| kruki nad polem zboża |
| Vincent van Gogh, 1890 |
| olej na płótnie |
| 50.5 × 103.0 cm |
| Muzeum Vincenta van Gogha |
Kruki nad łanem zboża – jeden z ostatnich obrazów namalowanych przez Vincenta van Gogha. Wielu reprezentuje pogląd[1], że jest to obraz ostatni, czy nawet malowany podczas ostatniego spaceru, kiedy Vincent postrzelił się, jak to przedstawiono w filmie Pasja życia.
Sprawa ustalenia dokładnej daty powstania dzieła budzi kontrowersje. Zgodnie z chronologią zaproponowaną przez dra Jana Hulskera istnieje siedem późniejszych obrazów mistrza. Sam artysta wspomina w listach trzy obrazy namalowane w Auvers przedstawiające rozległe pola pod ciemnym, posępnym niebem. Bezspornym faktem pozostaje, że obraz powstał w ostatnim miesiącu życia Vincenta.
Malowidło przedstawia panoramiczne ujęcie pól oraz rozstaje dróg z widocznymi powyżej czarnymi ptakami, a wszystko okryte złowrogim, zachmurzonym, niemal czarnym, niebem. Zgodnie z rozpowszechnioną interpretacją obraz wyrażać ma stan emocjonalny van Gogha z ostatnich dni jego życia. Rozstaje dróg symbolizują rozterkę i brak jasnych widoków na przyszłość, kruki są symbolem upadku i śmierci. Uczucie pustki i osamotnienia potęgowane jest przez czarne, przytłaczające niebo.
Obraz podziwiać można w Muzeum Vincenta van Gogha w Amsterdamie.