Piotr – imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego; obecnie trzecie co do popularności imię w Polsce (po Annie i Marii), a pierwsze wśród imion męskich (stan na marzec 2009[1]), noszone przez ponad 676 tys. osób (są w Polsce także osoby o żeńskim imieniu Piotra). Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Piotr w 2009 r. zajmował 9. miejsce w grupie imion męskich[2].
Wywodzi się od przydomku Szymona, nadanego mu przez Jezusa Chrystusa: "skała, opoka", w jęz. aramejskim: kêpâ (zgrecyzowane na kefas); w gr. πετρα (petra), gdy πετρος (petros) – "kamień, głaz", przejęte do łac. jako Petrus i do polskiego bezpośrednio z łaciny[3]. W Nowym Testamencie wymieniane w wersetach (J 1,42) oraz (Mt 16,18). Jest to jedno z najwcześniej notowanych w Polsce imion, po raz pierwszy zapisane w 1136 roku[4], w Bulli gnieźnieńskiej.
Było notowane w dawnej Polsce w formach: Piotr, Pioter, Piotyr, Pieter, Pietyr i ze zdrobnieniami: Piotrach, Piotrak, Piotral, Piotran, Piotrania (masc.), Piotrań, Piotrasz, Piotraszec, Piotraszek, Piotraszko, Piotrek, Piotrk, Piotrko, Piotro, Piotrosz, Piotruchno, Piotrul, Piotrun, Piotrusz, Piotruszek, Piotruszka (masc.), Piotruszko, Piotryk/a (masc.), Piotrzec, Piotrzech, Piotrzej, Piotrzek, Piotrzę, Piotrzyk, Piotrzyka (masc.); z niemieckim przyrostkiem Piotrman; Piotyra (masc.), Pieterka (masc.), Pietrach, Pietrak, Pietran, Pietrań, Pietrasz, Pietraszek, Pietraszko, Pietrek, Pietrel, Pietresz, Pietrko, Pietroń, Pietrosz, Pietruka, Pietrul, Pietrusz, Pietruszek, Pietruszka (masc.; por. Pietruszka – balet Strawińskiego), Pietruszko, Pietryga, Pietrzanko, Pietrzec, Pietrzech, Pietrzej, Pietrzek, Pietrzel, Pietrzesz, Pietrzę, Pietrzych, Pietrzyczka, Pietrzyk, Pietrzyka (masc.); Pietryło (wschodniosł.); Piotuch, Piet, Pieta (masc.), Pietka, Pietuch, Pietucha (masc.), Pietusz, Pioch, Piocha (masc.), Piochal, Piochno, Piech, Piechel, Piechnik, Piechno, Piecho, Piechota (masc.), Piechura (masc.), Piechurka (masc.), Piec(z), Piec(z)a (masc.), Piec(z)ak, Piec(z)ek, Piec(z)zk, Piec(z)ka, Piec(z)ko, Piec(z)o, Piec(z)ych, Piec(z)yk, Piec(z)ysz, Piesz, Pieszak, Pieszczk, Pieszek, P(i)eszel, P(i)esz(e)lin, Pieszk, Pieszka (masc.), Pieszko, Pieszo, Pieszyca, Pieszyk, P(i)eszyl, Pac(z)oł, Pac(z)oła[5].
Polska forma Piotr z "o" zamiast "e" jest regularną zmianą spowodowaną przez tzw. przegłos polski (por. też np. kościół z łac. castel).
W Martyrologium Rzymskim jest czterdziestu sześciu świętych o tym imieniu, a w szerszych repertoriach niemal stu pięćdziesięciu[6].
