Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Pitirim Aleksandrowicz Sorokin (21 stycznia 1889 – 11 lutego 1968) - rosyjski socjolog, mieszkający przez większość życia w Stanach Zjednoczonych.
Spis treści |
Sorokin urodził się w 1889 roku w miejscowości Turja, znajdującej się w Republice Komi, w latach 1907 - 1922 mieszkał w Sankt Petersburgu, gdzie studiował psychologię na Petersburskim Uniwersytecie Państwowym (był uczniem m.in. Leona Petrażyckiego). Po krótkim pobycie w Pradze wyemigrował w 1923 roku do USA. Najpierw pracował na uniwersytecie w Minnesocie (stan Minneapolis), a w roku 1930 został profesorem Uniwersyetu Harwardzkiego (mieszczącego się w Cambridge, stan Massachusetts). Zorganizował tam pierwszą katedrę socjologii i został jej kierownikiem. Pracował tam aż do odejścia na emeryturę w 1964 roku, zmarł cztery lata później w Winchester (stan Massachusetts).
Miał rozległe zainteresowania naukowe, które obejmowały problematykę wsi i miasta, dynamiki społecznej, stratyfikacji społecznej, ruchliwości społecznej, wojny oraz rewolucji. Sorokin był także współtwórcą socjologii wsi.
Zdaniem Sorokina socjologia powinna przyjąć podejście "integralistyczne", czyli socjolog powinien obok badań empirycznych i racjonalnych spekulacji również posłużyć się w swych pracach także ponadracjonalnym czynnikiem intuicji, emocji i geniuszu. Powinien on mieć szeroką erudycję historyczną i umieć wykorzystać ją do analizy współczesnych mu społeczeństw. Sorokin zwracał uwagę na to, że świat społeczny ma dwoistą naturę, zarazem społeczną i kulturową. Społeczeństwo to sieć interakcji, natomiast kultura to znaczenia, normy, wartości i ich materialne nośniki. Bez regulacji kulturowej życie społeczne nie byłoby możliwe.
W swojej pracy Social and Cultural Dynamics (Dynamika społeczeństw i kultury) sklasyfikował społeczeństwa według ich mentalności kulturowej, która może być ideacyjna (rzeczywistość ma charakter duchowy), odczuciowa (rzeczywistość ma charakter materialny) lub idealistyczna (stanowi syntezę dwóch wyżej wymienionych mentalności). Zasugerował, że główne cywilizacje ewoluują przechodząc kolejno przez powyższe typy mentalności kulturowej: ideacyjny, idealistyczny i odczuciowy. Każda z tych faz rozwoju kulturowego stara się nie tylko opisać naturę rzeczywistości, ale także określa ludzkie potrzeby, cele i to w jakiej rozciągłości mają one być zaspokojone czy zrealizowane. Sorokin zinterpretował współczesną cywilizację zachodnią jako cywilizację odczuciową oddaną postępowi technicznemu. Prorokował jej przejście w okres schyłkowy a następnie wyłonienie się nowej ery ideacyjnej lub idealistycznej.
Ruchliwość społeczna, Warszawa 2009, Wydawnictwo IFiS PAN, s. 540, ISBN 9788376830025 (Social Mobility 1927)
