Pojęcie

Pojęcie – abstrakcyjny, myślowy odpowiednik przedmiotu. Po zdefiniowaniu pojęcie staje się terminem.

W logice niesie znaczenie nazwy generalnej. W psychologii jest umysłową reprezentacją obiektów i zjawisk. W językoznawstwie pojęcie można utożsamiać z elementem znaczonym znaku językowego.

Filozofia

Immanuel Kant podzielił pojęcia na aprioryczne (wytwory intelektu) i aposterioryczne (powstałe poprzez abstrahowanie z doświadczenia).

Peter Unger stworzył termin pojęcia granicznego.

Psychologia

Tworzenie pojęć jest podstawową funkcją postrzegania i myślenia. Pojęcia pozwalają systematyzować naszą wiedzę o świecie.

Dwa podstawowe typy pojęć:

1. Pojęcia klasyczne (matrycowe, arystotelesowskie) – o ostrych granicach, oparte na ścisłej definicji zawierającej warunki konieczne i wystarczające, by dany obiekt mógł być uznany za reprezentanta danej kategorii;
2. Pojęcia naturalne (rozmyte) – zamiast na definicji i warunkach koniecznych i wystarczających, oparte na podobieństwie do przechowywanych w pamięci "typowych" egzemplarzach.
   • zapewniają ekonomiczne funkcjonowanie poznawcze,
   • pozwalają rozumieć i wyjaśniać rzeczywistość,
   • pozwalają na manipulacje na reprezentacjach przedmiotów a nie na samych przedmiotach,
   • umożliwiają komunikację.

Kognitywistyka

Podstawowa struktura poznawcza reprezentująca uogólnioną klasę obiektów.

Bibliografia

• Tomasz Maruszewski, Psychologia poznania. Wyd. 2 rozsz., GWP, Gdańsk 2001, ss. 428. ISBN 83-87957-51-8