Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPiotr Aleksander Józef Brukalski (ur. 19 października 1858 w Warszawie na Słomnikach, zm. 10 października 1932 w Łodzi) – polski architekt.
Spis treści |
Syn Jakuba, właściciela restauracji w Warszawie i Aleksandry z Klawów. Ukończył w 1876 warszawską Szkołę Realną. W latach 1876–1882 studiował w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W okresie studiów zdobywał medale (1882 srebrny medal) i nagrody za dobre wyniki studiów.
Po studiach początkowo działał w Petersburgu. W tym czasie zdobył I nagrodę w konkursie na pomnik marynarzy w Odessie. W 1883 wziął udział w powtórzonym konkursie na kaplicę – mauzoleum Karola Scheiblera w Łodzi. I to był początek jego związków z Łodzią, w której osiadł na stałe w końcu lat 80. XIX w. W 1892 mieszkał i miał pracownię przy ul. Spacerowej (obecnie al. T. Kościuszki) 14, ul. Zielonej w 1900 i ul. Andrzeja (obecnie ul. Andrzeja Struga) 5 (w latach 1901–1919).
Potem związał się z przedsiębiorstwem budowlanym Otto Gehliga. Wspólnie wykonali w 1898 projekt konkursowy na warszawską siedzibę Towarzystwa Ubezpieczeń „Rosja" przy ul. Marszałkowskiej, który zdobył I nagrodę. Zdobyli w 1900 III nagrodę ex eaequo w innym konkursie warszawskim - na kamienicę u zbiegu Al. Ujazdowskich, pl. Trzech Krzyży i ul. Mokotowskiej.
Niezależnie od współpracy z Gehligiem, projektował na własną rękę, nie tylko łódzkie kamienice, wille fabrykanckie także i szkoły oraz zaprojektował w 1909 jeden z piękniejszych łódzkich obiektów secesyjnych ̶ piętrowy dom handlowy przy Piotrkowskiej 100a, mieszczący po 1920 kawiarnię "Esplanada". Często rozbudowywał i przerabiał istniejące obiekty. Wykonywał także wyceny budowli dla potrzeb Towarzystwa Kredytowego m. Łodzi.
W 1906 łódzka parafia ewangelicko-augsburska św. Jana zaprosiła go do wyboru projektu nowego kościoła luterańskiego w Łodzi (św. Mateusza) a w 1909 Komitet Budowy kościoła św. Stanisława Kostki (obecna archikatedra) zaproponował mu nadzór nad prowadzeniem prac, jednak wskutek zatargu z Kazimierzem Sokołowskim nie doszło do pełnienia tej funkcji. O jego architektonicznym talencie z uznaniem pisano w polskojęzycznej prasie łódzkiej, głównie w "Rozwoju".
Działał również społecznie, m.in. uczestniczył 26 marca 1903 w jury konkursu na projekt medalu wystawy higienicznej w Łodzi. Był też członkiem komitetu organizującego Wystawę Sztuk Pięknych w 1908. W czasie I wojny światowej został przez niemieckie władze okupacyjne powołany do Delegacji Budowlanej (Baudeputation), w 1919 był członkiem Wydziału Budownictwa w Zarządzie m. Łodzi. Po I wojnie światowej zaprzestał niemal całkowicie działalności zawodowej, aktywny był natomiast w działaniach społecznych np.w 1922 był jednym z inicjatorów powołania Koła Architektów i Budowniczych w Łodzi a po jego powstaniu wybrano go prezesem. W 1927 na odbywającym się w Łodzi Zjeździe Delegatów Architektów Polskich przewodniczył obradom. powołanie do na początku 1932 w skład jury w konkursie na rozplanowanie dzielnicy przy dworcu Łódź Fabryczna było ostatnim śladem jego działalności zawodowej, zmarł w październiku tego roku.
Na budowie dwóch domów przez niego nadzorowanych nastąpiły katastrofy: w 1907 przy ul. Długiej 81 (obecnie ul. Gdańska) i w 1909 przy ul. Andrzeja (obecnie Andrzeja Struga) 3. W 1932 mieszkał przy ul. Andrzeja 5.
proj. 1898;
Przypisywano mu także projekt willi J. Richtera przy ul. Placowej z 1898, na którego urzędowej kopii widnieje jego podpis (najprawdopodobniej twórcą jest wiedeńczyk Karl Seidl). Wg „Rozwoju" miał też być autorem projektu kamienicy J. Petersilgego przy ul. Piotrkowskiej 86.
