Pleometroza – zjawisko wśród owadów, polegające na kooperatywnym zakładaniu nowych kolonii (gniazd) przez więcej niż jedną samicę (królową). Zjawiskiem odwrotnym do pleometrozy jest haplometroza, czyli zakładanie kolonii tylko przez jedną królową[1].
Pleometroza jest powszechnym zjawiskiem u wielu gatunków mrówek czy termitów, a także może być u danego gatunku zjawiskiem fakultatywnym. Wtedy populacje takiego gatunku o tendencjach haplo- i pleometrycznych zajmują oddzielne geograficznie stanowiska, z wąskim terenem tendencji przejściowej, co implikuje, że cecha ta jest powodowana zróżnicowaniem genetycznym wewnątrz gatunku i jest podtrzymywana selekcją naturalną[1].
Królowe zakładające wspólną kolonie nie muszą być ze sobą spokrewnione, co daje początek koegzystencji wielu niespokrewnionych (genetycznie) organizmów potomnych w jej obrębie[2].
Kolonie założone na drodze pleometrozy mogą być początkiem zjawiska polygynii wewnątrz takich populacji, czyli obecności wielu płodnych samic w obrębie jednej kolonii[2].