| Ten artykuł od 2011-06 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Pikietaż (kilometraż, kilometracja) – określenie miejsca na drodze lub linii kolejowej poprzez podanie odległości od jej początku. Odległość tę na ogół podaje się z dokładnością do 1 metra w formacie (km) xx+yyy lub xx,yyy (km), gdzie:
Na drogach i liniach kolejowych kilometraż jest podawany na słupkach rozmieszczonych co 100 metrów. Systemy podawania pikietażu w różnych krajach mogą się różnić. W Polsce można spotkać kilka rodzajów oznaczeń: np. na słupkach przy pełnej liczbie kilometrów podawana jest dużą czcionką ta liczba, zaś na pozostałych słupkach podawana jest w dolnej jego części liczba setek metrów od ostatniej pełnej liczby kilometrów. Może być też tak, że na każdym słupku pojawia się zarówno numer drogi, jak liczba kilometrów od początku drogi, a cyfra setek metrów jest największą czcionką (jak na ilustracji po lewej). Na autostradach w Austrii, gdzie system jest podobny dodatkowo co 5 km na pasie oddzielającym jezdnie autostrady jest umieszczana tablica z liczbą kilometrów od początku autostrady.
Pikietaż istniejącej drogi może zaczynać się od wartości większej od zera w przypadku gdy początkowy odcinek drogi nie został jeszcze wybudowany (większość autostrad w Polsce) lub gdy jego budowy zaniechano (np. A1 w Austrii zaczyna się od 8 km).
Pikietaż umożliwia lokalizację wydarzenia na drodze przez podanie oznaczenia (numeru) drogi i położenia wzdłuż trasy w oparciu o informację zapisaną na najbliższym słupku przy drodze.
Kilometraż linii kolejowych w Polsce podawany jest w formie napisu na specjalnych słupkach kilometrowych ustawianych co 100 m. Czasem kilometraż ten oznacza się w formie napisu malowanego na słupach trakcyjnych lub latarniach ustawionych przy torze kolejowym.
Kilometraż linii kolejowych odnosi się najczęściej do osi stacji, w której linia kolejowa bierze swój początek. Punkt przecięcia się toru kolejowego z linią wyznaczającą oś stacji kolejowej otrzymuje wartość 0,000. Jednakże tory te mogą zaczynać się wcześniej (np. odejściem od innej linii kolejowej w postaci rozjazdu) i wtedy ta część linii oznaczona jest ujemnym kilometrażem.
Czasami stosuje się również pikietaż lokalny – określenie miejsca na drodze poprzez podanie odległości od ostatniego węzła. Pikietaż lokalny jest liczony oddzielnie dla każdego odcinka między węzłami zgodnie z kierunkiem kodowania danej drogi.
W starożytności pewne elementy ewidencji dróg tą metodą można dostrzec w tworzonym już w czasach rzymskich systemie kamieni milowych przy drogach.