[edytuj] Brzmienie w innych językach
- język angielski – Peter
- język arabski – بطرس (Butrus)
- język białoruski – Piotra (Пётра), Piatro (Пятро)
- język bułgarski - Petyr (Петър)
- język czeski - Petr
- język duński – Peter
- esperanto – Petro
- język estoński – Peeter
- język francuski – Pierre
- dialekt gaskoński – Pey, Pèir
- język grecki – Petros (Πέτρος)
- język hiszpański – Pedro
- Języki indoaryjskie – Pathar
- interlingua – Petro
- język islandzki – Pétur
- język irlandzki – Pader
- język japoński – Petoro
- język kataloński – Pere
- język litewski – Petras
- łacina – Petrus
- język niderlandzki – Peter, Pieter, Piet
- język niemiecki – Peter, Petrus
- język norweski – Peter
- język portugalski – Pedro
- język rosyjski – Piotr (Пётр)
- język rumuński – Petru
- język serbochorwacki – Petar (Петар)
- język słowacki - Peter
- język szwedzki – Petter, Per
- etnolekt śląski – Pyjter, Piter
- język ukraiński – Petro (Петро)
- język węgierski – Péter
- język włoski – Pietro, Piero, Pier, Pierino
Piotr imieniny obchodzi:
- 1 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra z Atroi,
- 3 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra Balsamosa - Apselamosa,
- 5 stycznia, w dzień wspomnienia bł. Piotra Bonillego,
- 9 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra, biskupa Sebasty,
- 10 lub 14 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra Orseolo,
- 12 stycznia, w dzień wspomnienia bł. Piotra Franciszka Jameta,
- 14 stycznia, w dzień wspomnienia bł. Piotra Dondersa,
- 15 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra z Castelnau,
- 16 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra, wspomninanego razem ze śwśw. Berardem, Ottonem, Akkursjuszem i Adiutem[7],
- 28 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra Nolasco,
- 30 stycznia, w dzień wspomnienia św. Piotra, cara Bułgarii,
- 1 lutego, w dzień wspomnienia św. Piotra Galaty, eremity,
- 2 lutego, w dzień wspomnienia bł. Piotra z Ruffii,
- 8 lutego, w dzień wspomnienia bł. Piotra Ogniowego,
- 14 lutego, w dzień wspomnienia św. Piotra II, biskupa Aleksandrii,
- 21 lutego, w dzień wspomnienia św. Piotra z Capitolitas, oraz - w dzień wspomnienia św. Piotra Damianiego (dawniej 23 lutego),
- 3 marca, w dzień wspomnienia bł. Piotra Ireneusza Rogue,
- 3 lub 10 marca, w dzień wspomnienia św. Piotra Geremi
- 4 marca, w dzień wspomnienia św. Piotra Pappacarbone,
- 12 marca, w dzień wspomnienia św. Piotra, wspominanego razem ze śwśw. Doroteuszem i Gorgoniuszem[8],
- 14 marca, w dzień wspomnienia św. Piotra, wspominanego razem ze św. Afrodyzjuszem (Afrodyzym)[9],
- 30 marca, w dzień wspomnienia św. Piotra Regalado,
- 14 lub 15 kwietnia, w dzień wspomnienia św. Piotra Gonzáleza,
- 25 kwietnia, w dzień wspomnienia bł. Piotra od św. Józefa de Betancur,
- 27 kwietnia, w dzień wspomnienia bł. Piotra Armengola,
- 28 kwietnia, w dzień wspomnienia św. Piotra Chanel,
- 29 kwietnia, w dzień wspomnienia św. Piotra z Werony,
- 30 kwietnia, w dzień wspomnienia śwśw. Amatora, Piotra Mnicha i Ludwika z Kordoby[7],
- 3 maja, w dzień wspomnienia św. Piotra, biskupa Argos,
- 7 maja, w dzień wspomnienia św. Piotra, biskupa Pawii,
- 15 maja, w dzień wspomnienia św. Piotra z Lampsaku,
- 19 maja, w dzień wspomnienia bł. Piotra Wrighta[10],
- 21 maja, w dzień wspomnienia św. Piotra z Parenzo,
- 29 maja, w dzień wspomnienia bł. Piotra Petroniego,
- 2 czerwca, w dzień wspomnienia bł. Piotra Furtiana, towarzysza bł. Sadoka
- 7 czerwca, w dzień wspomnienia św. Piotra, wspominanego razem ze śwśw. Sabinianem, Habencjuszem, Jeremiaszem i in. towarzyszami,
