Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Polska Akademia Nauk (PAN) – ogólnopolska, państwowa akademia nauk.
Powstanie Polskiej Akademii Nauk było wynikiem postanowień zorganizowanego przez komunistyczne władze I Kongresu Polskiej Nauki (29.06–2.07.1951) i połączone było z likwidacją Polskiej Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Naukowego Warszawskiego[1]. PAN została powołana ustawą o Polskiej Akademii Nauk z 30 października 1951[2], a jej celem politycznym była kontrola środowiska naukowego[3]. Początkowo była tylko korporacją uczonych, jednak w 1960 roku została przekształcona w rządową instytucję centralną, sprawującą ogólną pieczę nad nauką w Polsce i zarządzającą siecią instytutów. W 1990 roku PAN straciła status instytucji rządowej, stając się ponownie zarówno korporacją uczonych, jak i siecią instytutów. Funkcję sprawowania kontroli nad nauką na poziomie rządu przejął Komitet Badań Naukowych.
prof. Michał Kleiber - prezes
prof. Marek Chmielewski - wiceprezes
prof. Ryszard Górecki - wiceprezes
prof. Andrzej Górski - wiceprezes
prof. Mirosława Marody - wiceprezes
PAN skupia w swoim składzie najwybitniejszych polskich uczonych, którzy noszą tytuły członków rzeczywistych. Ich liczba jest ograniczona do 350. Istnieją także członkowie korespondenci.
Członkostwo w korporacji jest dożywotnie. Prawo zgłaszania kandydatów na członków korespondentów mają członkowie rzeczywiści oraz rady naukowe uczelni wyższych i instytutów PAN. Członkowie rzeczywiści są, w miarę zwalniania miejsc, wybierani spośród członków korespondentów przez wszystkich członków rzeczywistych.
Członkami rzeczywistymi i korespondentami PAN są nie tylko polscy uczeni, ale także liczna grupa uczonych zagranicznych (ok. 30% składu).
Członkowie rzeczywiści i krajowi członkowie korespondenci tworzą zgromadzenie ogólne PAN, które wybiera prezesa, prezydium, szefów wydziałów tematycznych, komitetów normalizacyjno-nazewniczych oraz akceptuje przewodniczących oddziałów terenowych.
Polska Akademia Nauk to także sieć kilkudziesięciu instytutów naukowych. Instytuty te podlegają formalnie szefom wydziałów tematycznych PAN-u i są finansowane bezpośrednio przez Komitet Badań Naukowych. Instytuty zatrudniają ok. 2000 pracowników naukowych, a ich koszty utrzymania stanowią ok. 1/3 kosztów budżetu państwa na badania (0,5%). Instytuty nie kształcą studentów na poziomie podstawowym, ale prowadzą studia doktoranckie – większość z nich ma prawo nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego.
Głównym zadaniem instytutów jest prowadzenie badań podstawowych na najwyższym poziomie światowym. Wiele placówek PAN-u wykonuje zadania naukowe dające wymierne korzyści.
PAN posiada stacje zagraniczne ulokowane w Brukseli, Moskwie, Paryżu, Rzymie i Wiedniu oraz Centrum Badań Historycznych w Berlinie.
