Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPoidło, poidełko, pojnik, wodopój – naczynie lub miejsce związane z prowadzoną przez ludzi hodowlą zwierząt. Pozwala zaspokajać pragnienie zwierzętom hodowlanym, mającym ograniczoną możliwość poruszania się.
Spis treści |
_-4.JPG&filetimestamp=20120316122253)
Początkowo zwierzęta hodowlane, jeśli ich pastwisko nie sąsiadowało z naturalnym ciekiem wodnym, prowadzono dwa razy dziennie do wodopoju, zwykle w to samo miejsce. Po wielu latach takiego użytkowania brzeg stawał się łagodnie pochyły i pozwalał zwierzętom młodym i dorosłym wchodzić do wody i wygodnie pić. Od XVIII w. na pewno, a być może już wcześniej, w pobliżu zabudowań folwarcznych wykopywano sadzawki – pełniły one nie tylko rolę wodopoju ale także, w razie potrzeby, zbiornika przeciwpożarowego.
Konie rycerskie i podróżne musiały być w ciągłym pogotowiu. Dla nich w stajniach i miejscach postoju przygotowywano poidła – skórzane wiadra, beczki oraz różnego rodzaju skrzynie i dłubanki (naczynia wydłubane z pnia drzewa). Wodę do nich parobcy przynosili z rzeki lub ze studni.
W XIX w. hodowla znacznie się rozwinęła. Zwierzęta (wówczas krowy, świnie, owce itd.) przez zimę trzymano w budynkach (w oborach, chlewach, owczarniach), karmiono przygotowaną w okresie letnim paszą i instalowano dla nich poidła. W nowoczesnych, XX-wiecznych hodowlach wodę dla zwierząt doprowadzają wodociągi, a zamiast zamkniętych naczyń z wodą stojącą, bardzo często stosuje się poidła automatyczne – świeża woda nalewa się, gdy zwierzę włoży głowę w odpowiednie miejsce.
Pojnik i poidełko pozwalają zaspokoić pragnienie małym zwierzętom. Zamiast małych, płaskich naczyń, często przewracanych i zanieczyszczanych, stosuje się szklane rurki, w kształcie fajki. Po napełnieniu wodą, górny koniec takiej rurki zamyka się korkiem. Następnie rurkę mocuje się pionowo przy klatce tak aby jej dolny, lekko rozszerzony koniec był dostępny dla zwierzęcia. Dzięki podciśnieniu tworzącemu się pod korkiem woda nie wylewa się z rurki, a zwierzę może z niej swobodnie i dość długo korzystać.
Poidełka są wystawiane także dla pszczół, by zamiast szukać wody daleko, miały ją na miejscu i mogły główny wysiłek kierować na produkcję miodu.
Postępowanie człowieka powoduje, że problem z dostępem do wody coraz częściej mają też zwierzęta dzikie. Woda w rzekach jest zanieczyszczona; obudowane, strome brzegi cieków wodnych nie pozwalają dostać się do niej; melioracje i kanały burzowe w miastach nadmiernie wysuszają teren; naturalne zagłębienia w których powinna gromadzić się woda są zasypywane, zwykle śmieciami. Brak wody sprawia, że wiele obszarów zamieszkuje mniej zwierząt niż mogłoby, gdyby woda była dostępna, a i mniejsze jest ich zróżnicowanie gatunkowe. Brak wody staje się szczególnie dokuczliwy w okresie lęgów, podczas upałów, po roztopach gdy chwyci mróz i brakuje świeżego śniegu. W związku z tym, jako proekologiczne, wskazane są działania poprawiające dostępność wody.
Niektóre ptaki, takie jak kos czy drozd śpiewak, wylepiają wnętrze swojego gniazda błotem, a jaskółki z błota budują całe gniazda. W sytuacji gdy w okolicy brak trwałych kałuż z odsłoniętymi powierzchniami błota, ptaki te mają trudności z budową i naprawą gniazd. Pomóc może ustawiona na otwartej przestrzeni kuweta, wypełniona w ¾ ziemią. Część nienapełniona ziemią służy do dolewania wody i umożliwia obserwację jej poziomu. Błyszcząca tafla wody dodatkowo zwabia ptaki.
