Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Pingyuan (pancernik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
„Pingyuan” (平遠)
„Heien”
„Heien”
Historia
Stocznia Foochow Arsenal w Mawei, Fuzhou Chiny
Położenie stępki 1886 (lub 1883)[a]
Wodowanie 1889 (lub czerwiec 1888)[b]
 Cesarstwo chińskie
Wejście do służby 1889 Chiny
16 marca 1895 Japonia
 Cesarska Marynarka Wojenna
Wycofanie ze służby 17 lutego 1895 Chiny
Los okrętu zatonął 18 września 1904
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 2.150 ton normalna
2.640 ton maksymalna
Długość 65,5 m całkowita[c]
60 m między pionami
Szerokość 12,2 m
Zanurzenie 4,2 m
Prędkość 10,5 węzła
Zasięg 3000 Mm[1]
Załoga 202[d]
Napęd
2 maszyny parowe, 4 kotły, moc: 2400 KM, 2 śruby
Uzbrojenie
1 × 260 mm L/25
2 × 150 mm L/35 (2xI)
8 × 75 mm L/30 (8xI)
4 wt 457 mm
(stan na 1894, źródło:[1])
Wcześniejsza nazwa Longwei (1889-1890)
Następna nazwa Heien (1895, Japonia)
„Pingyuan”

Pingyuan (平遠) – chiński pancernik obrony wybrzeża z końca XIX wieku (spotyka się też starsze latynizacje nazwy: „Ping Yuen”, „Pingyuen” lub „Ping-yüan”). Był to jedyny okręt swojego typu.

Brał udział w wojnie japońsko-chińskiej 1894-1895. Został zdobyty przez Japonię, służył następnie w marynarce Japonii jako „Heien”. Zatonął w 1904 na minie pod Port Artur.

Spis treści

[edytuj] Budowa

„Pingyuan”, zbudowany w stoczni Foochow Arsenal w dzielnicy Mawei w Fuzhou w latach 80. XIX wieku, był pierwszym zaprojektowanym i zbudowanym w Chinach okrętem pancernym (nie licząc małej kanonierki „Jin'ou” z 1875)[e]. Płyty pancerne i uzbrojenie pochodziły z Niemiec, maszyny i kotły prawdopodobnie były produkcji stoczni Fuzhou[2]. Uważany początkowo za krążownik pancerny, z racji niskiej prędkości określany jest jako pancernik obrony wybrzeża, lub nawet kanonierka pancerna (klasyfikacja w służbie japońskiej) ze względu na umiarkowaną wielkość. „Pingyuan” był trzecim najsilniej uzbrojonym okrętem chińskim po dwóch pancernikach typu Dingyuan, lecz z uwagi na niską prędkość, miał niewielką wartość bojową[2]. Ponadto, ujemną cechą posiadanego zestawu uzbrojenia była niska szybkostrzelność, wynikająca z dużego kalibru głównego działa oraz posiadania tylko jednej armaty kalibru 150 mm strzelającej na każdą z burt.

Dane dotyczące budowy okrętu nie są pewne i są podawane rozbieżnie w źródłach: stępkę położono pod koniec 1886 roku (według części publikacji, w 1883)[a], kadłub wodowano w 1889 (lub w czerwcu 1888)[b], a wszedł do służby w marynarce chińskiej pod koniec 1889 (według innych publikacji, w kwietniu 1889 lub w 1890)[f]. Początkowo nosił nazwę „Longwei”, 16 maja 1890 zamienioną na „Pingyuan” w celu ujednolicenia z innymi okrętami Floty Beiyang[2].

