Paweł Maliński

Paweł Maliński (ur. 1790 w Berniau (Czechy), zm. 1853 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, wolnomularz.

Paweł Maliński był z pochodzenia Czechem. W roku 1804 rozpoczął naukę w Akademii Sztuk Pięknych w Pradze. W latach 1810-1816 kształcił się w Saskiej Akademii Sztuki w Dreźnie pod kierunkiem Franza Pettricha. W 1816 roku przybył do Warszawy na zaproszenie Stanisława Zamoyskiego, który powierzył mu wykonanie dekoracji rzeźbiarskiej dla przebudowywanego Pałacu Błękitnego. W 1817 został mianowany na profesora rzeźby Uniwersytetu Warszawskiego. Funkcję tę pełnił aż do zamknięcia Oddziału Sztuk Pięknych po upadku powstania listopadowego. W latach 1820-1822 wyjechał na stypendium rządowe do Włoch, gdzie przez dwa lata (1820-1822) pracował pod kierunkiem Bertela Thorvaldsena. Paweł Maliński wykształcił między innymi takich uczniów jak Konstanty Hegel, Władysław Oleszczyński, Tomasz Oskar Sosnowski i Jakub Tatarkiewicz.

Twórczość

Płaskorzeźba Pawła Malińskiego na pomniku Unii Lubelskiej w Lublinie.

Paweł Maliński tworzył rzeźby architektoniczne zdobiące fasady i wnętrza gmachów i kościołów, posągi, nagrobki i portrety utrzymane na ogół w stylu neoklasycznym.

• grupa alegoryczna Nauka i Sztuka na tympanonie Pałacu Kazimierzowskiego z roku 1824,
• fryz Edyp z Orszakiem Powracający z Igrzysk Olimpijskich na frontonie Teatru Wielkiego (wykonany przez artystę w gipsie w 1830, przekuty w kamieniu w latach 1955-1960),
• grupa Porwanie Prozerpiny Przez Posejdona na tympanonie portyku Komory Wodnej przy ulicy Bednarskiej 2 z roku 1832
• płaskorzeźby na fasadzie domu Andrzeja Zamoyskiego przy ulicy Nowy Świat 67/69 (1850, zniszczone w 1944, zrekonstruowane w latach 1948-1950)
• figury w niszach bocznych kościoła św. Karola Boromeusza przy ulicy Chłodnej
• płaskorzeźby zdobiące żeliwny obelisk zwany Pomnikiem Pracy, wzniesiony w 1825 przy ulicy Grochowskiej w celu upamiętnienia ukończenia budowy drogi bitej Warszawa - Brześć
• marmurowe popiersie Jana Albertrandy'ego z ok. 1817
• marmurowe popiersie Stanisława Staszica z ok. 1825
• Pomnik Unii Lubelskiej w Lublinie z 1826

Bibliografia

• Władysław Leśniewski: Historia sztuki polskiej. T. III: Sztuka nowoczesna. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1965, s. 89. 
• Maria Irena Kwiatkowska: Rzeźbiarze warszawscy XIX wieku. Warszawa: 1995. ISBN 83-01-08790-0.