Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPolacy na Łotwie – ludność osiadła na terenie obecnej Łotwy od XVI wieku, zamieszkująca głównie wschodnią część kraju (Łatgalię, dawne województwo inflanckie), wschodnią część Kurlandii - Semigalię (szczególnie powiat iłuksztański) oraz Rygę.
Spis treści |
| Liczebność Polaków na Łotwie[1][2][3] | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rok spisu | 1897 | 1920 | 1930 | 1935 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 1996 szac. |
2000 | 2011 | |
| Populacja | 65 056 | 52 244 | 59 400 | 48 637 | 59 774 | 63 045 | 62 690 | 60 416 | 63 400 | 59 505 | 44 783 | |
| Odsetek | 3.4% | 3.3% | 3.1% | 2.6% | 2.9% | 2.7% | 2.5% | 2.3% | 2.6% | 2.5% | 2.2% | |
Najwięcej ludności polskiej względnie polskiego pochodzenia mieszka w dawnych Inflantach Polskich (Łatgalii, ok. 22 tys.), a więc w okolicach Dyneburga, Krasławia i Rzeżycy (z czego w Dyneburgu ok. 18 tys., co daje 15,1% ogółu mieszkańców) oraz stołeczną Rygę (ok. 17 tys.). W skali całego kraju Polacy stanowią 2,3% ludności (wg stanu na rok 1998).
Początki osadnictwa polskiego na Łotwie sięgają XVI wieku, kiedy to głownie na terenie Inflant Polskich osiedlała się polska szlachta. Aż do 1772 Dyneburg i jego okolice stanowiły integralną część Rzeczypospolitej: silne wpływy miał tu Kościół katolicki, co wpłynęło na znaczną polonizację regionu, zwłaszcza jego elit. O wiele mniej Polaków zamieszkiwało cieszące się autonomią Księstwo Kurlandii i Semigalii (dominowali w rejonie Iłukszty) oraz tzw. Inflanty szwedzkie i Rygę.
Kolejne fale polskiej ludności napływały na Łotwę w XIX wieku, po powstaniach narodowych mogli tu znaleźć azyl przed carskimi represjami.
W okresie międzywojennym przygraniczne tereny Łotwy zasiedlali Polacy emigrujący tam za chlebem oraz przyjeżdżający do pracy sezonowych.
Po aneksji Łotwy przez Związek Radziecki w kraju osiadło wielu Polaków z Białorusi, Litwy i Rosji. Wpływ na ten fakt miała postępująca indrustrializacja kraju (brak wolnych rąk do pracy wśród Łotyszy) oraz o wiele wyższy standard życia niż w Mińsku i Wilnie.
Po II wojnie światowej przez krótki czas władze radzieckie zezwalały na istnienie polskich szkół powszechnych na Łotwie przed 1940, polityka względnej tolerancji skończyła się jednak w 1949, kiedy to zlikwidowano ostatnią polską szkołę w Dyneburgu.
Język polski, poza rodzinnymi domami, od tej pory funkcjonował głównie w kościołach, wykładano w nim jedynie w Seminarium Duchownym w Rydze.
W 1978 grupa ryskich Polaków utworzyła Klub Kultury Polskiej "Polonez", który stał się zalążkiem powstałego w 1990 w Związku Polaków na Łotwie.
Obecnie istnieje 6 polskich szkół, do których uczęszcza ponad tysiąc uczniów (w tym szkoła średnia im. Ity Kozakiewicz w Rydze), funkcjonuje polskie przedszkole, działają szkoły niedzielne oraz przykościelne towarzystwa.
Przewodnicząca Związku Polaków została w 1989 Ita Kozakiewicz – działaczka Łotewskiego Frontu Ludowego lat 1988–1991. Środowiska polskie od początku jednoznacznie opowiedziały się za niezależnością republiki, co uchroniło łotewskich Polaków od niechętnego stosunku państwa łotewskiego.
Po odzyskaniu przez Łotwę niepodległości znów ukazuje się kilka polskich tytułów: "Polak na Łotwie"', "Czas Łatgalii", "Echo Rygi".
|
||||||||||||||
|
|||||