[edytuj] Opis okrętu

Okręt miał stosunkowo krótki kadłub konstrukcji gładkopokładowej, o małym wydłużeniu, z niskimi burtami na dziobie. Dziób miał formę taranową, mało wysunięty do przodu. Burty w części nadwodnej na śródokręciu były lekko nachylone do środka. Na śródokręciu i samej rufie znajdowały się nadbudówki, których boczne ściany łączyły się z burtami. Na pokładzie dziobowym umieszczone było główne uzbrojenie – krótkolufowa armata kalibru 260 mm Kruppa na barbecie wpuszczonej w kadłub, przykryta wypukłą, lekko opancerzoną osłoną, tworzącą wieżę. Za wieżą artyleryjską na pokładzie znajdowała się pancerna wieża dowodzenia, wchodząca w skład kompleksu nadbudówek śródokręcia. Na wierzchu nadbudówki był mostek kapitański z rozbudowanymi skrzydłami, za nim jeden prosty maszt i, pośrodku długości okrętu, wysoki i stosunkowo cienki komin, o niewielkim pochyleniu w tył. Za nadbudówką, na poziomie pokładu górnego, umieszczona była artyleria średnia – dwa działa 150 mm Kruppa na podstawach z lekko opancerzonymi maskami, na wystających sponsonach, po jednym na każdej burcie. Za sponsonami dział, burty miały wysokie nadburcia, dochodzące do ścian nadbudówki rufowej. Nad nadbudówką rufową i po obu stronach komina były umieszczone łodzie okrętowe. Artyleria pomocnicza miała stanowiska w ścianach nadbudówek śródokręcia i rufowej oraz odkryte stanowiska na pokładach nadbudówek (nie jest jasne, czy w służbie chińskiej stanowiło ją 8 dział kalibru 75 mm, czy 47 mm[g].

Opancerzenie okrętu tworzył główny pas pancerny na linii wodnej, rozciągający się na całej długości okrętu. Na śródokręciu osiągał największą grubość 203 mm, obejmującą na długość kotłownię i maszynownię (ponad połowa długości okrętu), a na dziobie i rufie – 127 mm. Pancerz wykonany był ze stali compound[1]. Ochronę burt uzupełniał węgiel w zasobniach od wewnętrznej strony. Pas pancerny był przykryty wewnętrznym pokładem pancernym grubości 51 mm, płaskim na śródokręciu i opadającym ku dziobowi i rufie. Barbeta artylerii głównej miała grubość pancerza 127 mm, a nakrywająca ją wypukła wieża – 37 mm[h]. Wieża dowodzenia miała pancerz 127 mm.

[edytuj] Służba

Po usunięciu w stoczni wykrytych usterek, „Pingyuan” został 16 maja 1890 włączony w skład najsilniejszej chińskiej Floty Beiyang. Wziął udział w wojnie japońsko-chińskiej 1894-1895, jego dowódcą był wówczas Li Helian[2]. Przed wybuchem wojny, w czerwcu 1894 okręt wraz z innymi krążownikami osłaniał transporty wojsk chińskich do Korei i wysadzenie ich w zatoce Asan. 16 i 17 września 1894 osłaniał wysadzenie wojsk u ujścia Yalu Jiang, wraz z kanonierką torpedową „Guangbing”, dwoma małymi kanonierkami klasy Rendel i dwoma torpedowcami („Fulong” i „Zuodui”)[2], na skutek którego doszło do bitwy u ujścia Yalu z japońską flotą. „Pingyuan” z okrętami swojego zespołu nie został początkowo włączony do głównego zespołu adm. Dinga z uwagi na niską prędkość, po południu jednak dopłynął z nimi na pole bitwy i wziął następnie aktywny udział w jej drugiej fazie. Ich pojawienie się na kursie 1 Lotnej Eskadry udaremniło japoński zamiar okrążenia prawego skrzydła chińskich sił głównych pod koniec pierwszej fazy bitwy[2]. Pod koniec bitwy „Pingyuan” został uszkodzony licznymi trafieniami dział japońskich krążowników pancernopokładowych 1 Lotnej Eskadry, głównie „Yoshino”, które spowodowały liczne pożary[i], w sumie jednak uszkodzenia nie były ciężkie. Podczas bitwy, trafił krążownik „Matsushima” z działa 260 mm, lecz pocisk nie wyrządził wiele szkód, gdyż okazał się ćwiczebny, wypełniony cementem (zginęło jedynie 4 ludzi)[3][2]. „Matsushima” z kolei uszkodził jego główne działo[3]. Po bitwie, „Pingyuan” był naprawiany z innymi okrętami chińskimi w Port Arthur, po czym uczestniczył w obronie bazy Weihaiwei od stycznia 1895.

