| Austria |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Republika Austrii jest federacją, którą tworzy 9 krajów związkowych (niem.: Bundesland lub Land, l.m.: Bundesländer, Länder).
Kraje związkowe podzielone są na miasta statularne (niem.: Statutarstadt, Stadtbezirk, l.m.: Statutarstädte, Stadtbezirke) oraz powiaty (niem.: Bezirk, Landbezirk, l.m.: Bezirke, Landbezirke, w Dolnej Austrii i Vorarlbergu Verwaltungsbezirk, l.m.: Verwaltungsbezirke).
Wyjątek stanowi Wiedeń, który podzielony jest na 23 dzielnice (niem.: Gemeindebezirk, l.m.: Gemeindebezirke).
Powiaty dzielą się na: miasta (niem.: Stadt, l.m.: Städte), gminy targowe (niem.: Marktgemeinde, l.m.: Marktgemeinden) oraz gminy (niem.: Gemeinde, Ortsgemeinde, l.m.: Gemeinden, Ortsgemeinden).
Spis treści |
Pięć z dziewięciu krajów związkowych: Dolna Austria, Karyntia, Salzburg, Styria oraz Tyrol, istnieje od średniowiecza. Górna Austria wyodrębniła się za panowania Józefa II około 1783-84. Vorarlberg wyodrębnił się z Tyrolu w roku 1861. Po rozpadzie Austro-Węgier w 1918 roku na podstawie traktatu z Saint-Germain oraz traktatu z Trianon Burgenland został przyłączony do Austrii jako kolejny kraj związkowy. W 1922 z Dolnej Austrii został wyodrębniony Wiedeń, jako 9 kraj związkowy.
Podstawą prawną podziału Austrii na kraje związkowe jest Konstytucja Austrii uchwalona 1 października 1920 roku z późniejszymi zmianami. Mówi ona:
| „ |
(1) Austria jest państwem federalnym. |
” |
| — Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii[1][2] | ||
| Herb | Polska nazwa[3] | Niemiecka nazwa | Stolica | Powierzchnia[4] | Ludność (2009)[5] |
|---|---|---|---|---|---|
| Burgenland | Burgenland | Eisenstadt | 3961.80 km2 | 283506 | |
| Karyntia | Kärnten | Klagenfurt am Wörthersee | 9538.01 km2 | 560056 | |
| Dolna Austria | Niederösterreich | Sankt Pölten[6] | 19186.26 km2 | 1606615 | |
| Górna Austria | Oberösterreich | Linz | 11979.91 km2 | 1411041 | |
| Salzburg | Salzburg | Salzburg | 7156.03 km2 | 529314 | |
| Styria | Steiermark | Graz | 16401.04 km2 | 1207588 | |
| Tyrol | Tirol | Innsbruck | 12640.17 km2 | 704792 | |
| Vorarlberg | Vorarlberg | Bregencja | 2601.12 km2 | 368061 | |
| Wiedeń | Wien | Wiedeń | 414.65 km2 | 1692067 |
| Nazwa | Miasta statularne | Powiaty | Gminy razem | w tym miasta | w tym gminy targowe | Gminy katastralne | Miejscowości |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Burgenland | 2 | 7 | 171 | 13 | 66 | 328 | 328 |
| Karyntia | 2 | 8 | 132 | 17 | 45 | 746 | 2829 |
| Dolna Austria | 4 | 21 | 573 | 75 | 326 | 3040 | 3859 |
| Górna Austria | 3 | 15 | 444 | 32 | 147 | 1213 | 6675 |
| Salzburg | 1 | 5 | 119 | 11 | 24 | 381 | 732 |
| Styria | 1 | 16 | 542 | 35 | 125 | 1593 | 2073 |
| Tyrol | 1 | 8 | 279 | 11 | 20 | 350 | 672 |
| Vorarlberg | - | 4 | 96 | 5 | 11 | 107 | 149 |
| Wiedeń | 1 | - | 1 | 1 | - | 89 | 23 |
| Razem | 15 | 84 | 2357 | 200 | 764 | 7847 | 17 340 |
| Źródło: Geographische und meteorologische Übersichten, administrative Einteilungen. W: Statistisches Jahrbuch Österreichs 2011. Wiedeń: Verlag Österreich, 12 2010, s. 36. ISBN 978-3-902703-62-0. (niem.) | |||||||
Wszystkie gminy Austrii na podstawie Konstytucji Federalnej podlegają tym samym prawom, niezależnie, czy są to sporej wielkości miasta, czy też gminy wiejskie.
Jednocześnie Konstytucja pozwala na tworzenie miast statularnych:
| „ |
(3) O ile nie zagraża to interesom krajowym, gminie liczącej co najmniej 20 000 mieszkańców, jest nadawany na jej wniosek w drodze ustawy krajowej jej statut (prawo miejskie). Taka ustawa może być ogłoszona tylko za zgodą Rządu Federalnego. Zgodę uważa się za udzieloną, jeżeli Rząd Federalny w ciągu 8 tygodni od dnia, w którym uchwalona ustawa została przedłożona w odpowiednim ministerstwie federalnym, nie powiadomi naczelnika kraju, że zgody odmawia. Miasto posiadające własny statut, obok zadań administracji gminnej, wykonuje również administrację okręgową. |
” |
| — Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii[1][2] | ||
| Herb | Nazwa | Kraj związkowy | Ludność | Powierzchnia | Gęstość | Data nadania statutu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eisenstadt | Burgenland | 12 995 | 42,91 | 296 | 1921 | |
| Graz | Styria | 261 540 | 127,58 | 1982 | 1850 | |
| Innsbruck | Tyrol | 120 147 | 104,91 | 1132 | 1850 | |
| Klagenfurt am Wörthersee | Karyntia | 94 303 | 120,11 | 777 | 1850 | |
| Krems an der Donau | Dolna Austria | 24 014 | 51,61 | 464 | 1938 | |
| Linz | Górna Austria | 189 367 | 96,05 | 1973 | 1866 | |
| Rust | Burgenland | 1893 | 20,01 | 93 | 1921 | |
| Salzburg | Salzburg | 148 078 | 65,68 | 2276 | 1869 | |
| Sankt Pölten | Dolna Austria | 51 956 | 108,48 | 475 | 1922 | |
| Steyr | Górna Austria | 38 313 | 26,56 | 1447 | 1867 | |
| Villach | Karyntia | 59 285 | 134,89 | 437 | 1932 | |
| Waidhofen an der Ybbs | Dolna Austria | 11 470 | 131,52 | 88 | 1868 | |
| Wiedeń | Wiedeń | 1 705 080 | 414,89 | 4077 | 1850 | |
| Wiener Neustadt | Dolna Austria | 41 042 | 60,96 | 665 | 1866 |
Podstawa prawna istnienia powiatów regulowana jest na poziomie krajów związkowych. Jest to odpowiednio:
Kraj związkowy Wiedeń nie dzieli się na powiaty.
|
||||||||||