Podział administracyjny I RP. Stan prawny na rok 1619
Podział I Rzeczypospolitej na województwa w 1635 r.
Podział Rzeczypospolitej Obojga Narodów na prowincje
Szczegółowy podział. Stan prawny na rok 1619
Podział terytorialny Rzeczypospolitej Obojga Narodów był pochodną skomplikowanej historii wewnętrznych zmian terytorialnych sięgających czasów rozbicia dzielnicowego w Polsce oraz zewnętrznych strat i nabytków terytorialnych Polski i Litwy.
Pojęcie Rzeczpospolita Obojga Narodów odnosi się do państwa polsko-litewskiego od unii lubelskiej (1569 r.) do ostatniego rozbioru. Rzeczpospolita składała się z dwóch części: Korony Królestwa Polskiego (potocznie - Korony) i Wielkiego Księstwa Litewskiego (potocznie - Litwy), które posiadały dużą niezależność przejawiającą się również w administracji terytorialnej.
Rzeczpospolita Obojga Narodów
Korona dzieliła się na dwie prowincje: wielkopolską (do której zaliczano również Mazowsze i Prusy Królewskie) oraz małopolską (z Rusią Czerwoną i Ukrainą).
[edytuj] Prowincja wielkopolska
-
[edytuj] Wielkopolska
do góry
- województwo rawskie (od 1462r.)
- województwo płockie (od 1495r.)
- województwo mazowieckie (od 1529r.)
- powiat czerski(zwany garwolińskim)
- powiat grójecki
- powiat warecki
- powiat warszawski
- powiat błoński
- powiat tarczyński
- powiat zakroczymski
- powiat serocki
- powiat nowomiejski
- powiat ciechanowski
- powiat przasnyski
- powiat sąchocki (dawniej czerwiński)
- powiat łomżyński
- powiat koleński (kolneński)
- powiat zambrowski
- powiat ostrołęcki
- powiat wiski
- powiat wąsoski
- powiat radziłowski
- powiat różański
- powiat makowski
- powiat nurski
- powiat ostrowski
- powiat kamieńczykowski
do góry
Od 1466 do 1537 całe województwo było jednym powiatem. W 1537 zostało podzielone na dwa powiaty: powiat michałowski i powiat chełmiński. W 1764 podzielono je na 7 powiatów: chełmiński, toruński, grudziądzki, radzyński, kowalewski, brodnicki i nowomiejski, a następnie w 1767 dodano jeszcze dwa kolejne, golubski i łasiński, jednak decyzje te nigdy nie weszły w życie.
- województwo malborskie
- powiat sztumski
- powiat kiszporski
- powiat elbląski
- powiat malborski
- województwo pomorskie od 1466 do 1764 r. dzieliło się na 8 powiatów: człuchowski, gdański, mirachowski, nowski, pucki, świecki, tczewski, tucholski. W 1764 zostało podzielone zostało na powiaty: gdański, pucki, kościerski, tczewski, skarszewski, nowski, świecki, tucholski, człuchowski i mirachowski. Reforma ta nie weszła jednak w życie.
- Księstwo Warmińskie
do góry
[edytuj] Prowincja małopolska
-
[edytuj] Małopolska
- województwo krakowskie
- powiaty w XVI wieku - proszowski, szczyrzycki (nieopodal Wiśnicza), lelowski, księski, śląski, biecki, sandecki.
- powiaty w 1676 r. - krakowski, proszowski, lelowski, księski, szczerzecki, sądecki, czchowski, biecki.
- ziemia spiska
- Księstwo Oświęcimskie
- Księstwo Zatorskie
- województwo sandomierskie
- powiaty w XVI wieku - sandomierski, wiślicki, chęciński, opoczyński, radomski, szydłowski, stężycki, oraz pilzneński i tarnowski, wcielone później do innych powiatów.
- od 1676 r:
- powiat sandomierski
- powiat wiślicki
- powiat pilzneński
- powiat radomski
- powiat opoczyński
- powiat chęciński
- powiat stężycki (lub ziemia stężycka)
- województwo lubelskie (od 1474r.)
do góry
do góry
[edytuj] Wielkie Księstwo Litewskie
do góry
[edytuj] Inne terytoria
Od 1582 trzy prezydia (od 1598 nazywane województwami):
Od 1667 (faktycznie od 1620):
Domena we władaniu biskupów krakowskich, tytułujących się książętami siewierskimi, formalnie włączone do Polski w 1790.
do góry
do góry
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Bibliografia
- "Starożytna Polska" M.Baliński, wyd. S.Orgelbranda, Warszawa 1843. t.II, str.230
|
Podziały administracyjne Polski |
|
|
|
|