Pchnięcie kulą

Zawodnik wykonujący pchnięcie kulą, rok 1908

Pchnięcie kulą – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety pchają kulą ważącą 4 kg (juniorki młodsze 3 kg), młodzicy 5 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) – 6 kg, seniorzy – 7,26 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 34.92 stopni.

Stosowane są dwie podstawowe techniki pchnięcia kulą:

• z doślizgu – zawodnik ustawia się tyłem do kierunku pchnięcia i wykonuje "doślizg" do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli,
• obrotowa – zawodnik wykonuje obrót (podobny do tego w rzucie dyskiem) zakończony wypchnięciem kuli.

Odległość mierzy się wzdłuż linii przechodzącej przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.

Pchnięcie kulą jest w programie olimpijskich od pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896.

Rzut czy pchnięcie?

Określenie "pchnięcie kulą" nie jest właściwe i przyjęło się tylko w Polsce (niedokładna kalka z jęz. angielskiego). W rzeczywistości jest to rzut, w którym pchnięcie jest tylko jednym z elementów. O pchnięciu można by mówić tylko wtedy, gdyby kula znajdowała się w stanie równowagi na twardym podłożu i została pchnięta silnym uderzeniem z boku. Encyklopedia sportów świata Wojciecha Lipońskiego (Warszawa 2001) w ogóle nie zawiera artykułu PCHNIĘCIE KULĄ. Wszystkie informacje o tej dyscyplinie sportu znajdują się pod hasłem RZUT KULĄ. Dlatego wyrażenie "rzut kulą" jest najzupełniej poprawne i nie powinno być piętnowane jako błąd językowy.

Najlepsi zawodnicy wszech czasów

mężczyźni

Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów historii tej konkurencji (stan na 16 maja 2010).

zobacz więcej na stronach IAAF (ang.)

kobiety

Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek historii tej konkurencji (stan na 16 maja 2010).

zobacz więcej na stronach IAAF (ang.)

Najlepsi zawodnicy wszech czasów w hali

mężczyźni

zobacz więcej na stronach IAAF (ang.)

kobiety

zobacz więcej na stronach IAAF (ang.)

Polscy kulomioci

mężczyźni

• Józef Baran-Bilewski
• Zygmunt Heljasz – rekordzista świata: 16,05 m w 1932,
• Mieczysław Łomowski
• Tadeusz Krzyżanowski
• Józef Auksztulewicz
• Alfred Sosgórnik
• Eugeniusz Kwiatkowski
• Władysław Komar – mistrz olimpijski z Monachium 1972
• Edmund Antczak
• Mieczysław Bręczewski
• Mieczysław Kropelnicki
• Janusz Gassowski
• Edward Sarul – mistrz świata (Helsinki 1983)
• Helmut Krieger
• Eugeniusz Bałło
• Piotr Perżyło
• Leszek Śliwa
• Tomasz Majewski – mistrz olimpijski z Pekinu 2008, rekordzista Polski
• Jakub Giża
• Krzysztof Krzywosz
• Mateusz Mikos
• Krzysztof Brzozowski

kobiety

• Halina Konopacka
• Sonia Lewin
• Genowefa Cejzik
• Wanda Jasieńska
• Wanda Flakowicz
• Magdalena Breguła
• Ludwika Chewińska
• Beata Habrzyk
• Małgorzata Wolska
• Krystyna Zabawska
• Katarzyna Żakowicz
• Magdalena Sobieszek

