| P'yŏngyang 평양 |
|
Pjongjang |
|
| Państwo | |
| Miasto na prawach prowincji | P'yŏngyang Chikhalsi |
| Zarządzający | Miasto administrowane bezpośrednio przez rząd |
| Powierzchnia | 2653 km² |
| Ludność (2008) • liczba ludności |
3 255 388[1] |
| Podział miasta | 19 dzielnic (Kuyŏk), 4 powiaty (Kun) |
| Miasta partnerskie | |
| Na mapach: | |
Pjongjang[2] (także jako Phenian; kor. 평양 P'yǒngyang, nazwa oznacza płaski teren; hancha 平壤) – stolica Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (Korei Północnej), położona w zachodniej części kraju, na nizinie nadmorskiej, na wysokości ok. 85 m n.p.m., nad rzeką Taedong-gang, ok. 50 km od jej ujścia do Zatoki Zachodniokoreańskiej (Morze Żółte). Główny ośrodek gospodarczy i naukowo-kulturowy kraju. Miasto znajduje się mniej więcej w odległości 100 km od granicy z Koreą Południową (DMZ).
Spis treści |
Jedno z najstarszych miast Korei – założone w 1122 r. p.n.e. Istniało wtedy niewielkie osiedle (obecna dzielnica Rangnang). W latach 427–668 stolica królestwa Kogurjo. Następnie zostało zniszczone przez najazd wojsk chińskich. W okresie 918-1392 Pjongjang pełnił funkcję koreańskiej stolicy. W 1592-1593 przejściowo zajęty przez Japończyków. Od XVII wieku centrum polityczne i kulturalne północno-zachodniej Korei. W roku 1627 Pjongjang został zdobyty po raz kolejny i spalony przez wojska chińskie. W czasie wojny chińsko-japońskiej w latach 1894-95 został poważnie zniszczony. Odbudowano go w latach 1910–45 podczas okupacji japońskiej. Zajęty w 1945 r. przez Armię Czerwoną. Od 1948 stolica Korei Północnej. W trakcie wojny koreańskiej (1950-1953) miasto przechodziło z rąk do rąk, ostateczna inwazja Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej zadecydowała o przyznaniu miasta Pjongjang Korei Północnej. Poważne zniszczenia zabudowy w połączeniu z odpowiednimi czynnikami politycznymi zaowocowały planem Kim Ir Sena o budowie modelowego miasta socjalistycznego Pjongjang.
| Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Przywódca KRLD, Kim Ir Sen od czasów zakończenia wojny koreańskiej marzył o gruntownej przebudowie stolicy według swojej koncepcji, jednak młode jeszcze państwo Kima miało w latach 1953-1978 ważniejsze sprawy niż budowę "propagandowej metropolii". Sytuacja zmieniła się gdy w drugiej połowie lat siedemdziesiątych Korea Północna otrzymała pomoc finansową pochodzącą z Chin i ZSRR. Ogromny zastrzyk gotówki spowodował, iż odsunięte na bok plany niemłodego już Kim Ir Sena oraz marzenia jego syna, następcy Kim Dzong Ila powróciły. Tym razem plany były bardziej realne, na zlecenie Kima seniora Kim Dzong Il sposobiący się do przejęcia władzy po śmierci ojca powołał sztab przygotowawczy składający się z najlepszych "marksistowskich myślicieli" KRLD oraz najlepszych architektów. Stworzyli oni projekt przestrzenny, makietę przyszłego miasta Pjongjang dokładnie według wskazówek Kim Ir Sena. Projekt został ostatecznie zakończony w 1979 roku. Miasto było budowane w latach 1979-1982 ukończone zostało 15 kwietnia 1982 roku, zaś oficjalne otwarcie nastąpiło 1 maja 1982 r. Jeszcze przed otwarciem obaj Kimowie w towarzystwie doradców przeprowadzili wizytację ukończonego już miasta Pjongjang. Stolica przeznaczona została dla 3 mln mieszkańców, przeciętne mieszkanie składało się z dwóch pomieszczeń mieszkalnych (saloniku i małej sypialni) oraz niewielkiej kuchni, całe wyposażenie meble i inne gabaryty były od razu dostarczane do mieszkań bez wiedzy przyszłych lokatorów, mieszkańcy przybywając do Pjongjang mogli zabrać tylko najpotrzebniejsze bagaże, natomiast całe wyposażenie czekało już na nich w domach.
