Polmos

Polmos (akronim od słów polski monopol spirytusowy) to nazwa przedsiębiorstw państwowych, które w latach PRL (historia samego monopolu spirytusowego sięga lat 20. XX wieku) miały monopol na produkcję wódek i innych produktów spirytusowych. Często produkowały także drożdże przemysłowe i piekarskie lub ocet.

Po wyzwoleniu, od 1944 branżą zarządzał przedwojenny jeszcze Państwowy Monopol Spirytusowy, w 1949 przekształcony w Centralny Zarząd Przemysłu Spirytusowego, w 1959 w Zjednoczenie Przemysłu Spirytusowego i Drożdżowego "Polmos", w 1972 w Państwowe Przedsiębiorstwo Przemysłu Spirytusowego "Polmos".

Po 1989 większość z Polmosów trafiła w ręce kapitału zagranicznego lub prywatnych inwestorów. W 1999 w przetargu rozdysponowano marki dotychczasowego Polmosu. W tej chwili w Polsce pod nazwą Polmos działają:

• Akwawit-Polmos Wrocław - właściciel marek Wratislavia, Krakus, Abstynent, Arktica, Faust, producent spirytusu rektyfikowanego 95% i 96%
• Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos Siedlce - właściciel marki Chopin
• Polmos Białogon - właściciel marki Nalewki Kolorowe
• Polmos Białystok - właściciel marki Absolwent i Żubrówka
• Polmos Bielsko-Biała - właściciel marki Żytnia (obecnie pod nazwą Extra Żytnia) i Advocaat (krem jajeczny)
• Polmos Kraków - wchodzi w skład grupy kapitałowej Sobieski Sp. z o.o.
• Polmos Lublin - obecnie pod nazwą Stock Polska/Polmos Lublin - właściciel marki Żołądkowa gorzka, obecnie udziałowcem spółki jest Grupa Stock Spirits (a wcześniej spółka Jabłonna, która należała do polskiego biznesmena, Janusza Palikota)
• Polmos Łańcut - wchodzi w skład grupy kapitałowej Sobieski Sp. z o.o.
• Polmos Toruń - właściciel marki Copernicus
• Polmos Sieradz
• Polmos Racibórz - właściciel marki Raciborska
• Polmos Siedlce
• Polmos Starogard Gdański - właściciel marki Starogardzka - wchodzi w skład grupy kapitałowej Sobieski Sp. z o.o.
• Polmos Szczecin - właściciel marki Starka, producent wódek, winiaków i whisky
• Polmos Warszawa - producent spirytusu rektyfikowanego
• Polmos Zielona Góra (obecnie V&S Luksusowa) - wchodzi w skład grupy kapitałowej Pernod Ricard - Wyborowa SA
• Polmos Józefów (/k Błonia) - producent wódki Smirnoff
• Polmos Żyrardów - producent wódki Belvedere

W większości są to spółki z większościowym udziałem Skarbu Państwa.

Zlikwidowano:

• Polmos Konin (2009)
• Polmos Łódź