Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Paweł Siergiejewicz Graczow Павел Сергеевич Грачёв |
|
 |
|
 generał armii |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1 stycznia 1948 Rwy, obwód tulski,  ZSRR |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1965-2007 |
| Siły zbrojne |  Armia Radziecka Armia rosyjska |
| Stanowiska | d-ca: 345 Wydzielonego Pułku Powietrznodesantowego, 103 Dywizji Powietrznodesantowej Gwardii, wojsk powietrznodesantowych, wiceminister i minister obrony |
| Główne wojny i bitwy | interwencja radziecka w Afganistanie I wojna czeczeńska |
| Późniejsza praca | doradca w "Roswoorużenije" (Rosoboroneksport) |
| Odznaczenia | |
                |
|
Paweł Siergiejewicz Graczow, ros. Павел Сергеевич Грачёв (ur. 1 stycznia 1948 we wsi Rwy) – radziecki i rosyjski dowódca wojskowy, generał armii (pierwszy w historii Rosji), minister obrony FR (1992–1996), Bohater Związku Radzieckiego (1988).
Spis treści |
Po ukończeniu szkoły średniej w 1964, rozpoczął służbę wojskową wstępując w 1965 do Riazańskiej Wyższej Szkoły Dowódczej Wojsk Powietrznodesantowych. Tę elitarną uczelnię ukończył w 1969 z wyróżnieniem i specjalnościami: "dowódca wojsk powietrznodesantowych" i "referent-tłumacz jęz. niemieckiego". W latach 1969-1971 służył jako dowódca plutonu rozpoznawczego w 7 dyw. powietrznodesantowej gw. w Kownie. 1971-1975 – d-ca plutonu (do 1972), a następnie kompanii kursantów w macierzystej Riazańskiej Wyższej Szkole Dowódców Wojsk Powietrznodesantowych. 1975-1978 – d-ca szkoleniowego batalionu, a nast. szkoleniowej dywizji powietrznodesantowej. 1978-1981 – słuchacz Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w Moskwie (którą ukończył z wyróżnieniem). 1983-1985 – szef sztabu i z-ca d-cy 7 dyw. powietrznodesantowej gw. w Kownie.
Od 1981 służył w Ograniczonym Kontyngencie Wojsk Radzieckich w Afganistanie; w l. 1981-1982 z-ca d-cy, a w l. 1982-1983 – d-ca 345 wydz. pułku powietrznodesantowego. W latach 1985-1987 ponownie służył w Afganistanie jako d-ca 103 dyw. powietrznodesantowej gw.; brał udział w operacji "Magistrala" (1987). W sumie przesłużył w Afganistanie 5 lat i 3 miesiące. W 1988 za "wykonywanie zadań bojowych przy minimalnych stratach w ludziach" otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.
Po opuszczeniu Afganistanu studiował w l. 1988-1990 w Akademii Sztabu Generalnego im. Woroszyłowa w Moskwie. W grudniu 1990 został d-cą wojsk powietrznodesantowych ZSRR. W czasie puczu Janajewa 20 sierpnia 1991, początkowo wykonywał rozkazy puczystów – wprowadził do Moskwy 106 dyw. powietrznodesantową, obsadził jej żołnierzami strategiczne budynki, przygotowywał szturm "Białego Domu". Jednak już pod koniec pierwszego dnia przewrotu, wypowiedział się przeciwko siłowemu spacyfikowaniu parlamentu, podjął rozmowy z ugrupowaniem Borysa Jelcyna i jeszcze tego samego dnia, wydał rozkaz ochrony gmachu parlamentu przez podległe sobie oddziały. Postawa ta, mająca w dużym stopniu wpływ na niepowodzenie przewrotu, zadecydowała o jego dalszej karierze, jaka się dokonała w ciągu następnych kilku lat. Już trzy dni później (23 sierpnia 1991) został przez Jelcyna mianowany generałem-pułkownikiem i I z-cą ministra obrony RFSRR oraz przewodniczącym Państwowego Komitetu RFSRR ds Obrony. Funkcję wiceministra obrony pełnił zaledwie przez kilka miesięcy (do grudnia 1991). W styczniu 1992 został I z-cą naczelnego d-cy Połączonych Sił Zbrojnych WNP. W kwietniu 1992 ponownie został ros. wiceministrem obrony (I zastępca), ale tym razem już Federacji Rosyjskiej.
