Pokój oliwski 1660

Alegoria pokoju oliwskiego

Sala w opactwie w Oliwie, w której traktat został podpisany

Pokój oliwski – traktat pokojowy pomiędzy Szwecją, a Polską podpisany 3 maja 1660 w Oliwie, kończący potop szwedzki. Zawarty został na terenie opactwa cystersów w Oliwie.

[edytuj] Historia

Traktat zawarty po negocjacjach, które ze strony polskiej prowadził wojewoda poznański Jan Leszczyński. Szwecję reprezentowali kanclerz Bengt Gabrielsson Oxenstierna i Magnus Gabriel De la Gardie. Na łagodnym stylu negocjacji zaważył wpływ, jaki na Polaków miała przychylna Szwedom dyplomacja francuska.

Pokój w Oliwie nie wprowadzał istotnych zmian granicznych w stosunku do linii rozejmowej sprzed walk:

Polska zrezygnowała z większej części Inflant wraz z Rygą zachowując tylko ich część (Łatgalię - południowo-wschodnią część Inflant)
Polska uznała suwerenność Prus Książęcych potwierdzając traktaty welawsko-bydgoskie z 1657 r.
Król Jan II Kazimierz Waza zrzekł się pretensji do tronu szwedzkiego w imieniu swoim i swych następców.
Szwecja zobowiązała się dotrzymywać wolności handlu na Bałtyku
Szwecja zobowiązała się zwrócić zrabowane archiwa i biblioteki (czego później nie dopełniła).
Rzeczpospolita miała zapewnić protestantom w Prusach Królewskich tolerancję religijną, co z czasem Brandenburgia wykorzystała do ingerowania w sprawy wewnętrzne Rzeczypospolitej.

W tym samym czasie Szwecja walczyła z Rosją w Inflantach oraz z Królestwem Danii i Norwegii na terenie Norwegii i Bornholmie. Pierwszą wojnę zakończył pokój w Kardis; drugą - pokój w Kopenhadze.
Polska w tym czasie prowadziła jeszcze wojnę z Rosją i przygotowywała się do przeprowadzenia kampanii przeciwko wojskom rosyjskim Iwana Chowańskiego na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego (Bitwa pod Połonką), Wasyla Szeremietiewa na Ukrainie (Bitwa pod Cudnowem) oraz wojskom Chmielnickiego (Bitwa pod Słobodyszczami).

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pokój oliwski 1660