Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka (USRR) powstała 25 grudnia 1917. Początkowo bazowała na podziale administracyjnym Imperium Rosyjskiego (gubernie i ujezdy). Od 1 sierpnia 1925 dzieliła się na 40 okręgów i 706 rejonów. Jednostki administracyjne USRR były częścią podziału administracyjnego Związku Radzieckiego.
[edytuj] Podział administracyjny na gubernie
-
[edytuj] Podział administracyjny na okręgi w latach 1923-1932
-
[edytuj] Podział administracyjny w końcu 1932
Do wymienionych obwodów dołączono w końcu 1932:
- Obwód doniecki - utworzony 17 lipca 1932 z części obwodu dniepropietrowskiego i charkowskiego
- Obwód czernihowski - utworzony 15 października 1932 z części obwodu kijowskiego
Od 24 czerwca 1934 stolicę USRR przeniesiono z Charkowa do Kijowa.
W skład USRR wchodziły:
- Obwód winnicki
- Obwód dniepropietrowski
- Obwód doniecki
- Obwód żytomierski (utworzony z części obwodu kijowskiego)
- Obwód kamieniecki (utworzony z części obwodu winnickiego)
- Obwód kijowski
- Obwód mikołajowski (utworzony z części obwodu odeskiego)
- Obwód odeski
- Obwód połtawski (utworzony z części obwodu charkowskiego)
- Obwód charkowski
- Obwód czernihowski
- Obwód winnicki
- Obwód woroszyłowgradzki (utworzony 3 czerwca 1938 ze wschodniej części obwodu donieckiego
- Obwód dniepropietrowski
- Obwód żytomierski
- Obwód zaporoski (utworzony z części obwodu dniepropietrowskiego)
- Obwód kamieniecki
- Obwód kijowski
- Obwód kirowogradzki (utworzony z części obwodu mikołajowskiego)
- Obwód mikołajowski
- Obwód odeski
- Obwód połtawski
- Obwód staliński (utworzony 3 czerwca 1938 z południowej i zachodniej części obwodu donieckiego)
- Obwód sumski (utworzony z części obwodu charkowskiego)
- Obwód charkowski
- Obwód czernihowski
Po zaanektowaniu terenów wschodniej Polski przez ZSRR 4 grudnia 1939 utworzono 6 nowych obwodów:
- Obwód wołyński (28 rejonów)
- Obwód drohobycki (30 rejonów)
- Obwód lwowski (37 rejonów)
- Obwód rówieński (30 rejonów)
- Obwód stanisławowski (34 rejony)
- Obwód tarnopolski (38 rejonów)
Po włączeniu Besarabii do ZSRR 7 sierpnia 1940 utworzono 2 dalsze obwody:
- Obwód czerniowiecki (z rejonu chocimskiego i północnej Bukowiny)
- Obwód akermański (stolica w Akermanie, obwód utworzony z południowej części Besarabii)
Na pozostałej części Besarabii utworzono 28 czerwca 1940 Mołdawską Socjalistyczną Republikę Radziecką, w skład której weszła połowa Mołdawskiej ASRR (pozostałą część włączono do obwodu odeskiego).
7 grudnia 1940 siedzibę władz obwodu akermańskiego przeniesiono do Izmaiłu, i przemianowano obwód na izmaiłski. Również w tym samym roku przeniesiono siedzibę władz obwodu kamienieckiego do Płoskirowa, bez zmiany nazwy obwodu.
Tym sposobem przed wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej w 1941 USRR liczyła 23 obwody.
