| Piotr Ożarowski | |
Wieszanie targowiczan na Rynku Starego Miasta w Warszawie 9 maja 1794 |
|
Rawicz |
|
| Data urodzenia | ok. 1725 |
| Data śmierci | 9 maja 1794 |
| Miejsce śmierci | Warszawa |
| Rodzina | Ożarowscy |
| Rodzice | Jerzy Marcin Ożarowski Konstancja Bobrownicka |
| Małżeństwo | Marianna Dzierzbicka Elżbieta Pac |
| Dzieci | z Marianną Dzierzbicką: Adam Ożarowski, Kazimierz Ożarowski, Seweryn Ożarowski, Franciszek Ożarowski, z Elżbietą Pac: Jerzy Ożarowski, Kajetan Ożarowski, Stanisław Ożarowski |
| Odznaczenia | |
Piotr z Alkantary Ożarowski herbu Rawicz (ur. ok. 1725, zm. 9 maja 1794 w Warszawie) – działacz polityczny, generał-lejtnant wojsk koronnych od roku 1761, pisarz wielki koronny w latach 1768–1775, kasztelan wojnicki od roku 1781, hetman wielki koronny od roku 1793, uczestnik konfederacji targowickiej, generał major w 1757 roku, Szef 12. Regimentu Pieszego Koronnego w latach 1785-1786, generał lejtnant komenderujący Dywizją Małopolską w 1792 roku, szef Gwardii Pieszej Koronnej w latach 1793-1794.[1]
Drobny szlachcic z Mazowsza. Od młodości w wojsku, początkowo pruskim, potem koronnym. 23 października 1767 wszedł w skład delegacji Sejmu, wyłonionej pod naciskiem posła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju Rzeczypospolitej[2]. W 1767 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[3]. Od 1768 generał i dowódca dywizji. W 1781 kasztelan wojnicki, potem pisarz koronny. Nie przebierał w środkach aby dojść do bogactwa i dygnitarskich godności.Jurgieltnik Rosji i jeden z najzagorzalszych przeciwników reform w ustroju w dobie Sejmu Wielkiego.
W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego.[4]Początkowo stronnik Stanisława Augusta. Na Sejmie Rozbiorowym w 1775 roku powołany do Komisji Emfiteutycznej Koronnej. [5]Na sejmie 1782 roku został konsyliarzem Rady Nieustającej. [6] Od roku 1789 współpracował z ambasadorem rosyjskim Ottonem von Stackelbergiem. Po przystąpieniu do konfederacji targowickiej stał się filarem targowiczan w wojsku. Został mianowany w roku 1792 komendantem Warszawy. Sekował oficerów patriotów i śledził poczynania spiskowe.Poseł rosyjski Jakob Sievers zaproponował mu przejęcie laski sejmu rozbiorowego, który miał przeprowadzić II rozbiór Polski, jednak Piotr Ożarowski zażądał zbyt wysokiej ceny za swoje usługi i marszałkiem został ostatecznie Stanisław Kostka Bieliński. Na sejmie grodzieńskim w 1793 roku został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem Sieversem. [7]
19 listopada 1793 mianowany hetmanem wielkim koronnym. Pośredniczył w mediacji pomiędzy królem a Szczęsnym Potockim. W czasie insurekcji warszawskiej usiłował ja zdławić siłą, nie znalazł jednak poparcia u podwładnych. Pojmany, aresztowany, 9 maja 1794 roku został razem z 3 innymi osobami przekazany przez Radę Zastępczą Tymczasową pod jurysdykcję Sądu Kryminalnego[8]. W czasie procesu:
"Pytano go się, czyli on podpisał rozbiór kraju. Na to Ożarowski odpowiedział, że podpisał. Czyli on za to wziął pieniądze? Odpowiedział, że wziął i jeszcze bierze. Pytanie: czyli on wydał wojsku polskiemu ordynanse na łączenie się z Moskalami i na bicie Polaków? Przyznał, że to on wydał (...)"[9].
Nic zatem dziwnego, że Ożarowski został jako zdrajca skazany na śmierć przez powieszenie. Ożarowski wyrok przyjął jako słuszny i podpisał go. Wyrok wykonano natychmiast[9].
Miał 4 synów: Adama, Kajetana, Krzysztofa i Stanisława. Synami Adamem i Stanisławem zaopiekowała się Katarzyna II – doszli oni do rangi generałów armii carskiej. Kajetana i Stanisława na generałów mianował Tadeusz Kościuszko. Jego syn Adam Ożarowski brał udział m.in. w walkach z Napoleonem.
W 1773 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Świętego Stanisława od 1767 roku[10].