Polscy medaliści wielkich imprez

złote medale

• Władysław Komar - Igrzyska Olimpijskie, Monachium 1972
• Edward Sarul - Mistrzostwa Świata, Helsinki 1983
• Michał Hodun - Mistrzostwa Europy Juniorów, Grosseto 2001
• Krystyna Zabawska - Igrzyska Franofońskie, Ottawa 2001
• Jakub Giża - Gimnazjada, Caen 2002
• Tomasz Majewski - Uniwersjada, Izmir 2005
• Jakub Giża - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Debreczyn 2007
• Tomasz Majewski - Igrzyska Olimpijskie, Pekin 2008
• Tomasz Majewski - Halowe Mistrzostwa Europy, Turyn 2009

srebrne medale

• Witold Gerutto - Akademickie Mistrzostwa Świata, Monte Carlo 1939
• Anna Cieślewicz - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947
• Edmund Piątkowski - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Helsinki 1962
• Jarosław Grabowski - Europejskie Igrzyska Juniorów, Warszawa 1964
• Władysław Komar - Europejskie Igrzyska Halowe, Madryt 1968
• Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, Grenoble 1972
• Ludwika Chewińska - Halowe Mistrzostwa Europy, Rotterdam 1973
• Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, Mediolan 1978
• Andrzej Krawczyk - Olimpijskie Dni Młodzieży Europy, Valkenswaard 1993
• Krystyna Zabawska - Halowe Mistrzostwa Świata, Maebashi 1999
• Tomasz Chrzanowski - Mistrzostwa Europy Juniorów, Ryga 1999
• Magdalena Sobieszek - Mistrzostwa Świata Juniorów Młodszych, Sherbrooke 2003
• Jakub Giża - Mistrzostwa Świata Juniorów, Grosseto 2004
• Krystyna Zabawska - Halowe Mistrzostwa Europy, Madryt 2005
• Krzysztof Brzozowski - Mistrzostwa świata juniorów młodszych, Bressanone 2009
• Tomasz Majewski - Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce, Berlin 2009

• Tomasz Majewski - Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce, Barcelona 2010

brązowe medale

• Halina Konopacka - Światowe Igrzyska Kobiet, Göteborg 1926
• Wanda Flakowicz - Mistrzostwa Europy, Wiedeń 1938
• Edward Adamczyk - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947
• Alfred Sosgórnik - Mistrzostwa Europy, Belgrad 1962
• Władysław Komar - Mistrzostwa Europy, Budapeszt 1966
• Władysław Komar - Europejskie Igrzyska Halowe, Praga 1967
• Władysław Komar - Mistrzostwa Europy, Helsinki 1971
• Leszek Gajdziński - Uniwersjada, Moskwa 1973
• Mieczysław Bręczewski - Mistrzostwa Europy Juniorów, Duisburg 1973
• Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, San Sebastián 1977
• Tomasz Chrzanowski - Mistrzostwa Świata Juniorów, Santiago de Chile 2000
• Katarzyna Żakowicz - Uniwersjada, Pekin 2001
• Leszek Śliwa - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Amsterdam 2001
• Krystyna Zabawska - Igrzyska Dobrej Woli, Brisbane 2001
• Leszek Śliwa - Światowe Igrzyska Wojskowych, Katania 2003
• Magdalena Sobieszek - Europejski Festiwal Młodzieży, Paryż 2003
• Magdalena Sobieszek - Mistrzostwa Europy Juniorów, Kowno 2005
• Magdalena Sobieszek - Uniwersjada, Bangkok 2007
• Tomasz Majewski - Halowe Mistrzostwa Świata, Walencja 2008
• Krzysztof Krzywosz - Uniwersjada, Belgrad 2009
• Mateusz Mikos - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Kowno 2009

Polscy finaliści olimpijscy (1-8)

mężczyźni

• 1. Władysław Komar 21,18 1972
• 1. Tomasz Majewski 21,51 2008
• 4. Mieczysław Łomowski 15,43 1948
• 6. Alfred Sosgórnik 17,57 1960
• 6. Władysław Komar 19,28 1968

kobiety

• 5. Krystyna Danilczyk-Zabawska 19,18 2000
• 6. Krystyna Danilczyk-Zabawska 18,64 2004