17 lutego 1895 „Pingyuan” został zdobyty przez Japończyków w zajętym Weihaiwei, po czym wcielony już 16 marca 1895 do służby japońskiej[4], gdzie nosił nazwę „Heien” (nazwa podawana w części publikacji w formie „Hei Yen”)[5]. 21 marca 1898 zaklasyfikowano go jako kanonierkę I klasy[4]. Pozostawiając działo 260 mm, zamieniono jego przestarzałą artylerię średnią Kruppa (2 działa 150 mm i 8 dział 75 mm) na typowe dla Japończyków szybkostrzelne 2 działa 152 mm QF Armstronga i 8 dział 47 mm. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej w 1904, brał udział w ostrzale bazy Port Artur. 18 września 1904 zatonął na rosyjskiej minie w okolicy Port Artur, zginęło 198 członków załogi (na pozycji 38°57'N 120°56'Е)[1]. Oficjalnie został skreślony z listy floty został dopiero 21 maja 1905[4].

[edytuj] Dane techniczne

Uzbrojenie (pierwotne, 1889-1894):

Uzbrojenie (1904):

Opancerzenie (pancerz compound):

Uwagi

  1. 1,0 1,1 Położenie stępki pod koniec 1886 według R.N.J. Wright. W starszych źródłach (Conway's, S.Suliga) – 1883 rok
  2. 2,0 2,1 Wodowanie w 1889 według R.N.J. Wright. W starszych źródłach (Conway's, S.Suliga) – czerwiec 1888
  3. 3,0 3,1 Długość całkowita podana tylko w R.N.J. Wright – 215 stóp
  4. 4,0 4,1 Załoga 202 w Conway's, 204 w R.J.N. Wright, 250 w S.Suliga w tym 16 oficerów
  5. Według S. Suliga i niektórych innych źródeł, zbudowany był według projektu niemieckiego, ale nie potwierdza tego R.N.J. Wright. Konstrukcja była prawdopodobnie częściowo wzorowana na zbudowanym w Niemczech krążowniku „Jiyuan” (według R.N.J. Wrighta)
  6. Wejście do służby pod koniec 1889 według R.N.J. Wrighta. W starszych źródłach (Conway's, S. Suliga) – kwiecień 1889, w niektórych innych 1890 rok
  7. 7,0 7,1 8 dział 75 mm w S.Suliga... i 8 dział "3-calowych" w Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945 (Naval Institute Press, Annapolis, 1977, ISBN 0-87021-893-X, s. 13). W Conway's brak artylerii pomocniczej, w R.N.J. Wright: "8 Hotchkiss" bez podania kalibru (57 lub 47 mm)
  8. 8,0 8,1 Wieża (nakrycie barbety) grubości 37 mm w S.Suliga i Conway's (1,5 cala); R.N.J. Wright podaje 1 cal.
  9. Tadeusz Maria Gelewski, Jalu 1894, Warszawa 1995, ISBN 83-11-08384-3 – zupełnie błędna jest jednak w świetle pozostałych źródeł teza tamże o jego ciężkim uszkodzeniu lub zatopieniu.
  10. Wyporność 2150/2640 t według S. Suliga i Conway's; R.N.J. Wright podobnie: 2067/2650 t.
  11. 4 kotły i 2 pomocnicze według R.N.J. Wright, 4 kotły według Conway's; S.Suliga podaje 6 kotłów cylindrycznych
  12. Dane działa według R.N.J. Wright (masa pocisku 450 lbs). Długość lufy według S.Suliga – L/22
  13. 4 wyrzutnie torped według S.Suliga i Conway's; R.N.J. Wright podaje 3 wyrzutnie (bez rufowej).
  14. Pas burtowy 127-203 mm według S. Suliga (compound), R.N.J. Wright i innych. Grubość pancerza „Pingyuan” 9,4 cala (240 mm) w Conway's to prawdopodobnie omyłka, bo dla „Hei Yen” podane jest 8 cali

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 S. Suliga...
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 R.N.J. Wright, op.cit..
  3. 3,0 3,1 A.A.Biełow (А.А. Белов): Kriejsera tipa "Matsushima" (Крейсера типа "Мацусима"), seria Bojewyje Korabli Mira, Sankt Petersburg, 2005, ISBN: 5-98830-008-1
  4. 4,0 4,1 4,2 Heien ironclad w serwisie Imperial Japanese Navy
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Conway's...
  6. Jan Gozdawa-Gołębiowski: "Od wojny krymskiej do bałkańskiej", Gdańsk 1985,ISBN 83-215-3259-4, s.467

[edytuj] Bibliografia

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pingyuan_(pancernik)&oldid=31230914
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty