Podejmowanie decyzji

Podejmowanie decyzji - proces polegający na zbieraniu i przetwarzaniu informacji o przyszłym działaniu (wg A. K. Koźmińskiego).

Jest to jedna z funkcji zarządzania. Pozostałe to:

• planowanie
• organizowanie
• motywowanie

Pojęcia związane z podejmowaniem decyzji

Decyzja(wg A. K. Koźmińskiego) - świadomy, nielosowy wybór jednego z rozpoznawanych i uznanych za możliwe wariantów przyszłego działania.

Mechanizmy podejmowania decyzji w organizacji - zasady, procedury, i praktyka podejmowania decyzji, czyli dokonywania wyboru przyszłego działania

Decydent - osoba lub grupa osób, które uczestniczą w procesie podejmowania decyzji i w różny sposób są obarczone odpowiedzialnością za podejmowane decyzje.

Kategorie decyzji

wg roli w procesie zarządzania

• operacyjne
• taktyczne
• strategiczne

wg stopnia ryzyka

• decyzje podejmowane w warunkach pewności (możemy bezbłędnie przewidzieć efekty)
• decyzje podejmowane w warunkach ryzyka (można określić zbiór konsekwencji i przyporządkować im pewne prawdopodobieństwo wystąpienia)
• decyzje podejmowane w warunkach niepewności (nie możemy wyliczyć wszystkich konsekwencji ani tez określić z jakim prawdopodobieństwem wystąpią)

wg stopni innowacyjności:

• rutynowe
• adaptacyjne
• innowacyjne
• regresywne

wg stopnia programowalności:

• programowane
• nieprogramowalne

Trzy modele podejmowania decyzji

*formalny model racjonalny - poszukiwanie decyzji optymalnej

• • racjonalność decyzji-racjonalność formalna, czyli podjęcie decyzji zgodnie z procedurą
    • decyzja podejmowana jest fazowo:problem → faza przygotowawcza → ustalenie kryterium decyzyjnego i uporządkowanie wariantów decyzyjnych wg tego kryterium → faza podjęcia decyzji → faza realizacji i kontroli

*model ograniczonej racjonalności - poszukiwanie pierwszej decyzji zadowalającej

• • decyzja zadowalająca - gdy istnieje kryterium określające minimum warunków zadowalającego w sferach uznanych przez decydentów za ważne oraz gdy któryś z uznanych wariantów decyzji odpowiada przyjętemu kryterium lub jest od niego lepszy.

Ograniczenia racjonalności

• subiektywne
• obiektywne
  • strukturalne
  • poznawcze
  • motywacyjne
  • kompetencyjne

*model kosza na śmieci

Sekwencyjność podejmowania decyzji odrzucona. Czasami dopasowujemy problem do znalezionego wcześniej rozwiązania.

W ocenie decyzji podjętej wg tego modelu najważniejsza jest racjonalność rzeczowa działania.

Na elementy procesu decyzyjnego składają się:

• warunki
• decydent
• cele
• alternatywy
• kryterium wyboru
• relacje między alternatywami
• wybór

SGM

Syndrom Grupowego Myślenia w grupowym podejmowaniu decyzji jest to syndrom zniekształceń, który może wystąpić w sytuacji, kiedy grupa podejmująca decyzję przedkłada osiągnięcie konsensusu nad podjęcie jak najlepszej decyzji.

Bibliografia

• Zarządzanie. Teoria i praktyka - A. K. Koźmiński, W. Piotrowski; PWN Warszawa 2002
• Podstawy organizacji i zarządzania - M. Kostera; WSPiZ Warszawa 2001