Samo miasto Pjongjang wyróżnia właściwie tylko modelowe śródmieście. Poza typowymi charakterystycznymi elementami propagandowymi znajdują się tam również: największy łuk triumfalny na świecie, mauzoleum Kim Ir Sena, muzeum rewolucji koreańskiej a tuż przed nim olbrzymi pomnik Wielkiego Przywódcy Towarzysza Prezydenta Kim Ir Sena - ojca narodu, modelowy port lotniczy w Sunanie, dworzec kolejowy, Uniwersytet Kim Ir Sena, nigdy nieukończony hotel w kształcie piramidy - Ryugyong Hotel, charakterystyczny pomnik ideologii KRL-D - Pomnik Dżucze wieża ku czci idei Dżucze. U podnóży tego 170-metrowego pomnika znajduje się 30-metrowy pomnik trzech ludzi z symbolami idei Dżucze sierp - rolnictwo, młot - przemysł, pióro - sfera intelektualna, a po przeciwnej stronie znajduje się natomiast plac Kim Ir Sena - miejsce wszystkich świąt i wielkich defilad wojskowych. Tuż obok znajduje się Ludowa Biblioteka Narodowa. Nieopodal natomiast stoi pałac dzieci Magyongdaye (będący wielkim domem kultury), na sztucznej wyspie na rzece Taedong-gang widnieje imponujący stadion, na którym odbywają się wszystkie prywatne przedstawienia dla przywódcy, a także masowe uroczystości. Koreańczycy twierdzą, że trybuny tego stadionu mogłyby pomieścić nawet 150 tysięcy widzów. Niedaleko znajduje się stadion Kim Ir Sena - arena wszystkich sportowych zmagań reprezentantów Korei Północnej. Tuż obok miasta znajduje się niewielka wioska Mangyŏngdae , która jest rodzinną wioską Kim Ir Sena.
Pjongjang podzielony jest na 19 dzielnic ("Kuyŏk"; 구역) i 4 powiaty ("Kun"; 군).
Znajduje się tu największa w Korei przędzalnia bawełny, rafineria (ropa dostarczana z pobliskiego portu Nampho), elektrownia cieplna i jądrowa. W pobliskim Kangso odbywa się wydobycie rud żelaza i huta żelaza.
Węzeł komunikacyjny, połączenie kolejowe i drogowe z Chinami i Rosją, port lotniczy w Sunan, metro o długości 32 km.
Akademia Nauk (zał. 1952), szkoły wyższe (w tym Uniwersytet im. Kim Ir Sena, założony 1946)
Miasto znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego przejściowego z zaznaczonymi wpływami monsunu. Średnia temperatura stycznia -8 °C, lipca 24 °C. Roczna suma opadów to 1000 mm (max w lecie).
Polska nazwa miasta stosowana była początkowo w różnych zapisach nawiązujących do nazwy koreańskiej: Piongyang[3], Pjongjang[4], Piengjang[5], Piongjang[6]. Po II wojnie światowej wprowadzono nazwę Phenian[7] – egzonim zapożyczony z rosyjskiego Пхеньян (przyjęty w postaci Phenian na skutek błędnej transkrypcji[8]). W związku z tym, że nazwa ta była często błędnie wymawiana jako [fenian], a także istniejącym w krajach Europy Środkowej trendem odchodzenia od nazw pochodzenia rosyjskiego dla tego miasta, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej 21 listopada 2006 r. postanowiła przyjąć, jako polski egzonim, nazwę Pjongjang, zaproponowaną przez orientalistów i nawiązującą do wymowy nazwy koreańskiej oraz nazw stosowanych w Polsce przed wojną[9][10]. Tę formę stosuje obecnie m.in. Ministerstwo Spraw Zagranicznych[11] i polska ambasada w KRLD[12]. Nazwę Phenian orientaliści uznali za błędną[13].
|
||||||||||||||||