Pentazocyna

Pentazocyna
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C19H27NO
Masa molowa	285,42 g/mol
SMILES C[C@H]1[C@H]2CC3=C([C@@]1(CCN2CC=C(C)C)C)C=C(C=C3)O
Identyfikacja
Numer CAS	359-83-1
PubChem	441278
DrugBank	APRD01173
Klasyfikacja
Legalność w Polsce	substancja psychotropowa grupy II-P
Stosowanie w ciąży	kategoria C/D
Farmakokinetyka Biodostępność ~20% Okres półtrwania 2-3 h Metabolizm Wątroba
Uwagi terapeutyczne Drogi podawania doustnie

Pentazocyna – organiczny związek chemiczny, opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna benzomorfanu, stosowana w bólach o nasileniu umiarkowanym. Wykazuje działanie słabsze i krótsze od morfiny. W Polsce występuje pod nazwami handlowymi Fortral (tabletki) i Pentazocinum (roztwór do wstrzykiwań dożylnych, domięśniowych i podskórnych).

Działanie

Pentazocyna może występować w postaci 2 izomerów: lewo- i prawoskrętnego. Tylko (-)-pentazocyna wykazuje działanie przeciwbólowe, aktywując receptory opioidowe kappa, delta (1/5 aktywności morfiny) oraz blokując receptory mi. Jest także agonistą receptorów sigma, dlatego możliwymi skutkami ubocznymi są zaburzenia psychozomimetyczne i dysforia. Wywołuje depresję ośrodka oddechowego, jednak w przeciwieństwie do morfiny działanie to jest ograniczone efektem pułapowym. W odróżnieniu od klasycznych opioidów podnosi ciśnienie tętnicze, nie zwęża źrenic i ma mniejsze działanie kurczące mięśnie gładkie.

Pentazocyna wykazuje większe powinowactwo do receptorów opioidowych niż morfina, dlatego u osób przyjmujących inne narkotyczne leki przeciwbólowe może wywoływać zespół abstynencyjny.

Oprócz skutków ubocznych występujących przy leczeniu wszystkimi pochodnymi morfiny pentazocyna może powodować także zaburzenia nastroju, halucynacje i depersonalizację. Rzadko prowadzi do uzależnienia.

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.