Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Pilzno | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | podkarpackie | ||
| Powiat | dębicki | ||
| Gmina | Pilzno gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | 1354 | ||
| Burmistrz | Ewa Gołębiowska | ||
| Powierzchnia | 16,01 km² | ||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość |
4622 288 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 14 | ||
| Kod pocztowy | 39-220 | ||
| Tablice rejestracyjne | RDE | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Pilzno
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
3182403064 | ||
|
Urząd miejski
Rynek 639-220 Pilzno |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Pilzno w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Pilzno – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie dębickim, w Dolinie Dolnej Wisłoki. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pilzno. Za czasów I Rzeczypospolitej od połowy XV w. do 1772 r. stolica powiatu pilzneńskiego w województwie sandomierskim. Przed 1945 rokiem Pilzno należało do województwa krakowskiego, po zakończeniu II wojny światowej weszło w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. Miasto było pod zaborem austriackim w czasie rozbiorów Polski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4622 mieszkańców[1].
Spis treści |
23 kwietnia 1769 roku odbył się tu zjazd szlachty zawiązującej konfederację barską i wybierającej jej marszałkiem Adama Parysa (ok. 1740-1817). Przybyli tu wtedy konfederaci ze zjazdu w Jedliczu.
Szczególnie okrutne wydarzenia miały miejsce 19 lutego 1846 roku na rynku w Pilźnie (rzeź galicyjska). Pod hasłami „Polacy idą wyrzynać do szczętu chłopów!” miejscowi chłopi dokonali na pilzneńskim rynku samosądu na tutejszej szlachcie[2].
Etymologia nazwy miasta jest niejasna, może się odnosić zarówno do nazw terenowych z języków słowiańskich, oznaczających moczary, bagna, teren podmokły alternatywnie, może mieć związek z niemiecką akcją kolonizacyjną miasta w XIII wieku.
W roku 1869 Pilzno i okolice opisał m.in. Wincenty Pol: „ Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział: Gorlice, Szembark i Ropę od wschodu na zachód, ku północy aż po ziemię pilźniańską, która jest już ziemią województwa sandomierskiego. Cała okolica Głuchoniemców jest nowo-siedlinami Sasów; jakoż strój przechowali ten sam co węgierscy i siedmiogrodzcy Sasi. Niektóre okolice są osiadłe przez Szwedów, ale cały ten lud mówi dzisiaj na Głuchoniemcach najczystszą mową polską dijalektu małopolskiego, i lubo z postaci odmienny i aż dotąd Głuchoniemcami zwany, nie zachował ani w mowie ani w obyczajach śladów pierwotnego swego pochodzenia, tylko że rolnictwo stoi tu na wyższym stopniu, a tkactwo jest powołaniem i głównie domowem zajęciem tego rodu.”[4]. Informacje o późnośredniowiecznym osadnictwie w okolicach Pilzna zawiera również wzmianka w „Słowniku Geograficznym”: „Ludność południowej części powiatu pilźnieńskiego stanowią nowsi osadnicy, którzy posuwali się dolinami rzek w góry w XIII i XIV wieku. Część osadników pochodziła ze Szlązka, Moraw, Saksonii, i Holandyi i zachowała właściwości w stroju, który jest podobny do stroju używanego przez Sasów na Węgrzech i Siedmiogrodzie. Dziś są spolszczeni, ale lud okoliczny nazywa ich Głuchoniemcami.”[5].
Najstarszym i najcenniejszym zabytkiem Pilzna jest kościół pw. św. Jana Chrzciciela. Kościół ten powstał ok. roku 1256 a jego założycielami byli opaci tynieccy. Obecny wygląd kościół zawdzięcza kolejnym przebudowom, przy czym najważniejsza dokonała się w roku 1370 oraz 1482. Bezpośrednim powodem przebudowy kościoła był najazd wojsk węgierskich w roku 1474, w wyniku którego kościół oraz miasto zostały spalone. Na zmianę wyglądu kościoła miały również wpływ kolejne pożogi, które nie oszczędzały również miasta w roku 1536, 1700 i 1877. Innym cennym zabytkiem jest klasztor i kościół karmelitów z początku XV wieku. Na uwagę zasługują kamieniczki w rynku i budynek „Sokoła” z 1906 r. Na terenie miasta znajdują się cmentarze wojenne z I wojny światowej: nr 236 oraz 237.
W Pilźnie znajduje się Muzeum Lalek.
W mieście znajduje się zakład produkcji maszyn rolniczych Akpil, Zakłady Metalowo-Chemiczne „Met-Chem”, Przedsiębiorstwo Przemysłu Mięsnego „TAURUS”, Zakład Metalowy „PILZNO”, Firma Transportowa „Omega Pilzno”, Firma „Spinmet”, ZPHU Limba Sas Aleksander i inne.
Pilzneńskie tradycje sportowe sięgają początku XX wieku i są związane z Towarzystwem Gimnastycznym „Sokół”. Później w latach '70 powstała drużyna piłkarska LZS Pilzno, którą w 1995 roku reaktywowano. Obecnie znana jest pod nazwą Rzemieślnik (na cześć patronów klubów – miejscowych rzemieślników). Klub występuje w IV lidze podkarpackiej.
W Pilźnie prężnie działa również klub szachowy Hetman. Sekcja działa z przerwami od 1968 roku[7], obecnie gra w II lidze.
Miasta i gminy partnerskie:
– Gyomaendrőd, Węgry – Karczew, Polska[8]-fara.jpg&filetimestamp=20091203170024)
Pilzno, kościół św. Jana Chrzciciela
-karmelici.jpg&filetimestamp=20091203165935)
Pilzno, gotycki klasztor oo. Karmelitów
Pomnik Armii Krajowej
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
