Pedagogika krytyczna — nurt w pedagogice podważający założenia, działania i wyniki edukacji uważane za oczywiste w edukacji instytucjonalnej. Postuluje wewnątrzinstytucjonalny wysiłek pedagogów polegający na podnoszeniu kwestii nierówności. Pedagogika krytyczna uważana jest za odpowiedź na dominację instytucjonalną i ideologiczną, zwłaszcza w systemie kapitalistycznym.
- Społeczeństwo powinno być otwarte na dialog
- Człowieka trzeba przygotować do odpowiedzialnego uczestnictwa w tym dialogu
- Trzeba określić sposoby działania zbliżające świat (od tego jaki jest) do tego jaki powinien być
[edytuj] Inspiracje
- Marksowska krytyka ideologii – tzw. fałszywa świadomość przeszkadza w rozumieniu społecznego zniewolenia
- Frankfurcka szkoła filozoficzna – formy kultury jako przejawy politycznej dominacji
- Teoria krytyczna – interpretacje uwzględniające kontekst zjawisk np. polityczny oraz przekraczające myślenie tylko z jednej pozycji (ideologicznej)
1) Odsłanianie mechanizmów dominacji:
- badania nad ukrytym programem
- badania nad oporem edukacyjnym
- badania nad przebiegiem reprodukcji kulturowej
2) Wychowywanie ludzi tak, by byli zdolni do zmiany świata:
- kształtowanie krytycznej postawy wobec rzeczywistości
- kwestionowanie oczywistości
- polityka różnicy – dostrzegać i akceptować różnice społeczne
- polityka głosu – dopuszczać różnorodność wypowiedzi i uczyć aktywnego zabierania głosu we własnych sprawach
- upełnomocnienie – uczyć aktywnego działania na rzecz zmiany społecznej
[edytuj] Nauczyciel
Przedstawiciele pedagogiki krytycznej, w tym Paolo Freire, Henry Giroux i Peter McLaren postulują, że nauczyciel powinien być "transformatywnym intelektualistą" (samo pojęcie stworzone zostało przez Giroux), a więc sprzymierzeńcem słabszych grup społecznych, a także tłumaczem między człowiekiem a złożonym światem społecznym. Powinien on pomagać w krytycznym rozumieniu świata, przede wszystkim wskazując nierówności w społeczeństwie.
[edytuj] Główni myśliciele
[edytuj] Bibliografia
- Szkudlarek, T. Pedagogika krytyczna w: Pedagogika: podręcznik akademicki, red. nauk. Zbigniew Kwieciński, Bogusław Śliwerski. Warszawa, Wydaw. Naukowe PWN, 2003 ISBN 83-01-14118-2
- Giroux H., Schooling and the struggle for public life: critical pedagogy in the modern age, University of Minnesota Press, 1988, ss.99, ISBN 978-0-8166-1706-7
[edytuj] Zobacz też
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
