| Ten artykuł jest częścią serii Historia oznaczeń matematycznych |
|
+ i − Według działów |
| Edytuj ten szablon |
i
to oznaczenia matematyczne stosowane do wyróżniania operacji dodawania i odejmowania.
Specjalne znaki oznaczające dodawanie i odejmowanie liczb u starożytnych Egipcjan po raz pierwszy pojawiają się w papirusie Rhinda – plus symbolizowany jest przez nogi tworzące wraz z podłożem trójkąt ze stopami skierowanymi w lewo – minus reprezentowany jest przez stopy skierowane w prawo.
Hindusi używali oznaczenia polegającego na dopisaniu krzyżyka obok liczby, w celu oznaczenia liczb ujemnych (np. w manuskrypcie Bakhshali z około 1000 roku). W pracach innych hinduskich matematyków wartość ujemna reprezentowana jest przez kropkę, lub kółko umieszczane pod liczbą.
W dziele Mikołaja Oresme (1323-1382) Algorismus proportionum (1356), pojawia się "prawie znak" dodawania – pisane pochylonym pismem, jednym pociągnięciem łacińskie słówko et (oznaczające i) pojawia się w późniejszym (ale jeszcze XIV-wiecznym) egzemplarzu manuskryptu i jest skróconym sposobem zapisu dodawania:
Symbole
i
po raz pierwszy pojawiają się w dziele Mercantile Arithmetic or Behende und hüpsche Rechenung auff allen Kauffmanschafft, autorstwa Johannesa Widmanna, wydanym w Lipsku w 1489 roku. Jest to podręcznik z zakresu ekonomii.
Oznacza odpowiednio 4 centnary i 5 funtów, oraz 5 centnerów bez 17 funtów.
Najprawdopodobniej pierwszym podręcznikiem stricte matematycznym zawierającym oznaczenia
i
jest Een sonderlinghe boeck in dye edel conste Arithmetica (1514), Giela Vander Hoecke, niektórzy historycy (np. David Smith w History of Modern Mathematics) podają pozycję Ayn new Kunstlich Buech (1518), Henricusa Grammateus.
Do powszechnego użycia w tym okresie symbole te weszły tylko w Wielkiej Brytanii, dzięki pracy The Whetstone of Black (1557), Roberta Recorde. Symbole te często używano do oznaczania stopnia załadowania różnych kontenerów.
Symbol "plus lub minus" ± został wprowadzony przez Williama Oughtred w Clever Mathematicae.
| Nazwa | Znak | Unicode | ASCII | URL | HTML (inne) |
|---|---|---|---|---|---|
| Plus | + | U+002B | + |
%2B |
|
| Minus | − | U+2212 | − lub − lub − |
||
| Łącznik-minus | - | U+002D | - |
%2D |
Znak minus w unikodzie został zrobiony tak, aby odpowiadał wysokością oraz szerokością innym operatorom matematycznym, takim jak + oraz =. W większości krojów znaki te mają taką samą szerokość jak cyfry, aby ułatwić wyrównywanie liczb w tabelach.
Znak łącznik-minus pełni funkcję dywizu oraz znaku minusa. Jest krótszy oraz niżej położony niż znak minusa. Znak ten jest używany jako znak minusa, gdy zestaw znaków jest ograniczony do ASCII, CP852, czy też CP-1250.
| (układ QWERTY) | ||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Esc | F1 | F2 | F3 | F4 | F5 | F6 | F7 | F8 | F9 | F10 | F11 | F12 | PtSc | ScLk | Brk | |||||||||
|
|
Ins | Home | PgUp | Num | / | * | - | |||||||||||||||||
| Del | End | PgDn | 7 | 8 | 9 | + | ||||||||||||||||||
| 4 | 5 | 6 | ||||||||||||||||||||||
| ↑ | 1 | 2 | 3 | Ent | ||||||||||||||||||||
| ← | ↓ | → | 0 | . | ||||||||||||||||||||