Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPierwszy Poruszyciel (albo Nieruchomy Poruszyciel) - w filozofii Arystotelesa przyczyna ruchu obrotowego piątego elementu (pozostałe to ziemia, ogień, powietrze i woda) znajdującego się na obwodzie świata. Filozof pisze o nim głównie w księdze Λ (XII) swej Metafizyki.
Jest przyczyną ruchu [1] i podtrzymuje ruch w trwaniu [2]. Porusza kochającego [3]. Jest to żywy byt, wieczny i najdoskonalszy [4]. Arystoteles nazywa go niepoddanym ruchowi Bogiem-Umysłem, uznając go za transcendentną substancję, będącą czystym aktem bez żadnej możności i bez materialnej zasady. Jest on czystą myślą, zajmującą się w najwyższym stopniu tym, co boskie (1074b n9). Powoduje on pierwotny, wieczny i jeden ruch [1073 a n. 8), wprawiający w ruch eter, ten zaś porusza kolejne sfery świata[5][6]
Na podstawie tej charakterystyki w średniowieczu utożsamiano Pierwszego Poruszyciela z Bogiem ze Starego Testamentu (por. św. Tomasz).