- 12 czerwca, w dzień wspomnienia św. Piotra, pustelnika z Athosu,
- 17 czerwca, w dzień wspomnienia bł. Piotra Gambacorty,
- 29 czerwca, w dzień wspomnienia św. Piotra apostoła,
- 4 lipca, w dzień wspomnienia bł. Piotra Jerzego Frassatiego,
- 8 lipca, w dzień wspomnienia św. Piotra Eremity,
- 19 lipca, w dzień wspomnienia bł. Piotra z Foligno (Crisci), tercjarza
- 30 lipca, w dzień wspomnienia św. Piotra Chryzologa i św. Piotra z Mogliano,
- 1 sierpnia, w dzień wspomnienia bł. Piotra Favre,
- 3 sierpnia, w dzień wspomnienia św. Piotra I, biskupa Anagni,
- 30 sierpnia, w dzień wspomnienia św. Piotra, patrona Trevi,
- 9 września, w dzień wspomnienia św. Piotra Klawera i św. Piotra z Chavanon,
- 10 września, w dzień wspomnienia św. Piotra, biskupa Composteli,
- 11 września, w dzień wspomnienia św. Piotra, metropolity Nicei,
- 14 września, w dzień wspomnienia św. Piotra II, biskupa Tarentaise,
- 17 września, w dzień wspomnienia św. Piotra z Arbués,
- 23 września, w dzień wspomnienia św. Piotra, wspominanego ze śwśw. Andrzejem, Janem i Antoninem,
- 9 października, w dzień wspomnienia św. Piotra Galaty, mnicha,
- 18 października, w dzień wspomnienia św. Piotra z Alkantary,
- 21 października, w dzień wspomnienia bł. Piotra Capucciego,
- 29 października, w dzień wspomnienia św. Piotra Jednookiego,
- 25 lub 26 listopada, w dzień wspomnienia św. Piotra I, biskupa Aleksandrii,
- 6 grudnia, w dzień wspomnienia św. Piotra Paschalisa,
- 9 grudnia, w dzień wspomnienia św. Piotra Fouriera,
- 21 grudnia, w dzień wspomnienia św. Piotra Kanizego,
- 25 grudnia, w dzień wspomnienia św. Piotra Czcigodnego.
[edytuj] Pozostali władcy
[edytuj] Święci i błogosławieni
-
[edytuj] Inne osoby
[edytuj] Identyfikowane po imieniu
[edytuj] Identyfikowane po nazwisku
- Piotr Abelard – filozof i teolog, benedyktyn
- Piotr Adamczyk – aktor
- Pedro Almodóvar – hiszpański reżyser
- Piotr Andrukiewicz – polski zakonnik i dziennikarz
- Piotr Bajtlik – aktor
- Piotr Bałtroczyk – dziennikarz, satyryk
- Pierre Beaumarchais – Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais – francuski dramaturg
- Piotr Beczała – śpiewak
- Peter Behrens – architekt, malarz
- Piotr Bikont – krytyk kulinarny
- Piotr Boratyński – kasztelan bełski i przemyski, sekretarz królewski, poseł na Sejm I RP
- Piotr Borowski – polski aktor
- Pierre Boulez – kompozytor, dyrygent
- Pierre Bouvier – kanadyjski wokalista zespołu Simple Plan
- Pierre Paul Broca – francuski lekarz
- Piotr Brożek – piłkarz
- Pieter Bruegel (starszy) – malarz
- Pierre Cardin – projektant mody
- Petr Čech – piłkarz czeski
- Pierre Corneille – francuski dramaturg
- Peter Crouch – piłkarz
- Pierre Curie – fizyk, mąż Marii Curie-Skłodowskiej
- Piotr Cyrwus – aktor
- Piotr Czajkowski – kompozytor rosyjski
- Pedro Damiano – portugalski aptekarz i szachista
- Pedro Delgado – hiszpański kolarz
- Piotr Dębowski – dziennikarz sportowy
- Peter Gene Hernandez- amerykański piosenkarz
- Peter Gustav Lejeune Dirichlet – niemiecki matematyk
- Piotr Domaradzki – pisarz, dziennikarz
- Peter Carl Fabergé – szwajcarski jubiler
- Pierre de Fermat – matematyk francuski
- Piotr Fijas – polski skoczek narciarski
- Piotr Florek – wojewoda wielkopolski
- Peter Frenette - amerykański skoczek narciarski
- Piotr Fronczewski – aktor
- Peter Gabriel – muzyk
- Piotr Gacek – polski siatkarz
- Piotr Galiński – tancerz, choreograf
- Piotr Gembarowski – dziennikarz
- Per Gessle – szwedzki piosenkarz i kompozytor, członek Roxette
- Piotr Górny – polski raper
