzie w l. 1951-56 wykładał na muzykologii. W 1953 zamieszkał w Blonay nad Jeziorem Genewskim i tam jest pochowany.
W latach dwudziestych Hindemith uważany był za przywódcę młodego pokolenia awangardowych kompozytorów.
Wielki skandal wywołały m.in. jego dwie jednoaktowe opery: Morderca, nadzieja kobiet i Święta Zuzanna. Pierwsza - z powodu obfitości erotyki i brutalności, drugą oskarżano o świętokradztwo. W operze Nowości dnia Hindemith kpił z coraz wyraźniejszej już wówczas wszechwładzy mediów, które goniąc za skandalami inscenizowały "afery z życia celebrytów". W "Nowościach dnia" niezwykła była też muzyka: aria do tekstu reklamy, chór maszynistek skandujących urzędowy tekst.
Skandale wywoływały też instrumentalne utwory Hindemitha. W niektórych nawiązywał do jazzu, kabaretowych piosenek i tańców takich jak foxtrott. Wykonanie I Kammermusik w Monachium w 1923 roku na zespół z syreną w obsadzie zakończyło się skandalem:
W latach trzydziestych i czterdziestych Hindemith rezygnował z eksperymentów i prowokacji. Jego muzyka coraz wyraźniej nawiązywała do tradycji, zwłaszcza barokowej. Częste bywały w niej nawiązania do chorału protestanckiego. Jednym z najbardziej charakterystycznych przejawów tego stylu jest opera Mathis der Maler (Mateusz Malarz) (1934), znana przede wszystkim w wersji instrumentalnej, jako symfonia. Barokowe allegra przypomina cykl utworów fortepianowych Ludus tonalis („gra tonacjami”). Styl ten nazwano „nową rzeczowością”, a przypominał neoklasycyzm.
Do dawnej muzyki nawiązuje również Koncert według dawnych melodii ludowych na altówkę i małą orkiestrę „Schwanendreher” (1935), o którym kompozytor powiedział również, że powinien być "grą":
Podobnie "zabawowo", a momentami wręcz dowcipnie brzmią dwa utwory skomponowane w latach emigracji w USA: Cztery temperamenty na fortepian z orkiestrą (1940) ilustrujące charakter melancholika, sangwinika, flegmatyka i choleryka oraz Metamorfozy symfoniczne (1943) na motywach utworów Carla Marii von Webera, zakończone parodią marsza.
Hindemith umiał grać na wszystkich instrumentach, na niektórych nawet bardzo dobrze. Ponieważ repertuar pedagogiczny na wiele z nich był skromny i tradycyjny, w latach trzydziestych i czterdziestych skomponował serię sonat. Są one stosunkowo proste muzycznie, za to uwzględniają potrzeby techniczne wykonawców, toteż szybko stały się standardową literaturą pedagogiczną. Przeznaczone są na różne instrumenty, zazwyczaj z fortepianem:
