Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPiotr Demkowski (ur. 26 stycznia 1895 we wsi Gorbaczewo w pow. orszańskim, stracony 18 lipca 1931 w Warszawie) - major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.
W lutym 1916 zgłosił się ochotniczo do 116 Batalionu Zapasowego. Od maja do sierpnia tego roku był słuchaczem Szkoły Przygotowania Praporszczyków Piechoty w Tyflisie [1]. W szeregach 22 Batalionu Marszowego skierowany został na front austriacki. Tam we wrześniu wcielony został do 47 Pułku Piechoty. W maju 1917 zawarł związek małżeński z Rosjanką, Antoniną Miedwiediew, z którą miał dwie córki. Od czerwca do października 1917 przebywał we Francji, gdzie ukończył kurs gazowy oraz odbył staż na froncie, w trakcie którego poznał taktykę użycia broni chemicznej. Po powrocie do Rosji przydzielony został do 8 Armii. W 1918 wstąpił do 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. mjr Lucjana Żeligowskiego i przydzielony został do 14 Pułku Strzelców Polskich, a następnie do 30 Pułku Strzelców Kaniowskich. W grudniu 1919, po powrocie z urlopu, objął stanowisko oficera gazowego w Dowództwie 4 Dywizji Piechoty. Wiosną 1920 przeniesiony został do Dowództwa 7 Armii również na stanowisko oficera gazowego, a w lipcu tego roku do Sztabu 4 Armii. Kolejnym przydziałem służbowym było stanowisko oficera operacyjnego w Dowództwie 15 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty. Od grudnia 1920 do kwietnia 1921 był słuchaczem kursu dowódców batalionów w Rembertowie. Po ukończeniu kursu i zakończeniu wojny z bolszewikami objął dowództwo II batalionu 60 Pułku Piechoty Wielkopolskiej detaszowanego w Pleszewie, a następnie pełnił służbę w 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Inowrocławiu. 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1653 lokatą w korpusie oficerów piechoty. Następnie pełnił służbę w Dowództwie 15 Dywizji Piechoty w Bydgoszczy na stanowisku II oficera sztabu. Z dniem 20 lipca 1925, przed powołaniem do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, przeniesiony został z Dowództwa 15 Dywizji Piechoty do 4 Pułku Artylerii Polowej, w celu zapoznania się z organizacją, uzbrojeniem i regulaminami artylerii [2]. 1 listopada 1925 rozpoczął naukę na Kursie Normalnym W.S.Woj. Z dniem 29 października 1927, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie na stanowisko referenta w Referacie Mobilizacyjnym [3]. W następnym roku został kierownikiem tej komórki organiacyjnej, a później szefem Oddziału Ogólnego Sztabu. Z dniem 1 listopada 1930 przeniesiony został z DOK I do Wydziału Etapowego Oddziału IV Sztabu Głównego WP [4].
Wiosną 1931 nawiązał kontakt z mjr. Wasylem Bogowoj (Василий Григорьевич Боговой), pomocnikiem attaché wojskowego przy Poselstwie ZSRR w Polsce. W trakcie tego spotkania miał się zadeklarować jako komunista i wyrazić zgodę na współpracę z sowieckim wywiadem.
1 czerwca 1931, po spotkaniu z sowieckim dyplomatą Griebienszczykowem, został zidentyfikowany przez agenta polskiego kontrwywiadu o ps. "Grabczyk". Dwa dni później, gen. dyw. Tadeusz Piskor, ówczesny szef Sztabu Generalnego wyraził zgodę na jego inwigilację.
W sobotę 11 lipca 1931 około godz. 20.00 na ulicy Polnej w Warszawie został zatrzymany przez wywiadowców Samodzielnego Referatu Informacyjnego DOK I, w trakcie przekazywania majorowi Bogowoj, trzynastu dokumentów zawierających informacje stanowiące tajemnicę państwową.
W czwartek 16 lipca 1931 gen. dyw. Tadeusz Piskor zadecydował o rozpoznaniu sprawy przez sąd w trybie doraźnym.
W piątek 17 lipca 1931 Wojskowy Sąd Okręgowy Nr I w Warszawie pod przewodnictwem ppłk. KS Teofila Marescha, skazał za szpiegostwo przeciw Państwu[5] majora Piotra Demkowskiego na karę śmierci przez rozstrzelanie oraz orzekł względem niego degradację i pozbawienie praw publicznych. Prezydent RP Ignacy Mościcki nie skorzystał z prawa łaski. Wyrok wykonany został w sobotę 18 lipca 1931 o godz. 19.25 za murami Cytadeli.
Wasyl Bogowoj, dosłużył się w Armii Czerwonej rangi kombriga. 26 października 1937 został rozstrzelany w ramach czystek stalinowskich.