- Piotr Gruszka – polski siatkarz
- Piotr Gąsowski – polski aktor
- Piotr Hajduk – kompozytor, aranżer, wokalista
- Piotr Olivier Janiak – dziennikarz
- Piotr Ikonowicz – polityk
- Piotr Jaroszewicz – generał i polityk, premier
- Piotr Kapica – fizyk rosyjski
- Piotr Kaszuba – ambasador RP w Republice Słowenii
- Piotr Kletowski – krytyk filmowy
- Piotr Kraśko – dziennikarz
- Piotr Krzywicki – prawnik, poseł na Sejm RP IV i V kadencji
- Piotr Kropotkin – anarchista, uczony, rewolucjonista
- Piotr Kupicha – muzyk, wokalista i gitarzysta zespołu Feel
- Pierre Larousse – francuski wydawca
- Piotr "Magik" Łuszcz – raper
- Piotr Machalica – aktor
- Piotr Makowski – polski trener siatkarski
- Piotr Małachowski – polski dyskobol
- Piotr Marcinak – dziennikarz
- Piotr Markiewicz – polski kajakarz
- Piotr Marzec – Liroy – muzyk
- Piotr Maślanka – muzyk
- Pietro Mascagni – kompozytor włoski
- Pietro Mennea – włoski lekkoatleta
- Pietro Metastasio – Pietro Antonio Domenico Trapassi – pisarz i poeta włoski
- Piotr Metz – dziennikarz radiowy
- Piotr Michałowski – malarz
- Piotr Michnikowski – rzeźbiarz
- Piotr Misztal – przedsiębiorca, poseł na Sejm RP V kadencji
- Piet Mondrian – malarz
- Peter Norton – informatyk, inżynier
- Piotr Nowakowski – polski siatkarz
- Piotr Pręgowski – aktor
- Piotr Protasiewicz – polski żużlowiec
- Piotr Reiss – polski piłkarz
- Piotr "Roguc" Rogucki - muzyk, wokalista zespołu Coma
- Peter Paul Rubens – malarz flamandzki
- Piotr Rubik – kompozytor, instrumentalista
- Pete Sampras – amerykański tenisista
- Peter Schmeichel – duński piłkarz
- Peter Shilton – angielski piłkarz
- Piotr Skarga – jezuita, teolog, pisarz i kaznodzieja
- Piotr Skarga – aktor teatralny i filmowy
- Piotr Skrzynecki – jeden z twórców Piwnicy pod Baranami
- Petter Solberg – kierowca rajdowy
- Piotr Sommer – poeta, tłumacz
- Piotr Szarłacki – dziennikarz muzyczny
- Piotr Szulkin – reżyser, scenograf
- Piotr Szwedes – aktor
- Piotr Ściegienny – ksiądz, działacz niepodległościowy i przywódca chłopski
- Piotr Ślusarczyk – poseł na Sejm RP V kadencji
- Piotr Świerczewski – piłkarz
- Piotr Tylicki – biskup, sekretarz królewski
- Piotr Waglewski – muzyk
- Piotr Waldo – reformator religijny
- Piotr Wiwczarek – lider zespołu Vader
- Piotr Włodarczyk – piłkarz
- Piotr Włostowic – możnowładca śląski, palatyn Bolesława Krzywoustego
- Piotr Wysocki – działacz niepodległościowy
- Peter Žonta – skoczek narciarski
- Piotr Żyżelewicz – perkusista
[edytuj] Zobacz też
Zobacz hasło
Piotr w Wikisłowniku
Przypisy
- ↑ portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji [1]
- ↑ Gazeta Prawna
- ↑ Jan Grzenia, Słownik imion, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2002, ISBN 83-01-13741-X, M. Malec (red.), Słownik etymologiczno–motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ISBN 83-85579-68-0
- ↑ W. Taszycki (red.), Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4 z. 2, (Pawlikowic-Pstrąg), Wrocław•Warszawa•Kraków•Gdańsk 1975
- ↑ M. Malec (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ISBN 83-85579-68-0
- ↑ H.Fros, F. Sowa Księga imion i świętych t. 4, Kraków 2000, ISBN 83-7097-671-9
- ↑ 7,0 7,1 H. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 1, Kraków 1997, ISBN 83-7097-271-3
- ↑ Katolsk.no
- ↑ Katolsk.no
- ↑ Den katolske kirke — Den salige Peter Wright ( -1651)
- ↑ 11,0 11,1 Longnon A., Les noms de lieu de la France; leur origine, leur signification, leurs transformations, Paryż 1973, ISBN 0-8337-2142-9
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