W maju 1992 został p. o., a następnie ministrem obrony FR i pierwszym w historii Rosji generałem-armii. Graczow jawił się w tym okresie jako przeciwnik wycofania wojsk rosyjskich rozlokowanych poza granicami FR (głownie z Krajów bałtyckich, Zakaukazia i Azji Środkowej). Deklarował się jako stronnik odpolitycznienia armii, ograniczenia jej liczebności i uzawodowienia. Przede wszystkim jednak, zyskiwał sobie coraz większe zaufanie i wpływ na samego Jelcyna. W czasie kryzysu konstytucyjnego w Rosji lat 1992-1993 był niewzruszonym stronnikiem wykazującego coraz bardziej dyktatorskie zapędy Jelcyna. Z tego powodu zbuntowany parlament ogłosił jego następcą Władisława Aczałowa, którego po zdławieniu puczu osadzono w więzieniu. Wielokrotnie deklarował, że armia popiera prezydenta i dał temu wyraz w czasie krwawej rozprawy Jelcyna z opozycją w październiku 1993, wzywając do Moskwy oddziały wojskowe i wydając rozkaz szturmu "Białego Domu". Czołgi i śmigłowce szturmowe, dosłownie "rozstrzelały" budynek. Wdzięczny Jelcyn, miesiąc później (w listopadzie 1993) mianował go członkiem Rady Bezpieczeństwa FR i odznaczył Orderem za Odwagę Osobistą. W listopadzie 1994 mianował go członkiem kierownictwa grupy do spraw "zaprowadzenia konstytucyjnego porządku" i "rozbrojenia grup bandyckich" w Czeczeni. Po miedzy grudniem 1994 a styczniem 1995 ze sztabu w Mozdoku osobiście dowodził działaniami armii rosyjskiej w republice Czeczenia. Po niepowodzeniu kilku ataków na Grozny powrócił do Moskwy. Od tego momentu, wraz kolejnymi niepowodzeniami rosyjskimi w zbuntowanej republice, był coraz bardziej krytykowany. Zarzucano mu nieudolność i obwiniano o doprowadzenie do niepotrzebnego i wyczerpującego konfliktu. Zdymisjonowany w czerwcu 1996, po opanowaniu Groznego przez oddziały czeczeńskie, w czasie prezydenckiej kampanii wyborczej Jelcyna, jako jedna z najbardziej niepopularnych osobistości w kraju. Jako lider "partii wojny" w ścisłym kręgu doradców Jelcyna, był i jest uważany za głównego sprawcę wybuchu I wojny czeczeńskiej.
Z osobą Graczowa w okresie gdy pełnił funkcję ministra obrony związanych było kilka głośnych afer. W pierwszej połowie l. 90. był oskarżany w prasie o prywatyzację ze szkodą dla ministerstwa obrony wilii będących własnością resortu, nielegalną sprzedaż broni do Jugosławii oraz ogólnie o korupcję. Autor tych artykułów zamieszczanych w "Moskowskij komsomoliec" Dmitrij Chołodow, został zamordowany w październiku 1994. Śledztwo doprowadziło w stan oskarżenia grupę byłych oficerów wojsk powietrznodesantowych z płk. Popowskim na czele. Podejrzanym w współudział był także sam Graczow, jednak ostatecznie Sąd Wojskowy Okręgu Moskiewskiego wszystkich uniewinnił[1].
Do jesieni 1997 znajdował się w dyspozycji zwierzchnika sił zbrojnych FR (t.j. prezydenta), wciąż pozostając generałem armii służby czynnej. W październiku 1997 Jelcyn, specjalnym dekretem mianował go doradcą naczelnego dyrektora "Roswoorużenije" (od 1998 – "Rosoboroneksport") – państwowego przedsiębiorstwa zajmującego eksportem rosyjskiej broni. Funkcję tę zajmował przez kolejne 10 lat, do stycznia 2007, kiedy to został z niej zwolniony na własną prośbę. Wciąż formalnie służąc w armii, został dodany do dyspozycji ministra obrony FR. Dzień po śmierci Borysa Jelcyna (24 kwietnia 2007) został zwolniony ze służby (po 42 latach) i przeniesiony do rezerwy.
W czerwcu 2007 moskiewski dziennik Gazieta doniósł, że Graczow objął funkcję szefa grupy doradców naczelnego dyrektora omskiej Wytwórni Radioodbiorników im. A. Popowa[2].
Jest żonaty (Lubow Alieksiejewna) i ma dwóch synów – Siergieja (ur. 1970), oficera ros. wojsk powietrznodesantowych i Walerego (ur. 1975), który pracuje w specsłużbach FR.
Pasjonat sportu – zagorzały kibic piłki nożnej i siatkówki. Jeszcze będąc w szkole oficerskiej, w 1968 został mistrzem sportu ZSRR w biegach narciarskich.