- Obwód winnicki
- Obwód wołyński
- Obwód woroszyłowgradzki
- Obwód dniepropietrowski
- Obwód drohobycki
- Obwód żytomierski
- Obwód zakarpacki (utworzony 22 stycznia 1946 na terenie Ukrainy Zakarpackiej, przyłączonej do USRR po zakończeniu II wojny światowej)
- Obwód zaporoski
- Obwód izmaiłski
- Obwód kamieniecki
- Obwód kijowski
- Obwód kirowogradzki
- Obwód lwowski
- Obwód mikołajowski
- Obwód odeski
- Obwód połtawski
- Obwód rówieński
- Obwód staliński
- Obwód stanisławowski
- Obwód sumski
- Obwód ternopilski (9 sierpnia 1944 zmieniono nazwę z "tarnopolski" w związku ze zmianą nazwy centrum obwodowego)
- Obwód charkowski
- Obwód chersoński (utworzony 30 marca 1944 z części obwodów mikołajowskiego i zaporoskiego)
- Obwód czerniowiecki
- Obwód czernihowski
Oprócz tego w latach 1944-1951 kilkakrotnie modyfikowano granicę polsko-radziecką:
- w październiku 1944 Polsce przekazano rejony horyniecki, lubaczowski, laszkowski, syniawski i uhnowski obwodu lwowskiego
- w marcu 1945 przekazano Polsce rejony birczański, leski i większą część przemyskiego z Przemyślem ze składu obwodu drohobyckiego
- w maju 1948 przekazano Polsce rejon medycki obwodu drohobyckiego
- w 1951 przeprowadzono wymianę terytoriów - USRR przejęła rejon zabuski z Bełzem, Polska otrzymała rejon ustrzycki
[edytuj] Podział administracyjny na koniec 1954
W ciągu 1954 nastąpiły znaczące zmiany w podziale administracyjnym USRR:
- 7 stycznia 1954 z części obwodów kijowskiego, połtawskiego i kirowogradzkiego utworzono obwód czerkaski
- 4 lutego 1954 w związku ze zmianą nazwy Płoskirowa na Chmielnicki zmieniono nazwę z obwodu kamienieckiego na chmielnicki
- 15 lutego 1954 do obwodu odeskiego przyłączono obwód izmaiłski, przy okazji część obwodu odeskiego przyłączono do obwodów kirowogradzkiego i mikołajowskiego
- 19 lutego 1954 do USRR przyłączono obwód krymski RFSRR jako obwód krymski USRR
[edytuj] Podział administracyjny w latach 1954—1990
Po 1954 nastąpiły na mapie USRR kolejne zmiany:
- 5 marca 1958 obwód woroszyłowgradzki przemianowano na ługański (a Woroszyłowgrad na Ługańsk)
- 21 maja 1959 zlikwidowano obwód drohobycki, włączając wszystkie jego rejony do obwodu lwowskiego
- 9 listopada 1961 obwód staliński przemianowano na doniecki (w związku ze zmianą nazwy centrum obwodu)
- 9 listopada 1962 obwód stanisławowski przemianowano na iwanofrankowski (w związku ze zmianą nazwy centrum obwodu)
- w styczniu 1965 do obwodu czernihowskiego przeniesiono rejon tałałajiwski obwodu sumskiego
- 5 stycznia 1970 obwód ługański zmienił nazwę (wraz z centrum obwodu) na obwód woroszyłowgradzki
Tak więc do końca USRR w 1990 dotrwało 25 obwodów, złożone z 480 rejonów i 2 rad miejskich:
- Obwód winnicki
- Obwód wołyński
- Obwód woroszyłowgradzki
- Obwód dniepropietrowski
- Obwód doniecki
- Obwód żytomierski
- Obwód zakarpacki
- Obwód zaporoski
- Obwód iwanofrankowski
- Obwód kijewski
- Obwód kirowogradzki
- Obwód krymski
- Obwód lwowski
- Obwód mikołajowski
- Obwód odeski
- Obwód połtawski
- Obwód rówieński
- Obwód sumski
- Obwód tarnopolski
- Obwód charkowski
- Obwód chersoński
- Obwód chmielnicki
- Obwód czerkaski
- Obwód czernihowski
- Obwód czerniowiecki