Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Pierwsze masowe egzekucje w ramach operacji Tannenberg (Wielkopolska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

W Wielkopolsce w dniach 20–23 października 1939 odbyły się pierwsze masowe, publiczne egzekucje dokonane w ramach Operacji Tannenberg (niem. Unternehmen "Tannenberg"). Miejscem eksterminacji były: Śrem, Książ, Kórnik, Mosina, Środa, Kostrzyn, Gostyń, Poniec, Krobia, Kościan, Śmigiel, Leszno, Osieczna i Włoszakowice i w sumie pochłonęły 275 zamordowanych[1].

Spis treści

[edytuj] Charakterystyka

Mord miał charakter eksterminacji i dotyczył uznanych przez Niemców za szczególnie niebezpiecznych dla III Rzeszy Polaków. Ofiary znalazły się na spisach proskrypcyjnych ze względu na działalność publiczną i patriotyczną, sporządzonych przez specjalną komórkę wywiadu SS współpracującą z lokalnymi mniejszościami niemieckimi. W spisach znajdowali się: duchowni, politycy, pedagodzy, ludzie kultury, nauki i sztuki, przedsiębiorcy, powstańcy wielkopolscy i śląscy, działacze plebiscytowi na Warmii i Mazurach i na Górnym Śląsku, członkowie Związku Polaków w Niemczech, Partii Narodowo-Demokratycznej, Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i Polskiego Związku Zachodniego uznani za „warstwę kierowniczą”[2]. Egzekucje poprzedzały posiedzenia sądu doraźnego, a kończyło dobijanie rannych po oględzinach lekarskich i pochówek w zbiorowych nieoznaczonych mogiłach[3].

Bezpośrednimi sprawcami zbrodni byli członkowie sądu doraźnego policji bezpieczeństwa przy (niem.) 14 Einsatzkommando der Sicherheitspolizei w Poznaniu:

oraz przedstawiciele ludności cywilnej:

Quote-alpha.png
Do grona pomocników w zbrodni należą także:
1) komisaryczny burmistrz Leszna, Dr. Martin Schneider oraz
2) landrat powiatu leszczyńskiego Dr. von Baumbach.
Z zakresu pełnionej przez nich władzy wynika, że są oni odpowiedzialni za organizacyjne przygotowanie posiedzenia sądu oraz egzekucji.
Dane na podstawie śledztwa dotyczącego masowych publicznych egzekucji osób cywilnych w dniach 20 do 23 października 1939 mających na celu (...) „likwidację” to jest fizyczne wyniszczenie kierowniczych warstw społeczeństwa polskiego na terenach podbitych, wcielonych do Rzeszy (...)[4].

[edytuj] Ofiary egzekucji wg miejsca rozstrzelania

[edytuj] Śrem, 20 października (około godz. 10)

– 19 rozstrzelanych[5][6]

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14

[edytuj] Środa Wielkopolska, 20 października (około godz. 9)

– 29 rozstrzelanych – zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 15

[edytuj] Książ, 20 października (około godz. 16)

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14

[edytuj] Kórnik, 20 października (około godz. 8)

Egzekucja Polaków przez Einsatzkommando 11 pod dowództwem Heinza Graefe w Kórniku 20 października 1939.

– 15 rozstrzelanych[7]

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 11 (dowódca Heinz Graefe)

[edytuj] Mosina, 20 października (około godz. 14:30)

– 15 rozstrzelanych

Kołtoniak Franciszek – 15 XI 1939 r. – zmarł (bez przyczyny) Kozak Stanisław – 16 XI 1939 r. – jw. Jaworski Stanisław – 29 XII 1939 r. – jw. Frankowski Wincenty – 29 XII 1939 r. – jw. Królak Józef – 29 XII 1939 r. – jw. Roszczak Antoni – 29 XII 1939 r. – jw. Baraniak Ludwik – 30 XII 1939 r. – jw. Frąckowiak Jan – 30 XII 1939 r. – jw. Szymański Alojzy – 30 XII 1939 r. – jw. Bartkowiak Piotr – 23 VI 1942 r. - nagły atak serca Cierżniak Józef – 23 VI 1942 r. – jw.

Kujath Alojzy -  23 VI 1942 r. – jw.

Lewandowski Józef – 23 VI 1942 r. – jw. Matuszak Wiktor – 23 VI 1942 r. – jw. Gawron Roman Stefan – 7 IX 1942 r. – jw.

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 11

[edytuj] Kostrzyn, 20 października (około godz. 15:30)

– 27 rozstrzelanych

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 15

[edytuj] Leszno, 21 października (godziny poranne)

Egzekucja dokonana przez Einsatzkommando pod murem więzienia w Lesznie

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14/VI

[edytuj] Osieczna, 21 października (po południu)

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14/VI

[edytuj] Włoszakowice, 21 października (pod wieczór)

– 7 rozstrzelanych[8]

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14/VI

[edytuj] Gostyń, 21 października (około godz. 10)

– zbrodnia dokonana najprawdopodobniej przez Einsatzkommando 11

[edytuj] Krobia, 21 października (po południu)

– 15 rozstrzelanych[9]

– zbrodnia dokonana najprawdopodobniej przez Einsatzkommando nr 15 SS (dowódca sturmbannfuhrer Franz Sommer)

[edytuj] Poniec, 21 października (wieczorem)

– zbrodnia dokonana najprawdopodobniej przez Einsatzkommando 11

[edytuj] Kościan, 23 października

– 26 rozstrzelanych

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14

[edytuj] Śmigiel, 23 października

– 15 rozstrzelanych[10]

– zbrodnia dokonana przez Einsatzkommando 14

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Akta Einsatzgruppe 15/VI w Archiwum Głównej Komisji BZH w Polsce sygn. 489 z./
  2. ↑ M.Sierocińska, Trzy dni terroru. Pierwsze planowe masowe egzekucje w Wielkopolsce, OKŚZPNP POZNAŃ
  3. ↑ Damian Szymczak. Zabić patriotów. „Gazeta Polska”. 35 (891), s. 20, 1 września 2010. Tomasz Sakiewicz. Niezależne Wydawnictwo Polskie Sp. z o. o.. ISSN 1230-4581 (pol.). 
  4. ↑ IPN-Okręgowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu. Sprawozdanie ze śledztw w sprawie masowych egzekucji w Lesznie, Osiecznie i Włoszczakowicach, Poznań, 12.06.1975 (10-1433)
  5. ↑ Adam Lewandowski: Wspomnienie 20 października 1939. Miejski portal informacyjny, Śrem. [dostęp 2010-08-23].
  6. ↑ Ofiary zamordowane na rynku w Śremie w dniu 20 października 1939 roku (fotografie). [dostęp 2010-08-23].
  7. ↑ 70-ta rocznica rozstrzelania. [dostęp 2009-10-28].
  8. ↑ Urząd Gminy Włoszakowice: 70- rocznica rozstrzelanych podczas II wojny światowej. [dostęp 2010-08-22].
  9. ↑ Miejsca pamięci narodowej w powiecie gostyńskim – Krobia. [dostęp 2009-10-28].
  10. ↑ Miejsca Pamięci Narodowej (Rozstrzelani 23.10.1939 r.). 2009-05-11. [dostęp 2010-08-24].

[edytuj] Bibliografia

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierwsze_masowe_egzekucje_w_ramach_operacji_Tannenberg_(Wielkopolska)&oldid=31328693”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty