| Historia Francji
Monografie
Dynastie
Systemy ustrojowe
|
Francja wczesnośredniowieczna - okres w historii Francji trwający od pokonania rzymskiego wodza Syagriusa przez Chlodwiga I w bitwie pod Soissons (486), co równało się z ostatecznym zrzuceniem jakiekolwiek rzymskiej zależności przez Franków, do ostatecznego rozpadu imperium frankijskiego (traktat w Meerssen - 870, śmierć Karola Grubego - 888).
Spis treści |
Po śmierci Childeryka (481) panowanie objął jego syn Chlodwig I. W momencie wstąpienia na tron był on jednym z wielu władców plemiennych wśród Franków Salickich, jego władza ogniskowała się wokół Tournai. W ciągu kilku najbliższych lat udało mu się pokonać innych wodzów, co uczyniło go jedynym królem swego ludu. W roku 486, w bitwie pod Soissons, pokonał rzymskiego wodza Syagriusa, który po upadku cesarstwa rzymskiego, ustanowił dominium w północnej Galii (Dominio di Siagrio), po tym zwycięstwie rozciągnął swą władze nad jego państwem i ustanowił stolice w Soissons. W 492 roku poślubił siostrzenicę króla Burgundów Chrodechildę (inaczej Klotyldę), która starała się przekonać męża do konwersji na chrześcijaństwo, starania te jednak spełzły na niczym[1].
Dalsze lata jego panowania to ciąg sukcesów wojskowych: odparcie najazdu Alemanów (496), ingerencja w wewnętrzne spory wśród Burgundów (500), podbój Akwitanii (506), zdobyczom tym towarzyszyło ciągłe rozciąganie władzy Chlodwiga nad innymi państwami frankijskimi w kierunku Renu.
Szczególne znaczenie dla przyszłości i charakteru państwa frankijskiego miało przyjęcie przez Chlodwiga chrztu w czasie kampanii przeciw Alemanom. Legenda głosi, że król przysiągł przed decydującą bitwą, że w razie zwycięstwa dokona konwersji[2]. Chlodwig w odróżnieniu od innych władców barbarzyńskich, w większości arian, przyjął chrzest w obrządku katolickim. Miało to duże znaczenie dla spoistości państwa frankijskiego, gdyż większość z mieszkańców Gali należała do Kościoła katolickiego.
Po śmierci Chlodwiga stworzone przez niego państwo uległo podziałowi miedzy jego czterech synów:
Z państwami frankijskimi od południowego-zachodu sąsiadowało silne państwo Burgundów, którego władcy cieszyli się dużymi wpływami na dworze bizantyńskim. Byli oni spokrewnieni (przez Chrodechildę) z Merowingami, a od 515 roku tak, jak i oni wyznawali katolicyzm[5]. Dobrze zapowiadające się panowanie nowego władcy Zygmunta zostało zachwiane przez oskarżenia rzucone przez jego żonę w kierunku Sigeryka, jego syna z pierwszego małżeństwa. Podburzony tym król udusił własnego syna[6]. Chlodomer skorzystał z kłopotów wewnętrznych Burgundów i najechał ich państwo (523), po krótkiej kampanii pojmał i zamordował Zygmunta i jego rodzinę[7]. W roku następnym powrócił do Burgundii, gdzie władzę objął brat zmarłego Godomar, któremu udało się odeprzeć najazd króla Soissons (524), w walkach tych zginął Chlodomer, jego królestwo zostało podzielone między Childeberta i Chlotara, którzy zabili dwóch synów zmarłego, a trzeciego uczynili księdzem[8]. Dzieło rozpoczęte przez Chlodomera dokończyli jego bracia, Chlotar i Chilbert, którzy podbili Burgundię dziesięć lat później[9].
Burgundia została podzielona między trzech braci i Teodeberta syna Teodoryka, który nie brał udział w wyprawie na Burgundów, gdyż ożeniony był z córką Zygmunta[10]. Tak, więc Teodebert otrzymał północną część królestwa, Childebert środkową z Lyonem i Vienne, a Chlotar południową.
W czasie walk młodszych braci o Burgundię, Teodoryk działał aktywnie na północno-zachodniej granicy ich wspólnego dziedzictwa. Jego pierwszym wrogiem byli Duńczycy, którzy tamtejsze terytorium uczynili terenem swoich ekspedycji. W walce tej wspierali go Sasi i Fryzowie, którym w pewnym momencie narzucił zwierzchnictwo[11]. Teodoryk ingerował także w sprawy państwa Turyngów, rządzili nim dwaj bracia Hermanfrid i Berthar, ten pierwszy zaproponował Teodorykowi połowę królestwa w zamian za usunięcie brata, nie dotrzymał jednak obietnicy. Wobec tego, Teodoryk postanowił użyć siły, wraz z bratem Chlotarem najechał Turyngów (531), zabił króla i anektował jego królestwo, a jego siostrzenicę, Radegund, pojmał Chlotar[12], możliwe, że później została ona jego żoną[13]. W czasie walk w Burgundii (najprawdopodobniej tych z roku 524, choć trudno mieć tu pewność[14] Teuderyk wyprawił się na Owernię, która stała się zarzewiem buntu (cześć możnowładców chciała poddać się władzy Childeberta[8]).
Dość osobliwie wyglądały kontakty Merowingów z Wizygotami, panującymi w Hiszpanii, a na terenie Gali władającymi terenami południowymi. Mimo podejmowanych prób zbliżenia, czego wyrazem było małżeństwo siostry Merowingów z wizygockim królem Amalrykiem, w późniejszym okresie Frankowie napadali na ziemie Gotów. Największa i ostatnią była wyprawa podjęta przez Childeberta i Chlotara w 541 roku, zakończyła się ona jednak klęską.[15].
Ostatnim wielką zdobyczą synów Chlodwiga było zajęcie Prowansji, czynu, który nie udał się ojcu na drodze wojennej, synowie dokonali za pomocą dyplomacji. W zamian za pomoc w walce z Bizancjum Ostrogoci zrzekli się władzy nad Prowansja i terenami alemańskimi nad Górnym Renem. Jednak Frankowie nie poprzestali na tym, pod wodza Teodeberta udali się do Italii (539) i walcząc zarówno z Bizantyńczykami, jak i z Ostrogotami, złupili kraj.[16]