Podział administracyjny Australii

Australia

Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Australii Ustrój polityczny Konstytucja Monarcha Elżbieta II Gubernator generalny Quentin Bryce Parlament Izba Reprezentantów Senat Premier Julia Gillard Gabinet Drugi gabinet Julii Gillard Lider opozycji Tony Abbott Wybory 2010 Podział administracyjny Partie polityczne Polityka zagraniczna Wikiprojekt Polityka

Australia to państwo federalne podzielone na 6 stanów i 3 terytoria federalne:

Nr.	Stan	Stolica	Populacja	Powierzchnia	Gęstość zaludnienia
1	Australia Południowa	Adelajda	1 601 800	983 482 km²	1,63 os./km²
2	Australia Zachodnia	Perth	2 163 200	2 529 875 km²	0,86 os./km²
3	Nowa Południowa Walia	Sydney	6 967 200	800 642 km²	8,70 os./km²
4	Queensland	Brisbane	4 279 400	1 730 648 km²	2,47 os./km²
5	Tasmania	Hobart	500 001	68 401 km²	7,31 os./km²
6	Wiktoria	Melbourne	5 297 600	227 416 km²	23,29 os./km²
Nr.	Terytorium	Stolica	Populacja	Powierzchnia	Gęstość zaludnienia
1	Australijskie Terytorium Stołeczne	Canberra	344 200	2 358 km²	145,97 os./km²
2	Terytorium Jervis Bay	Jervis Bay Village	611	67,34 km²	9,07 os./km²
3	Terytorium Północne	Darwin	219 900	1 349 129 km²	0,16 os./km²

Podział administracyjny Australii

Terytoria zależne

• Norfolk
• Wyspa Bożego Narodzenia
• Wyspy Kokosowe (Wyspy Keelinga)
• Wyspy Morza Koralowego
• Wyspy Heard i McDonalda
• Australijskie Terytorium Antarktyczne
• Wyspy Ashmore i Cartiera

Podstawowe informacje

Historia tworzenia podziału administracyjnego Australii

Stany australijskie wywodzą się z dawnych brytyjskich kolonii sprzed czasów Federacji (1901). Ich niezależność chroniona jest przez konstytucję, a prawa na poziomie Związku Australijskiego obowiązują tylko tam, gdzie pozwala na to konstytucja. Inaczej jest w terytoriach, gdzie automatycznie obowiązuje legislacja federalna. Większość z terytoriów administrowana jest bezpośrednio przez rząd federalny, jedynie trzy z nich (Terytorium Północne, Australijskie Terytorium Stołeczne i Norfolk) posiadają własną administrację. Ale nawet w tych terytoriach parlament australijski posiada pełną moc prawodawczą i może uchylić prawa ustanowione przez instytucje terytoriów. W różnych ciałach międzyrządowych Terytorium Północne i Australijskie Terytorium Stołeczne traktowane są jak stany.

Każdy stan posiada gubernatora, mianowanego przez króla/królową Australii, ale faktycznie wybranego przez premiera stanu. W Terytorium Północnym i na wyspy Norfolk władzę monarszą reprezentuje administrator, wyznaczany przez gubernatora generalnego Australii. W Australijskim Terytorium Stołecznym nie ma ani gubernatora, ani administratora, za to niektóre z jego funkcji sprawuje sam gubernator generalny Australii.

W każdym stanie jest dwuizbowy parlament wzorowany na parlamencie federalnym, poza Queenslandem, który zniósł wyższą izbę w 1922. Niższa izba nazywana jest Zgromadzeniem Ustawodawczym (Legislative Assembly), jedynie w Australii Południowej i na Tasmanii nazywany jest House of Assembly. Wyższa izba nazywana jest Radą Ustawodawczą (Legislative Council). Wspomniane wyżej trzy samorządne terytoria mają jednoizbowy parlament.

Głową rządu w każdym stanie jest premier, wyznaczany przez gubernatora stanu z partii lub koalicji stanowiącej większość w niższej izbie parlamentu stanowego. W przypadku kryzysu konstytucjonalnego może wyznaczyć jednak kogoś innego. Na czele rządu w terytoriach stoi główny minister.