Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Wysiedlenie Polaków z Kresów Wschodnich (1944–1946) w nowe granice Rzeczypospolitej Polskiej – fala przymusowych przesiedleń ludności polskiej ze wschodnich terenów II Rzeczypospolitej odebranych w wyniku porozumień jałtańskich na rzecz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, przeprowadzona po podpisaniu układów republikańskich.
W latach 1955-1959 zostało przeprowadzone kolejne masowe wysiedlenie Polaków z Kresów Wschodnich. Pierwsza fala masowych przesiedleń Polaków z Kresów miała miejsce w latach 1935-1938 podczas likwidacji polskich regionów autonomicznych: Marchlewszczyzny i Dzierżowszczyzny, oraz w okresie operacji polskiej NKWD, druga w latach 1940-1941 podczas czterech wielkich akcji deportacyjnych Polaków z Kresów (sowieckie deportacje 1939–1941).
Spis treści |
| Lp. | Pochodzenie wysiedlonych | Szacunek liczby osób zakwalifikowanych do przesiedlenia | Szacunek liczby osób wysiedlonych w nowe granice Polski | Udział procentowy liczby osób wysiedlonych dla szacunku: | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| dolny | górny | dolny | górny | dolnego | górnego | ||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 1 | Ukraińska SRR | 854.809 | 854.809 | 772.564 | 772.564 | 90,4% | 90,4% |
| 2 | Białoruska SRR | 520.355 | 535.284 | 226.315[2] | 273.502[3] | 42,3% | 51,1% |
| 3 | Litewska SRR | 379.498 | 383.135 | 171.158 | 197.156 | 45,1% | 51,5% |
| 4 | Migracje spontaniczne (ucieczka ludności kresowej przed frontem latem 1944 i mobilizacja do armii Berlinga w latach 1944-1945) | --- | --- | 300.000 | 300.000 | --- | --- |
| 4 | ucieczka ludności kresowej przed ukraińskimi czystkami etnicznymi 1942-1944 | --- | --- | 300.000 | 300.000 | --- | --- |
| RAZEM | 1.754.662 | 1.773.228 | 1.770.037 | 1.843.222 | |||
Wyjechały osoby duchowne: 14 lipca 1945 po wypuszczeniu z aresztu arcybiskup Romuald Jałbrzykowski z sekretarzem ks. Stanisławem Czyżewskim i siostrami szarytkami. Wyjechał także kleryk (późniejszy kardynał) Henryk Gulbinowicz. Z Uniwersytetu Stefana Batorego wyjechali do Torunia m.in. Władysław Dziewulski, Tadeusz Czeżowski, Jan Prüffer, Henryk Elzenberg, Tymon Niesiołowski, Konrad Górski, Jerzy Remer, Wilhelmina Iwanowska, Stefan Srebrny i wielu innych. Wśród wysiedlonych byli także obywatele przedwojennej Litwy, np. polityk Wiktor Budzyński, bibliotekarka Marta Burbianka, działaczka polonijna Helena Szwejkowska, późniejszy aktor Gustaw Lutkiewicz, który uciekł w 1945 do Suwałk. Późniejsza alpinistka Wanda Rutkiewicz wyjechała jako dziecko.
W okresie pierwszej masowej akcji wysiedleńczej (przypadającej na lata 1944-1946) ludności polskiej z zachodnich terenów Ukraińskiej SRR (przed wojną południowo-wschodnich terenów II RP) wygnano szacunkowo około 700-800 tysięcy Polaków; 130-140 tysięcy z samego miasta Lwowa[4] (według innych źródeł 105 tysięcy[5]).
