Pieszyce (niem. Peterswaldau) - gmina miejska leżąca na Śląsku (Dolnym Śląsku), w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim.
Miasto jest położone u podnóża Gór Sowich w Kotlinie Dzierżoniowskiej, do dzisiaj zachowało układ wsi łańcuchowej, ciągnącej się kilka kilometrów wzdłuż Pieszyckiego Potoku (niem. Peterswaldauer Wasser[2]).
Według danych z 30 czerwca 2009 miasto liczyło 9 340 mieszkańców.
|
|
Ta sekcja od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
- Wieś powstała jako osada rolnicza w XIII wieku. Rozwijała się także jako ośrodek administracyjny dużej posiadłości ziemskiej.
- Na początku XVIII wieku powstały manufaktury, a później tkalnie fabryczne przerabiające bawełnę.
- W 1844 w Pieszycach i Bielawie wybuchło powstanie tkaczy, które ogarnęło całe Przedgórze Sudeckie.
- W II poł. XIX w. nastąpiła dalszy rozwój miejscowego przemysłu włókienniczego.
- W 1900 uruchomiono połączenie kolejowe z Dzierżoniowem.
- Podczas II wojny światowej działał kobiecy podobóz pracy - filia Gross-Rosen.
- W 1945 miejscowość została włączona do Polski pod nową nazwą Pieszyce (w pierwszych latach po wojnie używano także nazwy Pietrolesie).
- W latach 1945-54 siedziba wiejskiej gminy Pieszyce.
- Po wojnie kontynuowane były tradycje przemysłu włókienniczego, zakłady z Bielawy, Dzierżoniowa, Pieszyc i Piławy tworzyły drugi co do wielkości ośrodek w Polsce (po ośrodku łódzkim).
- 18 lipca 1962 miejscowość uzyskała prawa miejskie.
- W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.
- W 1977 zawieszono, a w 1978 ostatecznie zlikwidowano linię kolejową wiodącą przez miasto.
- Gotycki kościół Św. Jakuba z prezbiterium z XIV wieku i wieżą z 1525 r. przebudowany w XVIII wieku i na początku XX. Wejście ozdobione gotyckim portalem, a wewnątrz zespół nagrobków renesansowych i barokowych z XVI I XVII wieku[potrzebne źródło].
- Pałac zbudowany w latach 1615-1617 jako renesansowy. W latach 1679 i 1710 został rozbudowany na wspaniałą barokową rezydencję. Pałac otacza park, w którym są resztki fos, murów obronnych i rzeźb. Pieszycki pałac był jednym z najokazalszych na Śląsku. 3 tys. m² powierzchni użytkowej, 60 pokoi i piękny park. W XVII w. zwany był Śląskim Wersalem. W okresie II wojny światowej mieścił obóz koncentracyjny dla kobiet. Po wojnie doraźnie remontowany. Jeszcze w latach 70. XX stulecia wykorzystywany na kolonie i obozy. Później stopniowo niszczał i był rozgrabiany. W grudniu 2000 roku zakupili go Alicja i Marjan Hajdukowie z Las Vegas.
- Poewangelicki kościół św. Antoniego, wzniesiony ok. 1873[3]. Budowla w stylu neogotyckim, na planie krzyża, z obrazami pędzla A. Borna we wnętrzu[4].
Większość mieszkańców miasta stanowią członkowie Kościoła Rzymskokatolickiego. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także Kościół Zielonoświątkowy, protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym (zbór: ul. 9 Maja 2).
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002[5] Pieszyce mają obszar 63,6 km², w tym:
- użytki rolne: 49%
- użytki leśne: 42%
Miasto stanowi 13,29% powierzchni powiatu.
[edytuj] Demografia
Dane z 31 grudnia 2007[6]:
| Opis |
Ogółem |
Kobiety |
Mężczyźni |
| jednostka |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
| populacja |
9 440 |
100 |
4 937 |
52,3 |
4 503 |
47,7 |
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) |
148,4 |
77,6 |
70,8 |
[edytuj] Transport i komunikacja
Początki kolei żelaznych w Pieszycach sięgają przełomu XIX i XX wieku. W październiku 1900 zakończono budowę i uruchomiono 10,8 km 1-torową linię kolejową Dzierżoniów-Pieszyce-Bielawa Zachodnia. Linia ta funkcjonowała do grudnia 1976, w styczniu 1977 zawieszono przewozy, zarówno pasażerskie jak i towarowe. W 1978 rozpoczęto demontaż torowiska na całej długości linii.[7]
[edytuj] Współpraca międzynarodowa[8]
[edytuj] Sąsiednie gminy
Bielawa, Dzierżoniów, Walim, Nowa Ruda, Świdnica
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2010
- ↑ Leopold von Zedlitz-Neukirch: Neues hydrographisches Lexikon für die deutschen Staaten, Halle 1883, str. 301.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych (pol.). Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2008-01-25. [dostęp 2008-04-06].
- ↑ Adam Bałabuch, Stanisław Chomiak, Marek Korgul, Wiesław Mróz, Stanisław Szupieńko, Sławomir Wiśniewski, Jan Zyzak: Schematyzm Diecezji Świdnickiej. Świdnica: Świdnicka Kuria Biskupia, 2005. ISBN 83-921533-0-8.
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 19 stycznia 2009].
- ↑ www.pieszyce.pl. [dostęp 2011-09-13].
[edytuj] Linki zewnętrzne