Podbeskidzie – określenie nieformalne używane do określenia terenów geograficznie położonych u podnóża zachodniej części pasma Beskidów Zachodnich, obszaru dawnego województwa bielskiego bądź obszaru metropolitalnego/okręgu przemysłowego Bielska-Białej.
Spis treści |
Pierwsze użycie terminu "Podbeskidzie" (w kolokacji zachodnie Podbeskidzie odnoszącej się do polsko-śląskiego pogranicza, czyli podgórskich obszarów południowo-zachodniej Małopolski[1]) znajduje się w recenzji książki Józefa Putka "O zbójnickich zamkach, heretyckich zborach i oświęcimskiej Jerozolimie", które ukazało się w czasopiśmie Wierchy w 1937[2].
Termin "Podbeskidzie" był chętnie używany w latach 1975-1998, kiedy istniało województwo bielskie, obejmujące część Beskidów oraz obszary pod Beskidami. Termin zaczęto odnosić (błędnie, biorąc pod uwagę etymologię) do całego obszaru województwa (włącznie z Beskidami), a z czasem zatracił on swoje geograficzne znaczenie, bowiem zaczęto używać go dla określenia województwa bielskiego jako regionu (np. "Solidarność Regionu Podbeskidzie"), a w obecnym podziale administracyjnym obszar subregionu południowego województwa śląskiego (Bielska-Białej oraz powiatów bielskiego, cieszyńskiego i żywieckiego[potrzebne źródło])[3]. Bywa też nadal używany przez władze samorządowe w Bielsku-Białej w szerszym znaczeniu[4].
Używanie terminu "Podbeskidzie" stało się przedmiotem wielu kontrowersji[2][5][6][7][8] ze względu na – jak twierdzą przeciwnicy jego używania – jego nieprecyzyjność (brak naukowego opracowania definicji "Podbeskidzia" i zdefiniowania obszaru, który miałby obejmować), błędność nazwy (terminem określa się zazwyczaj tereny górskie w Beskidach, a nie tylko "pod Beskidami"), nadużywanie (stosowanie tego terminu zbyt często i ogólnikowo, mimo iż jest on tylko nieformalny) oraz zastępowanie starszych już nazw zwyczajowych (np. Żywiecczyzna), geograficznych (np. Pogórze Śląskie, Beskid Mały, Beskid Śląski i Beskid Żywiecki) i historycznych (np. Śląsk Cieszyński). W dodatku rejonów leżących "pod Beskidami" jest w Polsce więcej (równolegle do pasm Beskidów), podczas gdy ta nazwa określa tylko jeden z nich (analogicznie do określenia Podkarpacie).
Teren ten pod żadnym względem nie był jednolity – po lewej stronie rzeki Białej wyraźne były wpływy kultury ludowej Śląska Cieszyńskiego, po prawej – wpływy małopolskie. Do tego po obu stronach rzeki mieszkała ludność polsko- i niemieckojęzyczna (z tzw. "niemieckiej wyspy językowej"), społeczność katolicka i ewangelicka[9] oraz żydowska.
|
|
|
|