Polscy finaliści mistrzostw świata (1-8)

mężczyźni

• 1. Edward Sarul 21.39 1983
• 2. Tomasz Majewski 21.91 2009
• 5. Tomasz Majewski 20.87 2007

kobiety

• 6. Krystyna Zabawska 18.62 2003
• 8. Krystyna Danilczyk 17.83 1997
• 8. Krystyna Danilczyk-Zabawska 18.12 1999

Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych

Mężczyźni

Kobiety

1932 – 4. Zygmunt Heljasz, 16,05 1933 – 3. Zygmunt Heljasz, 15,94 1934 – 6. Zygmunt Heljasz, 15,84 1938 – 7. Witold Gerutto, 15,87 1961 – 7. Alfred Sosgórnik, 18,58 1963 – 3. Alfred Sosgórnik, 19,24 1963 – 9. Władysław Komar, 18,81 1964 – 3. Władysław Komar, 19,50 1966 – 6. Władysław Komar, 19,61 1970 – 6. Władysław Komar, 20,22 1971 – 5. Władysław Komar, 20,55 1972 – 7. Władysław Komar, 21,18 1974 – 9. Władysław Komar, 21,19 1977 – 8. Władysław Komar, 20,70 1983 – 3. Edward Sarul, 21,68 2007 – 10. Tomasz Majewski, 20,87 2008 – 5. Tomasz Majewski, 21,51 2009 – 2. Tomasz Majewski, 21,95 2010 - 8-9. Tomasz Majewski, 21,44 2011 - 8. Tomasz Majewski, 21,60

1928 – 8. Halina Konopacka, 10,95 1930 – 10. Sonia Lewin, 11,48 1931 – 9. Wanda Jasieńska, 11,65 1932 – 7. Wanda Jasieńska, 12,00 1934 – 9. Jadwiga Wajsówna, 12,09 1935 – 9-10. Genowefa Cejzik, 11,85 (h) 1935 – 9-10. Jadwiga Wajsówna, 11,85 1936 – 6. Genowefa Cejzik, 12,14 (h) 1936 – 7. Jadwiga Wajsówna, 12,12 1938 – 4. Wanda Flakowicz, 13,21 1938 – 9. Genowefa Cejzik, 12,56 (h) 1939 – 9. Wanda Flakowicz, 12,73 1950 – 7. Magdalena Breguła, 13,50 1971 – 10. Ludwika Chewińska, 18,08 1972 – 8. Ludwika Chewińska, 19,06 1973 – 9. Ludwika Chewińska, 18,82 1998 – 6. Krystyna Zabawska, 19,24 1999 – 9. Krystyna Zabawska, 19,26

Polacy w rankingu Track and Field News

Mężczyźni

Kobiety

1960: 10. Alfred Sosgórnik 1961: 5. Alfred Sosgórnik 1962: 8. Alfred Sosgórnik 1963: 3. Alfred Sosgórnik 1963: 9. Władysław Komar 1964: 5. Władysław Komar 1965: 8. Alfred Sosgórnik 1966: 8. Władysław Komar 1968: 9. Władysław Komar 1970: 6. Władysław Komar 1971: 4. Władysław Komar 1972: 2. Władysław Komar 1974: 9. Władysław Komar 1977: 5. Władysław Komar 1978: 10. Władysław Komar 1983: 1. Edward Sarul 1988: 7. Helmut Krieger 2006: 10. Tomasz Majewski 2007: 7. Tomasz Majewski 2008: 1. Tomasz Majewski 2009: 2. Tomasz Majewski 2010: 4. Tomasz Majewski 2011: 7. Tomasz Majewski

1973: 10. Ludwika Chewińska 1974: 7. Ludwika Chewińska 1997: 9. Krystyna Danilczyk-Zabawska 1998: 7. Krystyna Zabawska 1998: 9. Katarzyna Żakowicz 1999: 4. Krystyna Zabawska 2000: 5. Krystyna Zabawska 2002: 10. Krystyna Zabawska 2003: 8. Krystyna Zabawska 2004: 5. Krystyna Zabawska