Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Osiedle Południe we Wrocławiu, także osiedle Powstańców Śląskich - nazwy osiedla utworzonego po II wojnie światowej na terenie niemal zrównanej z ziemią dzielnicy cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Viertel), w miejscu wcześniejszej osady Neudorf. Położone w południowej części miasta (stąd jedna z nazw) wzdłuż ulicy Powstańców Śląskich i w okolicy placu Powstańców Śląskich (stąd druga z używanych dziś nazw). Osiedle graniczy z Dworkiem i Gajowicami na zachodzie, Starym Miastem na północy, Gliniankami i Hubami na wschodzie oraz Gajem i Borkiem na południu.
Spis treści |
Nowa Wieś, łac. Villa Nova, niem. Neudorf (czasem, dla odróżnienia od innych Nowych Wsi wokół Wrocławia[1] nazywana "Komandorską"[2]) była w przeszłości źródłem zaopatrzenia miasta w warzywa i owoce. W XIX wieku, po kasacie klasztorów i zburzeniu miejskich fortyfikacji wieś Neudorf wraz z dzielącym ją od miasta Przedmieściem Świdnickim zaczęła zmieniać charakter na coraz bardziej miejski. W 1868 Nową Wieś przyłączono formalnie do miasta, w tym samym czasie przecinające ją w kierunku południkowym naturalne przedłużenie ulicy Świdnickiej w kierunku Borka (Kleinburg) przemianowano z Kleinburger Chaussee na Kleinburgerstraße, tą nieznaczną zmianą (z "szosy" na "ulicę") podkreślając jej przynależność do miasta. Wkrótce potem dokonano parcelacji kolonii willowej w Borku, a wzdłuż Kleinburgerstraße podjęto działania urbanistyczne zmierzające do stworzenia tu reprezentacyjnego Przedmieścia Południowego[3]. Kleinburgerstraße przemianowano ponownie poszerzając ją do 27-metrowej szerokości alei i nadając jej (w 1877) za patrona cesarza Wilhelma I i nazwę Kaiser-Wilhelm-Straße. Zaczęły tu powstawać najbardziej reprezentacyjne wille i kamienice najbogatszych mieszkańców miasta. Mieszkania w tych kamienicach były bardzo duże, miały często nawet 300 m² powierzchni, a przed kamienicami urządzano ogrody. W południowej części osiedla wytyczono duży okrągły plac otoczony ulicą (dziś taki obiekt inżynierii ruchu drogowego nazywa się rondem), dzisiejszy plac Powstańców Śląskich. Przy rondzie w 1911 wybudowano okazały gmach Wyższego Urzędu Górniczego (dziś - Zakład Energetyczny), a w 1916 tuż przed granicą z Borkiem (wyznaczoną skrzyżowaniem Powstańców Śląskich z Wiśniową i Hallera) - gmach Dyrekcji Okręgu Pocztowego (także po wojnie była tu m.in. Dyrekcja Wojewódzka PP "Poczta Polska, Telefon i Telegraf" i Dyrekcja Okręgu Poczty i Telekomunikacji). W latach trzydziestych XX wieku ulicę przebudowano, przenosząc torowisko tramwajowe na wydzielony pomiędzy jezdniami pas zieleni. 20 kwietnia 1938, w 49. urodziny Hitlera na cześć bojówek Sturmabteilungen (SA) ulicę ponownie przemianowano, nazywając ją Straße der SA.
W trakcie walk o Festung Breslau rejon Przedmieścia Południowego leżał na głównym kierunku natarcia Armii Czerwonej na centrum miasta, prawdopodobnie między innymi także dlatego, że nie ma tu żadnych rzek, kanałów, fos i odnóg Odry, tak licznych we wszystkich innych dzielnicach miasta, a znacznie utrudniających postęp atakujących wojsk. Wielotygodniowy ostrzał i bombardowanie tej okolicy, wzmagany planowymi wyburzeniami niemieckich obrońców spowodował zniszczenie niemal wszystkich tutejszych budynków w stopniu tak znacznym, że nie nadawały się do odbudowy.
Przez kilkanaście lat po wojnie obszar ten - po wyburzeniu resztek przedwojennych budynków i wyremontowaniu kilku nadających się do odtworzenia - pozostawał niemal całkiem pustym, ponadstuhektarowym niezabudowanym placem. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych dopiero rozpoczęto szybką zabudowę tego terenu, dzieląc go umownie na cztery części (A, B, C, D) osiami ulic Wielkiej oraz Powstańców Śląskich: północno-zachodnią część "A", nazwaną osiedlem "Anna", północno-wschodnią - "Barbara", południowo-zachodnią - "Celina" i południowo-wschodnią - "Dorota". Budowę większości tutejszych budynków mieszkalnych, wzniesionych w technologii wielkopłytowej zakończono zasadniczo w połowie lat 70. Wśród nich wyróżnia się tzw. "mrówkowiec" - 11-kondygnacyjny budynek długości 235 metrów z 800 mieszkaniami przy ul. Drukarskiej oraz jeden z pierwszych wybudowanych w tej okolicy (jeszcze pod koniec lat 50.) "jamnik" - czterokondygnacyjny blok o 14 klatkach schodowych; pozostałe budynki zbudowane w tym czasie są na ogół standardowymi 5- lub 11-kondygnacyjnymi blokami mieszkalnymi. Pod koniec dekady lat 70. wybudowano w północnej części terenu - przy skrzyżowaniu ulic Powstańców Śląskich i Swobodnej - 11-kondygnacyjny hotel "Wrocław", jeden z pierwszych we Wrocławiu obiektów oddanych "pod klucz" przez firmę zagraniczną (projekt Jakko, Unto i Krystianina, wykonanie YP-Group Helsinki), a w 1982 przy skrzyżowaniu ulic Powstańców Śląskich i Wielkiej oddano do eksploatacji 25-kondygnacyjny biurowiec Poltegor Centre (obecnie rozebrany). Budowany w latach 1974-1981 technologią monolityczną był najwyższym budynkiem we Wrocławiu. Wzdłuż ulicy Powstańców Śląskich, po jej wschodniej stronie w latach 80. i 90. oddano do eksploatacji dwa 14-16 -kondygnacyjne budynki zwane "galeriowcami", z przylegającymi do nich aneksami usługowymi.
Do roku 2011 wciąż pozostaje niezabudowany obszerny, 4,5-hektarowy plac pośrodku osiedla, położony pomiędzy hotelem "Wrocław" a znajdującym się w budowie wieżowcem "Sky Tower"[4]; plac ten 1 czerwca 1997 na zakończenie 46 Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego był miejscem mszy z udziałem Jana Pawła II, w której uczestniczyło około dwustu tysięcy osób.
Zestawienie do celów ewidencyjno wyborczych na podstawie decyzji Rady Miejskiej z lipca 2006
